મહાભારત · અધ્યાય 12.375

12.375.1

स चामन्त्र्योरगश्रेष्ठं ब्राह्मणः कृतनिश्चयः ।
दीक्षाकाङ्क्षी तदा राजंश्च्यवनं भार्गवं श्रितः ॥ १२.३७५.१ ॥

રાજન, તે બ્રાહ્મણ શ્રેષ્ઠ નાગની વિદાય લઈ, દૃઢ નિશ્ચયથી, દીક્ષાની ઇચ્છાએ ભૃગુવંશી ચ્યવનનો આશ્રય લીધો.

स तेन कृतसत्कारो धर्ममेवाधितस्थिवान् ।
तथैव च कथामेतां राजन्कथितवांस्तदा ॥ १२.३७५.२ ॥

તેના દ્વારા સત્કાર પામીને તે ધર્મમાં જ સ્થિર રહ્યો; રાજન, ત્યારે તેણે આ કથા પણ કહી.

भार्गवेणापि राजेन्द्र जनकस्य निवेशने ।
कथैषा कथिता पुण्या नारदाय महात्मने ॥ १२.३७५.३ ॥

હે રાજેન્દ્ર, ભાર્ગવે પણ જનકના નિવાસમાં મહાત્મા નારદને આ પવિત્ર કથા કહી હતી.

नारदेनापि राजेन्द्र देवेन्द्रस्य निवेशने ।
कथिता भरतश्रेष्ठ पृष्टेनाक्लिष्टकर्मणा ॥ १२.३७५.४ ॥

હે રાજેન્દ્ર, નારદે પણ દેવેન્દ્રના નિવાસમાં, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અક્લિષ્ટકર્મા દ્વારા પૂછાતાં આ કથા કહી હતી.

देवराजेन च पुरा कथितैषा कथा शुभा ।
समस्तेभ्यः प्रशस्तेभ्यो विप्रेभ्यो वसुधाधिप ॥ १२.३७५.५ ॥

દેવરાજે પણ પૂર્વે આ શુભ કથા સર્વ પ્રશંસનીય બ્રાહ્મણોને કહી હતી, હે વસુધાધિપ.

यदा च मम रामेण युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
वसुभिश्च तदा राजन्कथेयं कथिता मम ॥ १२.३७५.६ ॥

જ્યારે રામ સાથે મારું અત્યંત ભયાનક યુદ્ધ થયું, ત્યારે, હે રાજન, વસુઓએ મને આ કથા કહી હતી.

पृच्छमानाय तत्त्वेन मया चैवोत्तमा तव ।
कथेयं कथिता पुण्या धर्म्या धर्मभृतांवर ॥ १२.३७५.७ ॥

સત્યતાથી પૂછનારા તને મેં આ ઉત્તમ, પુણ્યશાળી અને ધર્મસંમત કથા કહી છે, ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ.

तदेव परमो धर्मो यन्मां पृच्छसि भारत ।
आसीद्धीरो ह्यनाकाङ्क्षी धर्मार्थकरणे नृप ॥ १२.३७५.८ ॥

હે ભારત, તું મને જે પૂછે છે તે જ પરમ ધર્મ છે. હે રાજા, તે ધીર અને નિરીચ્છ હતો, ધર્મ અને અર્થના કર્મમાં લાગેલો હતો.

स च किल कृतनिश्चयो द्विजो ।
भुजगपतिप्रतिदशितात्मकृत्यः।
यमनियमसहो वनान्तरं ।
परिगणितोञ्छशिलाशनः प्रविष्टः ॥ १२.३७५.९ ॥

તે દૃઢનિશ્ચયી દ્વિજ, નાગરાજને પોતાનું આત્મકર્મ બતાવીને, યમનિયમ સહન કરતો, વનની અંદર પ્રવેશ્યો; ગણેલા ઉંછ અને પથ્થરો પર જીવ્યો.