മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.369
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.369.1
अथ काले बहुतिथे पूर्णे प्राप्तो भुजङ्गमः ।
दत्ताभ्यनुज्ञः स्वं वेश्म कृतकर्मा विवस्वता ॥ १२.३६९.१ ॥
പിന്നീട് പല ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വിവസ്വാന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച്, തന്റെ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കിയ ആ സർപ്പം സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തേക്കു മടങ്ങി.
12.369.2
तं भार्याऽप्युपचक्राम पादशौचादिभिर्गुणैः ।
उपपन्नां च तां साध्वीं पन्नगः पर्यपृच्छत ॥ १२.३६९.२ ॥
അവന്റെ ഭാര്യയും കാൽകഴുകൽ മുതലായ സേവനങ്ങളാലും ഗുണങ്ങളാലും അവനെ പരിചരിച്ചു. ആ സാധ്വിയോട് സർപ്പം വിശദമായി ചോദിച്ചു.
12.369.3
अथ त्वमसि कल्याणि देवतातिथिपूजने ।
पूर्वमुक्तेन विधिना युक्ता कर्मसु वर्तसे ॥ १२.३६९.३ ॥
കല്യാണീ, ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും പൂജിക്കുന്നതിൽ, മുൻപ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം നീ കർമ്മങ്ങളിൽ വ്യാപൃതയായി പെരുമാറുന്നു.
12.369.4
न खल्वस्यकृतार्थेन स्त्रीबुद्ध्या मार्दवीकृता ।
मद्वियोगेन सुश्रोणि विमुक्ता धर्मसेतुना ॥ १२.३६९.४ ॥
സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, എന്റെ വിയോഗത്താൽ നീ ധർമ്മസേതുവിൽ നിന്ന് മോചിതയായി; അതിനാൽ ലക്ഷ്യം നിറവേറാത്തവൻ സ്ത്രീബുദ്ധിയാൽ മൃദുവാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
12.369.5
शिष्याणां गुरुशुश्रूषा विप्राणां वेदधारणम् ।
भृत्यानां स्वामिवचनं राज्ञो लोकानुपालनम् ॥ १२.३६९.५ ॥
ശിഷ്യർക്ക് ഗുരുശുശ്രൂഷ; ബ്രാഹ്മണർക്ക് വേദധാരണം; ഭൃത്യർക്ക് യജമാനന്റെ വാക്ക്; രാജാവിന് ലോകപാലനം.
12.369.6
सर्वभूतपरित्राणं क्षत्रधर्म इहोच्यते ।
वैश्यानां यज्ञसंवृत्तिरातिथेयसमन्विता ॥ १२.३६९.६ ॥
സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ ക്ഷത്രധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നത്; വൈശ്യരുടെ ധർമ്മം യജ്ഞാചരണവും അതിഥിസൽക്കാരവും ചേർന്നതാണ്.
12.369.7
विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत् ।
गृहस्थधर्मो नागेन्द्र सर्वभूतहितैषिता ॥ १२.३६९.७ ॥
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിവരെ സേവിക്കുന്നത് ശൂദ്രകർമ്മം. നാഗേന്ദ്രാ, ഗൃഹസ്ഥധർമ്മം സർവഭൂതഹിതേച്ഛയാണ്.
12.369.8
नियताहारता नित्यं व्रतचर्या यथाक्रमम् ।
धर्मो हि धर्मसंबन्धादिन्द्रियाणां विशेषतः ॥ १२.३६९.८ ॥
നിയതമായ ആഹാരവും നിത്യവ്രതാചരണവും ക്രമമായി പാലിക്കുന്നതാണ് ധർമ്മം; വിശേഷിച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ധർമ്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതിനാൽ.
