มหาภารตะ · อัธยายะ 12.369
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.369.1
अथ काले बहुतिथे पूर्णे प्राप्तो भुजङ्गमः ।
दत्ताभ्यनुज्ञः स्वं वेश्म कृतकर्मा विवस्वता ॥ १२.३६९.१ ॥
ครั้นเวลาผ่านไปหลายวัน งูนั้นได้รับอนุญาตจากวิวัสวันต์ และเมื่อทำงานสำเร็จแล้ว ก็กลับไปยังที่อยู่ของตน
12.369.2
तं भार्याऽप्युपचक्राम पादशौचादिभिर्गुणैः ।
उपपन्नां च तां साध्वीं पन्नगः पर्यपृच्छत ॥ १२.३६९.२ ॥
ภรรยาของเขาก็คอยปรนนิบัติเขา ด้วยการล้างเท้าและคุณงามความดีอื่น ๆ งูจึงซักถามหญิงผู้ซื่อสัตย์และทรงคุณธรรมนั้นอย่างละเอียด
12.369.3
अथ त्वमसि कल्याणि देवतातिथिपूजने ।
पूर्वमुक्तेन विधिना युक्ता कर्मसु वर्तसे ॥ १२.३६९.३ ॥
บัดนี้ เจ้าผู้เป็นมงคล เจ้าได้ประกอบหน้าที่ของตน ในการบูชาเทวดาและแขก ตามกฎที่กล่าวไว้ก่อนแล้ว
12.369.4
न खल्वस्यकृतार्थेन स्त्रीबुद्ध्या मार्दवीकृता ।
मद्वियोगेन सुश्रोणि विमुक्ता धर्मसेतुना ॥ १२.३६९.४ ॥
โอ้หญิงผู้มีสะโพกงาม แท้จริงแล้ว เจ้าได้หลุดพ้นจากสะพานแห่งธรรมเพราะการพลัดพรากจากข้า ฉะนั้นผู้ที่มิได้บรรลุจุดหมาย จึงมิได้อ่อนลงด้วยจิตใจของสตรี
12.369.5
शिष्याणां गुरुशुश्रूषा विप्राणां वेदधारणम् ।
भृत्यानां स्वामिवचनं राज्ञो लोकानुपालनम् ॥ १२.३६९.५ ॥
สำหรับศิษย์ คือการรับใช้ครู สำหรับพราหมณ์ คือการทรงจำพระเวท สำหรับผู้รับใช้ คือการเชื่อฟังถ้อยคำของนาย สำหรับพระราชา คือการคุ้มครองโลกทั้งหลาย
12.369.6
सर्वभूतपरित्राणं क्षत्रधर्म इहोच्यते ।
वैश्यानां यज्ञसंवृत्तिरातिथेयसमन्विता ॥ १२.३६९.६ ॥
การคุ้มครองสรรพสัตว์ทั้งปวง กล่าวไว้ในที่นี้ว่าเป็นธรรมของกษัตริย์ ธรรมของแพศย์คือการประกอบยัญพิธี ควบคู่กับการต้อนรับแขก
12.369.7
विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत् ।
गृहस्थधर्मो नागेन्द्र सर्वभूतहितैषिता ॥ १२.३६९.७ ॥
การรับใช้พราหมณ์ กษัตริย์ และแพศย์ เป็นหน้าที่ของศูทร โอ้จอมแห่งนาค ธรรมของคฤหัสถ์คือการปรารถนาประโยชน์สุขแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง
12.369.8
नियताहारता नित्यं व्रतचर्या यथाक्रमम् ।
धर्मो हि धर्मसंबन्धादिन्द्रियाणां विशेषतः ॥ १२.३६९.८ ॥
การกินอาหารอย่างพอดีเสมอ และการปฏิบัติวัตรตามลำดับ นั่นคือธรรม เพราะอินทรีย์ทั้งหลายผูกพันกับธรรมโดยเฉพาะ
12.369.9
अहं कस्य कुतो वाऽपि कः को मे ह भवेदिति ।
प्रयोजनमतिर्नित्यमेवं मोक्षाश्रमे वसेत् ॥ १२.३६९.९ ॥
ข้าเป็นของผู้ใด และมาจากที่ใด และผู้ใดเป็นของข้า และใครจะเป็นของข้าได้ ผู้ที่คิดเช่นนี้ โดยมีจิตจดจ่อต่อจุดหมายอยู่เสมอ พึงอยู่ในอาศรมแห่งโมกษะเช่นนี้
12.369.10
पतिव्रतात्वं भार्यायाः परमो धर्म उच्यते ।
तवोपदेशान्नागेन्द्र तच्च तत्त्वेन वेद्मि वै ॥ १२.३६९.१० ॥
ความซื่อสัตย์ต่อสามีของภรรยา กล่าวกันว่าเป็นธรรมอันสูงสุด โอ้จอมแห่งนาค ด้วยคำสอนของท่าน ข้าก็รู้ความจริงของเรื่องนั้นแล้ว
12.369.11
साऽहं धर्मं विजानन्ती धर्ननित्ये त्वयि स्थिते ।
सत्पथं कथमृत्सृज्य यास्यामि विपथं पथः ॥ १२.३६९.११ ॥
ข้ารู้จักธรรม และท่านก็ดำรงอยู่ในธรรมอันนิรันดร์ ข้าจะละทิ้งทางอันดีงามไปเดินทางผิดได้อย่างไรกัน
12.369.12
देवतानां महाभाग धर्मचर्या न हीयते ।
अतिथीनां च सत्कारे नित्ययुक्ताऽस्म्यतन्द्रिता ॥ १२.३६९.१२ ॥
โอ้ผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ การปฏิบัติธรรมต่อเทวดาไม่เสื่อมถอยเลย และในการต้อนรับแขก ข้าก็ประกอบอยู่เสมอ ไม่เกียจคร้าน
12.369.13
सप्ताष्टदिवसास्त्वद्य विप्रस्येहागतस्य वै ।
तच्च कार्यं न मे ख्याति दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ १२.३६९.१३ ॥
บัดนี้ พราหมณ์ผู้มาถึงที่นี่ได้รอคอยมาเจ็ดแปดวันแล้ว ข้าไม่ทราบกิจธุระของเขา แต่เขาปรารถนาจะพบท่าน
12.369.14
गोमत्यास्त्वेष पुलिने त्वद्दर्शनसमुत्सुकः ।
आसीनो वर्तयन्ब्रह्म ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ १२.३६९.१४ ॥
พราหมณ์ผู้นี้นั่งอยู่บนฝั่งแม่น้ำโคมตี กระหายจะพบท่าน สวดพระเวทอยู่ มั่นคงในวัตรของตน
12.369.15
अहं त्वनेन नागेन्द्र सत्यपूर्वं समाहिता ।
प्रस्थाप्यो मत्सकाशं स संप्राप्तो भुजगोत्तमः ॥ १२.३६९.१५ ॥
โอ้จอมแห่งนาค ข้าผูกพันด้วยคำมั่นแห่งความจริง จึงต้องส่งเขามายังข้า และงูผู้ประเสริฐที่สุดนั้นก็มาถึงต่อหน้าข้าแล้ว
12.369.16
एतच्छ्रुत्वा महाप्राज्ञ तत्र गन्तुं त्वमर्हसि ।
दातुमर्हसि वा तस्य दर्शनं दर्शनश्रवः ॥ १२.३६९.१६ ॥
เมื่อได้ฟังดังนี้แล้ว โอ้ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ท่านควรไปที่นั่น หรือควรประทานการพบเห็นแก่เขา โอ้ผู้มีชื่อเสียงแห่งการเห็น