મહાભારત · અધ્યાય 12.370
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.370.1
अथ ब्राह्मणरूपेण कं तं समनुपश्यसि ।
मानुषं केवलं विप्रं देवं वाऽथ शुचिस्मिते ॥ १२.३७०.१ ॥
ત્યારે બ્રાહ્મણના રૂપમાં તું કોને જુએ છે? તે કેવળ મનુષ્ય બ્રાહ્મણ છે કે દેવ, હે શુચિસ્મિતે?
12.370.2
को हि मां मानुषः शक्तो द्रष्टुकामो यशस्विनि ।
संदर्शनरुचिर्वाक्यमाज्ञापूर्वं वदिष्यति ॥ १२.३७०.२ ॥
હે યશસ્વિની, મને જોવાની ઇચ્છાથી, દર્શનની લાલસાથી, આજ્ઞાપૂર્વક આવાં વચન કહેવા કયો મનુષ્ય સમર્થ છે?
12.370.3
सुरासुरगणानां च देवर्षीनां च भामिनि ।
ननु नागा महावीर्याः सौरभेयास्तरस्विनः ॥ १२.३७०.३ ॥
હે ભામિની, સુર-અસુરના ગણોમાં અને દેવર્ષિઓમાં પણ નાગ મહાપરાક્રમી, સુરભિના વંશજ અને વેગવાન હોય છે.
12.370.4
वन्दनीयाश्च वरदा वयमप्यनुयायिनः ।
मनुष्याणां विशेषेण नावेक्ष्या इति मे मतिः ॥ १२.३७०.४ ॥
અમે પણ વંદનીય, વરદાતા અને અનુયાયીઓ છીએ; મનુષ્યોએ વિશેષે કરીને અમારી ઉપેક્ષા ન કરવી, એવો મારો મત છે.
12.370.5
आर्जवेन विजानामि नासौ देवोऽनिलाशन ।
एकं तस्मिन्विजानामि भक्तिमानतिरोपण ॥ १२.३७०.५ ॥
સરળતાથી હું જાણું છું કે તે દેવ નથી, હે અનિલાશન. એક વાત હું તેનામાં જાણું છું, તે ભક્તિમાન છે, હે અતિરોષણ.
12.370.6
स हि कार्यान्तराकाङ्क्षी जलेप्सुः स्तोकको यथा ।
वर्षं वर्षप्रियः पक्षी दर्शनं तव काङ्क्षते ॥ १२.३७०.६ ॥
તે ચોક્કસ બીજા કોઈ હેતુની ઇચ્છા રાખે છે, પાણીની ઇચ્છા કરતા નાના પક્ષીની જેમ; વરસાદપ્રિય પક્ષીની જેમ તે તારા દર્શનની કામના કરે છે.
12.370.7
हित्वा त्वद्दर्शनं किंचिद्विघ्नं न प्रतिपालयेत् ।
तुल्योप्यभिजने जातो न कश्चित्पर्युपासते ॥ १२.३७०.७ ॥
તારા દર્શનને છોડીને કોઈ વિઘ્નની રાહ ન જોવી. સમાન કુળમાં જન્મેલો હોય તોપણ કોઈ સેવા કરતું નથી.
12.370.8
तद्रोषं सहजं त्यक्त्वा त्वमेनं द्रष्टुमर्हसि ।
आशाच्छेदेन तस्याद्य नात्मानं दरधुमर्हसि ॥ १२.३७०.८ ॥
તેથી સહજ ક્રોધ છોડીને તારે તેને જોવો જોઈએ. આજે તેની આશા કાપીને તારે પોતાને રોકવો ન જોઈએ.
12.370.9
आशया ह्यभिपन्नानामकृत्वाऽश्रुप्रमार्जनम् ।
राजा वा राजपुत्रो वा भ्रूणहत्यैव युज्यते ॥ १२.३७०.९ ॥
આશાથી પીડિત લોકોના આંસુ લૂછ્યા વિના, રાજા હોય કે રાજકુમાર, તે ભ્રૂણહત્યા સમાન ગણાય છે.
12.370.10
मौने ज्ञानफलावाप्तिर्दानेन च यशो महत् ।
वाग्मित्वं सत्यवाक्येन परत्र च महीयते ॥ १२.३७०.१० ॥
મૌનથી જ્ઞાનફળ મળે છે; દાનથી મહાન યશ; સત્યવચનથી વાગ્મિતા; પરલોકમાં પણ તે સન્માનિત થાય છે.
