ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.370
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.370.1
अथ ब्राह्मणरूपेण कं तं समनुपश्यसि ।
मानुषं केवलं विप्रं देवं वाऽथ शुचिस्मिते ॥ १२.३७०.१ ॥
ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ତୁମେ କାହାକୁ ଦେଖୁଛ? ସେ କେବଳ ମନୁଷ୍ୟ ବିପ୍ର ନା ଦେବତା, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ?
12.370.2
को हि मां मानुषः शक्तो द्रष्टुकामो यशस्विनि ।
संदर्शनरुचिर्वाक्यमाज्ञापूर्वं वदिष्यति ॥ १२.३७०.२ ॥
ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଦର୍ଶନର ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ, ଆଜ୍ଞାପୂର୍ବକ ଏପରି ବାକ୍ୟ କହିବାକୁ କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ସମର୍ଥ?
12.370.3
सुरासुरगणानां च देवर्षीनां च भामिनि ।
ननु नागा महावीर्याः सौरभेयास्तरस्विनः ॥ १२.३७०.३ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ସୁର-ଅସୁର ଗଣ ଓ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ନାଗମାନେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ସୁରଭିର ବଂଶଧର ଏବଂ ବେଗବାନ।
12.370.4
वन्दनीयाश्च वरदा वयमप्यनुयायिनः ।
मनुष्याणां विशेषेण नावेक्ष्या इति मे मतिः ॥ १२.३७०.४ ॥
ଆମେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦନୀୟ, ବରଦାତା ଓ ଅନୁଗାମୀ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଆମକୁ ଅବହେଳା କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମୋ ମତ।
12.370.5
आर्जवेन विजानामि नासौ देवोऽनिलाशन ।
एकं तस्मिन्विजानामि भक्तिमानतिरोपण ॥ १२.३७०.५ ॥
ସରଳତାରେ ମୁଁ ଜାଣେ, ସେ ଦେବତା ନୁହଁନ୍ତି, ହେ ଅନିଲାଶନ। ଗୋଟିଏ କଥା ମୁଁ ତାଙ୍କଠାରେ ଜାଣେ, ସେ ଭକ୍ତିମାନ, ହେ ଅତିରୋଷଣ।
12.370.6
स हि कार्यान्तराकाङ्क्षी जलेप्सुः स्तोकको यथा ।
वर्षं वर्षप्रियः पक्षी दर्शनं तव काङ्क्षते ॥ १२.३७०.६ ॥
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରେ, ଜଳ ଇଚ୍ଛାକରୁଥିବା ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ ପରି; ବର୍ଷାପ୍ରିୟ ପକ୍ଷୀ ପରି ସେ ତୁମର ଦର୍ଶନ କାମନା କରେ।
12.370.7
हित्वा त्वद्दर्शनं किंचिद्विघ्नं न प्रतिपालयेत् ।
तुल्योप्यभिजने जातो न कश्चित्पर्युपासते ॥ १२.३७०.७ ॥
ତୁମ ଦର୍ଶନ ଛାଡ଼ି କୌଣସି ବିଘ୍ନକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମାନ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେହି ସେବା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.370.8
तद्रोषं सहजं त्यक्त्वा त्वमेनं द्रष्टुमर्हसि ।
आशाच्छेदेन तस्याद्य नात्मानं दरधुमर्हसि ॥ १२.३७०.८ ॥
ତେଣୁ ସହଜ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଏହାକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଆଜି ତାର ଆଶା କାଟି ନିଜକୁ ରୋକିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.370.9
आशया ह्यभिपन्नानामकृत्वाऽश्रुप्रमार्जनम् ।
राजा वा राजपुत्रो वा भ्रूणहत्यैव युज्यते ॥ १२.३७०.९ ॥
ଆଶାରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କ ଲୁହ ନ ପୋଛି, ରାଜା ହେଉ କି ରାଜକୁମାର, ତାହା ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟା ସହିତ ସମାନ ହୁଏ।
12.370.10
मौने ज्ञानफलावाप्तिर्दानेन च यशो महत् ।
वाग्मित्वं सत्यवाक्येन परत्र च महीयते ॥ १२.३७०.१० ॥
ମୌନରେ ଜ୍ଞାନଫଳ ମିଳେ; ଦାନରେ ମହାନ୍ ଯଶ; ସତ୍ୟବାକ୍ୟରେ ବାଗ୍ମିତା; ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
