ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.369
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.369.1
अथ काले बहुतिथे पूर्णे प्राप्तो भुजङ्गमः ।
दत्ताभ्यनुज्ञः स्वं वेश्म कृतकर्मा विवस्वता ॥ १२.३६९.१ ॥
ଏହାପରେ ବହୁ ଦିନ ଗଲା ପରେ, ବିବସ୍ବାନଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଏବଂ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ସେହି ସର୍ପ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲା।
12.369.2
तं भार्याऽप्युपचक्राम पादशौचादिभिर्गुणैः ।
उपपन्नां च तां साध्वीं पन्नगः पर्यपृच्छत ॥ १२.३६९.२ ॥
ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପାଦ ଧୋଇବା ଆଦି ସେବା ଓ ଗୁଣରେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ସେହି ସାଧ୍ୱୀଙ୍କୁ ସର୍ପ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବରେ ପଚାରିଲା।
12.369.3
अथ त्वमसि कल्याणि देवतातिथिपूजने ।
पूर्वमुक्तेन विधिना युक्ता कर्मसु वर्तसे ॥ १२.३६९.३ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥି ପୂଜାରେ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ବିଧି ଅନୁସାରେ ତୁମେ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥାଅ।
12.369.4
न खल्वस्यकृतार्थेन स्त्रीबुद्ध्या मार्दवीकृता ।
मद्वियोगेन सुश्रोणि विमुक्ता धर्मसेतुना ॥ १२.३६९.४ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ, ମୋ ବିୟୋଗରେ ତୁମେ ଧର୍ମସେତୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛ; ତେଣୁ ଅସମାପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ଲୋକ ସ୍ତ୍ରୀବୁଦ୍ଧିରେ କୋମଳ ହୋଇନାହିଁ।
12.369.5
शिष्याणां गुरुशुश्रूषा विप्राणां वेदधारणम् ।
भृत्यानां स्वामिवचनं राज्ञो लोकानुपालनम् ॥ १२.३६९.५ ॥
ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଗୁରୁସେବା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ବେଦଧାରଣ, ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବଚନ ପାଳନ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କର ଲୋକପାଳନ।
12.369.6
सर्वभूतपरित्राणं क्षत्रधर्म इहोच्यते ।
वैश्यानां यज्ञसंवृत्तिरातिथेयसमन्विता ॥ १२.३६९.६ ॥
ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିବା ଏଠାରେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମ ଯଜ୍ଞାଚରଣ ଓ ଅତିଥିସତ୍କାରରେ ଯୁକ୍ତ ହେବା।
12.369.7
विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत् ।
गृहस्थधर्मो नागेन्द्र सर्वभूतहितैषिता ॥ १२.३६९.७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ସେବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ କର୍ମ। ହେ ନାଗେନ୍ଦ୍ର, ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଧର୍ମ ସର୍ବଭୂତର ହିତକାମନା।
12.369.8
नियताहारता नित्यं व्रतचर्या यथाक्रमम् ।
धर्मो हि धर्मसंबन्धादिन्द्रियाणां विशेषतः ॥ १२.३६९.८ ॥
ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ନିତ୍ୟ ବ୍ରତାଚରଣ କ୍ରମାନୁସାରେ କରିବା ଧର୍ମ; ବିଶେଷତଃ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଧର୍ମ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିବାରୁ।
12.369.9
अहं कस्य कुतो वाऽपि कः को मे ह भवेदिति ।
प्रयोजनमतिर्नित्यमेवं मोक्षाश्रमे वसेत् ॥ १२.३६९.९ ॥
ମୁଁ କାହାର, କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି, ମୋର କିଏ, କିଏ ହେବ — ଏହି ଚିନ୍ତାରେ, ସର୍ବଦା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମନ ରଖି, ଏପରି ମୋକ୍ଷାଶ୍ରମରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ।
12.369.10
पतिव्रतात्वं भार्यायाः परमो धर्म उच्यते ।
तवोपदेशान्नागेन्द्र तच्च तत्त्वेन वेद्मि वै ॥ १२.३६९.१० ॥
ପତିବ୍ରତା ହେବା ହିଁ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ପରମ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହେ ନାଗେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶରୁ ମୁଁ ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଜାଣେ।
12.369.11
साऽहं धर्मं विजानन्ती धर्ननित्ये त्वयि स्थिते ।
सत्पथं कथमृत्सृज्य यास्यामि विपथं पथः ॥ १२.३६९.११ ॥
ମୁଁ ଧର୍ମ ଜାଣେ; ଆପଣ ନିତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ସନ୍ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି କୁପଥରେ କିପରି ଯିବି?
12.369.12
देवतानां महाभाग धर्मचर्या न हीयते ।
अतिथीनां च सत्कारे नित्ययुक्ताऽस्म्यतन्द्रिता ॥ १२.३६९.१२ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଧର୍ମାଚରଣ କମେ ନାହିଁ; ଅତିଥି ସତ୍କାରରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ନିଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅଳସରହିତା।
12.369.13
सप्ताष्टदिवसास्त्वद्य विप्रस्येहागतस्य वै ।
तच्च कार्यं न मे ख्याति दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ १२.३६९.१३ ॥
ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଜି ସାତ-ଆଠ ଦିନ ହୋଇଛି। ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ; ସେ ତୁମର ଦର୍ଶନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
12.369.14
गोमत्यास्त्वेष पुलिने त्वद्दर्शनसमुत्सुकः ।
आसीनो वर्तयन्ब्रह्म ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ १२.३६९.१४ ॥
ଗୋମତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ବେଦପାଠ କରି, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ହୋଇ ବସିଅଛନ୍ତି।
12.369.15
अहं त्वनेन नागेन्द्र सत्यपूर्वं समाहिता ।
प्रस्थाप्यो मत्सकाशं स संप्राप्तो भुजगोत्तमः ॥ १२.३६९.१५ ॥
ହେ ନାଗରାଜ, ମୁଁ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ବନ୍ଧା। ଏହାକୁ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇବାକୁ ହେବ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ ମୋ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
12.369.16
एतच्छ्रुत्वा महाप्राज्ञ तत्र गन्तुं त्वमर्हसि ।
दातुमर्हसि वा तस्य दर्शनं दर्शनश्रवः ॥ १२.३६९.१६ ॥
ଏହା ଶୁଣି, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ତୁମର ଦର୍ଶନ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ଦର୍ଶନରେ ଖ୍ୟାତ।