12.369.9
अहं कस्य कुतो वाऽपि कः को मे ह भवेदिति ।
प्रयोजनमतिर्नित्यमेवं मोक्षाश्रमे वसेत् ॥ १२.३६९.९ ॥
ഞാൻ ആരുടെയാണ്, എവിടെ നിന്ന് വന്നവനാണ്, എനിക്ക് ആരാണ്, ആരാകും എന്ന ചിന്തയോടെ, എപ്പോഴും ലക്ഷ്യത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച്, ഇങ്ങനെ മോക്ഷാശ്രമത്തിൽ വസിക്കണം.
12.369.10
पतिव्रतात्वं भार्यायाः परमो धर्म उच्यते ।
तवोपदेशान्नागेन्द्र तच्च तत्त्वेन वेद्मि वै ॥ १२.३६९.१० ॥
പതിവ്രതത്വമാണ് ഭാര്യയുടെ പരമധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നു. നാഗേന്ദ്രാ, അങ്ങയുടെ ഉപദേശത്താൽ ഞാനത് യാഥാർത്ഥ്യമായി അറിയുന്നു.
12.369.11
साऽहं धर्मं विजानन्ती धर्ननित्ये त्वयि स्थिते ।
सत्पथं कथमृत्सृज्य यास्यामि विपथं पथः ॥ १२.३६९.११ ॥
ധർമ്മം അറിയുന്ന ഞാൻ, നിത്യധർമ്മത്തിൽ അങ്ങ് നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, സന്മാർഗ്ഗം വിട്ട് ദുർമ്മാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പോകും?
12.369.12
देवतानां महाभाग धर्मचर्या न हीयते ।
अतिथीनां च सत्कारे नित्ययुक्ताऽस्म्यतन्द्रिता ॥ १२.३६९.१२ ॥
മഹാഭാഗാ, ദേവതകളോടുള്ള ധർമ്മാചരണം കുറയുന്നില്ല; അതിഥികളെ സത്കരിക്കുന്നതിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും മുഴുകി, മടികൂടാതെ ഇരിക്കുന്നു.
12.369.13
सप्ताष्टदिवसास्त्वद्य विप्रस्येहागतस्य वै ।
तच्च कार्यं न मे ख्याति दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ १२.३६९.१३ ॥
ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന് ഇന്ന് ഏഴോ എട്ടോ ദിവസമായി. ആ കാര്യം എനിക്കറിയില്ല; അദ്ദേഹം നിന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.369.14
गोमत्यास्त्वेष पुलिने त्वद्दर्शनसमुत्सुकः ।
आसीनो वर्तयन्ब्रह्म ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ १२.३६९.१४ ॥
ഗോമതി നദിയുടെ തീരത്ത് ഈ ബ്രാഹ്മണൻ നിന്റെ ദർശനത്തിനായി ആകാംക്ഷയോടെ, വേദപാരായണം ചെയ്തുകൊണ്ട്, ദൃഢവ്രതനായി ഇരിക്കുന്നു.
12.369.15
अहं त्वनेन नागेन्द्र सत्यपूर्वं समाहिता ।
प्रस्थाप्यो मत्सकाशं स संप्राप्तो भुजगोत्तमः ॥ १२.३६९.१५ ॥
നാഗേന്ദ്രാ, ഞാൻ സത്യപ്രതിജ്ഞയാൽ ബദ്ധയാണ്. ഇവനെ എന്റെ അടുത്തേക്ക് അയയ്ക്കണം; ആ ശ്രേഷ്ഠ നാഗം എന്റെ സമീപമെത്തി.
12.369.16
एतच्छ्रुत्वा महाप्राज्ञ तत्र गन्तुं त्वमर्हसि ।
दातुमर्हसि वा तस्य दर्शनं दर्शनश्रवः ॥ १२.३६९.१६ ॥
ഇതു കേട്ട്, മഹാപ്രാജ്ഞാ, നീ അവിടേക്ക് പോകണം; അല്ലെങ്കിൽ അവന് നിന്റെ ദർശനം നൽകണം, ദർശനത്താൽ പ്രസിദ്ധനായവനേ.