మహాభారతం · అధ్యాయం 12.370
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.370.1
अथ ब्राह्मणरूपेण कं तं समनुपश्यसि ।
मानुषं केवलं विप्रं देवं वाऽथ शुचिस्मिते ॥ १२.३७०.१ ॥
అప్పుడు బ్రాహ్మణ రూపంలో నువ్వు ఎవరిని చూస్తున్నావు? అతడు కేవలం మనిషి అయిన విప్రుడా, లేక దేవుడా, ఓ శుచిస్మితా?
12.370.2
को हि मां मानुषः शक्तो द्रष्टुकामो यशस्विनि ।
संदर्शनरुचिर्वाक्यमाज्ञापूर्वं वदिष्यति ॥ १२.३७०.२ ॥
ఓ యశస్వినీ, నన్ను చూడాలనే కోరికతో, దర్శనాభిలాషతో, ఆజ్ఞాపూర్వకంగా ఈ మాటలు పలకగల మనిషి ఎవరు?
12.370.3
सुरासुरगणानां च देवर्षीनां च भामिनि ।
ननु नागा महावीर्याः सौरभेयास्तरस्विनः ॥ १२.३७०.३ ॥
ఓ భామినీ, దేవతలు, అసురులు, దేవర్షుల గణాలలోనూ, నాగులు మహాపరాక్రమశాలులు, సురభి వంశీయులు, వేగవంతులు.
12.370.4
वन्दनीयाश्च वरदा वयमप्यनुयायिनः ।
मनुष्याणां विशेषेण नावेक्ष्या इति मे मतिः ॥ १२.३७०.४ ॥
మేము కూడా వందనీయులం, వరాలిచ్చేవారం, అనుయాయులం; మనుషుల మధ్య ప్రత్యేకించి మమ్మల్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని నా అభిప్రాయం.
12.370.5
आर्जवेन विजानामि नासौ देवोऽनिलाशन ।
एकं तस्मिन्विजानामि भक्तिमानतिरोपण ॥ १२.३७०.५ ॥
సరళత్వంతో నేను తెలుసుకున్నాను, అతడు దేవుడు కాదు, అనిలాశనా. ఒక్క విషయం అతనిలో నేను తెలుసుకున్నాను, అతడు భక్తిమంతుడు, అతిరోషణా.
12.370.6
स हि कार्यान्तराकाङ्क्षी जलेप्सुः स्तोकको यथा ।
वर्षं वर्षप्रियः पक्षी दर्शनं तव काङ्क्षते ॥ १२.३७०.६ ॥
అతడు మరొక ప్రయోజనాన్ని కోరుకుంటున్నాడు, నీటి కోసం ఆశపడే చిన్న పక్షి వలె; వర్షాన్ని ప్రేమించే పక్షి వలె అతడు నీ దర్శనాన్ని కోరుకుంటున్నాడు.
12.370.7
हित्वा त्वद्दर्शनं किंचिद्विघ्नं न प्रतिपालयेत् ।
तुल्योप्यभिजने जातो न कश्चित्पर्युपासते ॥ १२.३७०.७ ॥
నీ దర్శనాన్ని వదిలి ఏ విఘ్నాన్నీ ఎదురుచూడరాదు. సమాన కులంలో జన్మించినవారైనా ఎవరూ సేవించరు.
12.370.8
तद्रोषं सहजं त्यक्त्वा त्वमेनं द्रष्टुमर्हसि ।
आशाच्छेदेन तस्याद्य नात्मानं दरधुमर्हसि ॥ १२.३७०.८ ॥
కాబట్టి నీ సహజ కోపాన్ని విడిచి నీవు ఇతన్ని చూడాలి. నేడు అతని ఆశను కోసి నిన్ను నీవు నిలపకూడదు.
12.370.9
आशया ह्यभिपन्नानामकृत्वाऽश्रुप्रमार्जनम् ।
राजा वा राजपुत्रो वा भ्रूणहत्यैव युज्यते ॥ १२.३७०.९ ॥
ఆశతో బాధపడుతున్నవారి కన్నీళ్లు తుడవకుండా ఉంటే, రాజైనా రాజకుమారుడైనా అది భ్రూణహత్యతోనే సమానమవుతుంది.
12.370.10
मौने ज्ञानफलावाप्तिर्दानेन च यशो महत् ।
वाग्मित्वं सत्यवाक्येन परत्र च महीयते ॥ १२.३७०.१० ॥
మౌనం వల్ల జ్ఞాన ఫలం లభిస్తుంది; దానం వల్ల గొప్ప కీర్తి; సత్యవాక్కు వల్ల వాగ్మిత్వం; పరలోకంలోనూ గౌరవించబడతాడు.