12.370.11
भूप्रदानेन च गतिं लभत्याश्रमसंमिताम् ।
न्याय्यस्यार्धस्य संप्राप्तिं कृत्वा फलमुपाश्रुते ॥ १२.३७०.११ ॥
ଭୂମିଦାନରେ ଆଶ୍ରମ ଅନୁରୂପ ଗତି ମିଳେ; ନ୍ୟାୟ୍ୟ ଅର୍ଧଭାଗ ପାଇ ଫଳ ଭୋଗେ।
12.370.12
अभिप्रेतामसंश्लिष्टां कृत्वा चात्महितां क्रियाम् ।
न याति निरयं कश्चिदिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.३७०.१२ ॥
ଇଚ୍ଛିତ, ଅମିଶ୍ରିତ ଓ ନିଜ ହିତକର କର୍ମ କରୁଥିବା କେହି ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ—ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି।
12.370.13
अभिमानैर्न मानो मे जातिदोषेण वै महान् ।
रोषः संकल्पजः साध्वि दग्धो वागग्निना त्वया ॥ १२.३७०.१३ ॥
ହେ ସାଧ୍ବୀ, ଅଭିମାନରେ ମୋର ମାନ ମହାନ୍ ନୁହେଁ; ଜାତିଦୋଷରୁ, ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଜାତ ମହାକ୍ରୋଧ ତୁମ ବାଣୀର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି।
12.370.14
न च रोषादहं साध्वि पश्येयमधिकं तमः ।
तस्य वक्तव्यतां याति विशेषेण भुजङ्गमाः ॥ १२.३७०.१४ ॥
ହେ ସାଧ୍ବୀ, କ୍ରୋଧରୁ ମୁଁ ଅଧିକ ଅନ୍ଧକାର ଦେଖିବି ନାହିଁ; ହେ ସର୍ପଗଣ, ତାହା ବିଶେଷ ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
12.370.15
रोषस्य हि वशं गत्वा दशग्नीवः प्रतापवान् ।
तथा शक्रप्रतिस्पर्धी हतो रामेण संयुगे ॥ १२.३७०.१५ ॥
କ୍ରୋଧର ବଶ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ପ୍ରତାପୀ ଦଶଗ୍ରୀବ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲା।
12.370.16
अन्तःपुरगतं वत्सं श्रुत्वा रामेण निर्हृतम् ।
धर्मणारोषसंविग्नाः कार्तवीर्यसुता हताः ॥ १२.३७०.१६ ॥
ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଯାଇଥିବା ବାଛୁରୀ (ପୁତ୍ର)କୁ ରାମ ହରଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟାକୁଳ କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ହତ ହେଲେ।
12.370.17
जामदग्न्येन रामेण सहस्रनयनोपमः ।
संयुगे निहतो रोषात्कार्तवीर्यो महाबलः ॥ १२.३७०.१७ ॥
ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସହସ୍ରନୟନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସଦୃଶ ମହାବଳ କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧରୁ ହତ ହେଲେ।
12.370.18
तदेष तपसां शत्रुः श्रेयसां विनिपातकः ।
निगृहीतो मया रोषः श्रुत्वैवं वचनं तव ॥ १२.३७०.१८ ॥
ତେଣୁ ଏହି କ୍ରୋଧ ତପସ୍ୟାର ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ଶ୍ରେୟର ବିନାଶକ; ତୁମ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ମୁଁ ସେହି କ୍ରୋଧକୁ ସଂଯମିତ କରିଛି।
12.370.19
आत्मानं च विशेषेण प्रशंसाम्यनपायिनि ।
यस्य मे त्वं विशालाक्षि भार्या गुणसमन्विता ॥ १२.३७०.१९ ॥
ହେ ଅନପାୟିନି, ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା ତୁମେ ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅଛ, ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିଜର ପ୍ରଶଂସା କରେ।
12.370.20
एष तत्रैव गच्छामि यत्र तिष्ठत्यसौ द्विजः ।
सर्वथा चोक्तवान्वाक्यं स कृतार्थः प्रयास्यति ॥ १२.३७०.२० ॥
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ରହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଉଛି। ସେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ କହିଥିବା ବାକ୍ୟରେ ସେ କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ଫେରିବେ।