12.370.11
भूप्रदानेन च गतिं लभत्याश्रमसंमिताम् ।
न्याय्यस्यार्धस्य संप्राप्तिं कृत्वा फलमुपाश्रुते ॥ १२.३७०.११ ॥
ભૂમિદાનથી આશ્રમને અનુરૂપ ગતિ મળે છે; ન્યાયી અર્ધભાગ મેળવીને ફળ ભોગવે છે.
12.370.12
अभिप्रेतामसंश्लिष्टां कृत्वा चात्महितां क्रियाम् ।
न याति निरयं कश्चिदिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.३७०.१२ ॥
ઇચ્છિત, અમિશ્ર અને પોતાના હિતનું કર્મ કરનાર કોઈ નરકમાં જતો નથી, એમ ધર્મજ્ઞો જાણે છે.
12.370.13
अभिमानैर्न मानो मे जातिदोषेण वै महान् ।
रोषः संकल्पजः साध्वि दग्धो वागग्निना त्वया ॥ १२.३७०.१३ ॥
હે સાધ્વી, અભિમાનથી મારું માન મહાન નથી; જાતિદોષથી સંકલ્પથી જન્મેલો મહાન ક્રોધ તારી વાણીના અગ્નિથી બળી ગયો.
12.370.14
न च रोषादहं साध्वि पश्येयमधिकं तमः ।
तस्य वक्तव्यतां याति विशेषेण भुजङ्गमाः ॥ १२.३७०.१४ ॥
હે સાધ્વી, ક્રોધથી હું વધુ અંધકાર જોઈશ નહીં; હે સર્પો, તે વિશેષ રીતે કહેવાય છે.
12.370.15
रोषस्य हि वशं गत्वा दशग्नीवः प्रतापवान् ।
तथा शक्रप्रतिस्पर्धी हतो रामेण संयुगे ॥ १२.३७०.१५ ॥
ક્રોધને વશ થઈને, ઇન્દ્રના પ્રતિસ્પર્ધી પ્રતાપી દશગ્રીવ યુદ્ધમાં રામ દ્વારા માર્યા ગયા.
12.370.16
अन्तःपुरगतं वत्सं श्रुत्वा रामेण निर्हृतम् ।
धर्मणारोषसंविग्नाः कार्तवीर्यसुता हताः ॥ १२.३७०.१६ ॥
અંતઃપુરમાં ગયેલા વાછરડા (પુત્ર)ને રામ દ્વારા હરી લેવાયો એ સાંભળીને, ક્રોધથી વ્યાકુળ કાર્તવીર્યના પુત્રો માર્યા ગયા.
12.370.17
जामदग्न्येन रामेण सहस्रनयनोपमः ।
संयुगे निहतो रोषात्कार्तवीर्यो महाबलः ॥ १२.३७०.१७ ॥
જમદગ્નિના પુત્ર રામ દ્વારા, સહસ્રનયન (ઇન્દ્ર) સમાન મહાબલી કાર્તવીર્ય યુદ્ધમાં ક્રોધથી માર્યા ગયા.
12.370.18
तदेष तपसां शत्रुः श्रेयसां विनिपातकः ।
निगृहीतो मया रोषः श्रुत्वैवं वचनं तव ॥ १२.३७०.१८ ॥
તેથી આ ક્રોધ તપસ્યાનો શત્રુ અને કલ્યાણનો વિનાશક છે; તારું આ વચન સાંભળીને મેં એ ક્રોધ રોકી લીધો છે.
12.370.19
आत्मानं च विशेषेण प्रशंसाम्यनपायिनि ।
यस्य मे त्वं विशालाक्षि भार्या गुणसमन्विता ॥ १२.३७०.१९ ॥
હે અનપાયિની, હે વિશાળાક્ષી, ગુણસંપન્ન એવી તું મારી પત્ની છે, તેથી હું વિશેષ રીતે મારી જ પ્રશંસા કરું છું.
12.370.20
एष तत्रैव गच्छामि यत्र तिष्ठत्यसौ द्विजः ।
सर्वथा चोक्तवान्वाक्यं स कृतार्थः प्रयास्यति ॥ १२.३७०.२० ॥
જ્યાં તે દ્વિજ રહે છે ત્યાં જ હું જાઉં છું. તેણે સર્વ પ્રકારે કહેલા વચનોથી તે કૃતાર્થ થઈને પાછો જશે.