12.370.11
भूप्रदानेन च गतिं लभत्याश्रमसंमिताम् ।
न्याय्यस्यार्धस्य संप्राप्तिं कृत्वा फलमुपाश्रुते ॥ १२.३७०.११ ॥
భూమిని దానం చేయడం వల్ల ఆశ్రమానికి తగిన గతిని పొందుతాడు; న్యాయమైన భాగాన్ని పొంది ఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు.
12.370.12
अभिप्रेतामसंश्लिष्टां कृत्वा चात्महितां क्रियाम् ।
न याति निरयं कश्चिदिति धर्मविदो विदुः ॥ १२.३७०.१२ ॥
ఇష్టమైన, కలుషితం కాని, తనకు హితమైన కర్మను చేసినవాడు ఎవరూ నరకానికి వెళ్ళడు అని ధర్మజ్ఞులు తెలుసుకున్నారు.
12.370.13
अभिमानैर्न मानो मे जातिदोषेण वै महान् ।
रोषः संकल्पजः साध्वि दग्धो वागग्निना त्वया ॥ १२.३७०.१३ ॥
ఓ సాధ్వీ, అహంకారం వల్ల నా మానం గొప్పది కాదు; జాతి దోషం వల్ల, సంకల్పం నుండి పుట్టిన గొప్ప కోపం నీ వాక్కు అగ్నితో దహించబడింది.
12.370.14
न च रोषादहं साध्वि पश्येयमधिकं तमः ।
तस्य वक्तव्यतां याति विशेषेण भुजङ्गमाः ॥ १२.३७०.१४ ॥
ఓ సాధ్వీ, కోపం వల్ల నేను మరింత చీకటిని చూడను; ఓ పాములారా, అది ప్రత్యేకంగా చెప్పబడుతోంది.
12.370.15
रोषस्य हि वशं गत्वा दशग्नीवः प्रतापवान् ।
तथा शक्रप्रतिस्पर्धी हतो रामेण संयुगे ॥ १२.३७०.१५ ॥
కోపానికి వశమై, ఇంద్రునితో పోటీపడిన ప్రతాపవంతుడైన దశగ్రీవుడు యుద్ధంలో రాముని చేత చంపబడ్డాడు.
12.370.16
अन्तःपुरगतं वत्सं श्रुत्वा रामेण निर्हृतम् ।
धर्मणारोषसंविग्नाः कार्तवीर्यसुता हताः ॥ १२.३७०.१६ ॥
అంతఃపురానికి వెళ్ళిన దూడ (కుమారుడు) రాముని చేత అపహరించబడ్డాడని విని, కోపంతో కలత చెందిన కార్తవీర్యుని కుమారులు చంపబడ్డారు.
12.370.17
जामदग्न्येन रामेण सहस्रनयनोपमः ।
संयुगे निहतो रोषात्कार्तवीर्यो महाबलः ॥ १२.३७०.१७ ॥
జమదగ్ని కుమారుడైన రాముని చేత, సహస్రనేత్రుడు (ఇంద్రుని) వంటివాడైన మహాబలుడు కార్తవీర్యుడు యుద్ధంలో కోపంతో చంపబడ్డాడు.
12.370.18
तदेष तपसां शत्रुः श्रेयसां विनिपातकः ।
निगृहीतो मया रोषः श्रुत्वैवं वचनं तव ॥ १२.३७०.१८ ॥
అందువల్ల ఈ కోపం తపస్సులకు శత్రువు, శ్రేయస్సులను నాశనం చేసేది; నీ ఈ మాటలు విని నేను ఆ కోపాన్ని అణచుకున్నాను.
12.370.19
आत्मानं च विशेषेण प्रशंसाम्यनपायिनि ।
यस्य मे त्वं विशालाक्षि भार्या गुणसमन्विता ॥ १२.३७०.१९ ॥
నాశము లేనిదానా, విశాలనేత్రీ, గుణవతివైన నీవు నా భార్యగా ఉన్నందుకు నన్ను నేను విశేషంగా ప్రశంసించుకుంటున్నాను.
12.370.20
एष तत्रैव गच्छामि यत्र तिष्ठत्यसौ द्विजः ।
सर्वथा चोक्तवान्वाक्यं स कृतार्थः प्रयास्यति ॥ १२.३७०.२० ॥
ఆ ద్విజుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడికే నేను వెళ్తాను. అతడు అన్ని విధాలుగా చెప్పిన మాటలతో కృతార్థుడై వెళ్తాడు.