മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.375

12.375.1

स चामन्त्र्योरगश्रेष्ठं ब्राह्मणः कृतनिश्चयः ।
दीक्षाकाङ्क्षी तदा राजंश्च्यवनं भार्गवं श्रितः ॥ १२.३७५.१ ॥

രാജാവേ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രേഷ്ഠനായ നാഗത്തോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ, ദീക്ഷ ആഗ്രഹിച്ച് ഭൃഗുവംശജനായ ച്യവനനെ ആശ്രയിച്ചു.

स तेन कृतसत्कारो धर्ममेवाधितस्थिवान् ।
तथैव च कथामेतां राजन्कथितवांस्तदा ॥ १२.३७५.२ ॥

അവനാൽ സത്കരിക്കപ്പെട്ട് അവൻ ധർമ്മത്തിൽത്തന്നെ ഉറച്ചുനിന്നു; രാജാവേ, അപ്പോൾ ഈ കഥയും അവൻ പറഞ്ഞു.

भार्गवेणापि राजेन्द्र जनकस्य निवेशने ।
कथैषा कथिता पुण्या नारदाय महात्मने ॥ १२.३७५.३ ॥

രാജേന്ദ്രാ, ഭാർഗ്ഗവനും ജനകന്റെ ഭവനത്തിൽ വെച്ച് ഈ പുണ്യകഥ മഹാത്മാവായ നാരദനോട് പറഞ്ഞു.

नारदेनापि राजेन्द्र देवेन्द्रस्य निवेशने ।
कथिता भरतश्रेष्ठ पृष्टेनाक्लिष्टकर्मणा ॥ १२.३७५.४ ॥

രാജേന്ദ്രാ, ദേവേന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ വെച്ച്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അക്ലിഷ്ടകർമ്മാവ് ചോദിച്ചപ്പോൾ നാരദനും ഈ കഥ പറഞ്ഞു.

देवराजेन च पुरा कथितैषा कथा शुभा ।
समस्तेभ्यः प्रशस्तेभ्यो विप्रेभ्यो वसुधाधिप ॥ १२.३७५.५ ॥

ദേവരാജനും മുമ്പ് ഈ ശുഭകഥ എല്ലാ പ്രശസ്തരായ ബ്രാഹ്മണർക്കും പറഞ്ഞു, ഭൂപതേ.

यदा च मम रामेण युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
वसुभिश्च तदा राजन्कथेयं कथिता मम ॥ १२.३७५.६ ॥

രാമനുമായി എനിക്ക് അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായപ്പോൾ, രാജാവേ, വസുക്കൾ എനിക്ക് ഈ കഥ പറഞ്ഞുതന്നു.

पृच्छमानाय तत्त्वेन मया चैवोत्तमा तव ।
कथेयं कथिता पुण्या धर्म्या धर्मभृतांवर ॥ १२.३७५.७ ॥

സത്യമായി ചോദിക്കുന്ന നിനക്ക് ഞാൻ ഈ ഉത്തമവും പുണ്യവും ധർമ്മോചിതവുമായ കഥ പറഞ്ഞു, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.

तदेव परमो धर्मो यन्मां पृच्छसि भारत ।
आसीद्धीरो ह्यनाकाङ्क्षी धर्मार्थकरणे नृप ॥ १२.३७५.८ ॥

ഭാരതാ, നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് പരമധർമ്മം. രാജാവേ, അവൻ ധീരനും ആഗ്രഹരഹിതനും ധർമ്മാർത്ഥകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും ആയിരുന്നു.

स च किल कृतनिश्चयो द्विजो ।
भुजगपतिप्रतिदशितात्मकृत्यः।
यमनियमसहो वनान्तरं ।
परिगणितोञ्छशिलाशनः प्रविष्टः ॥ १२.३७५.९ ॥

ദൃഢനിശ്ചയനായ ആ ദ്വിജൻ, നാഗരാജാവിന് തന്റെ ആത്മകർമ്മം കാണിച്ച്, യമനിയമങ്ങൾ സഹിച്ച്, കാടിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചു; എണ്ണിയ ഉഞ്ഛശിലകൾ കഴിച്ചു ജീവിച്ചു.