ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.375

12.375.1

स चामन्त्र्योरगश्रेष्ठं ब्राह्मणः कृतनिश्चयः ।
दीक्षाकाङ्क्षी तदा राजंश्च्यवनं भार्गवं श्रितः ॥ १२.३७५.१ ॥

ਰਾਜਨ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਗ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਦੀਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਗੁਵੰਸ਼ੀ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ।

स तेन कृतसत्कारो धर्ममेवाधितस्थिवान् ।
तथैव च कथामेतां राजन्कथितवांस्तदा ॥ १२.३७५.२ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਤਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ; ਰਾਜਨ, ਤਦ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਵੀ ਸੁਣਾਈ।

भार्गवेणापि राजेन्द्र जनकस्य निवेशने ।
कथैषा कथिता पुण्या नारदाय महात्मने ॥ १२.३७५.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੀ ਜਨਕ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।

नारदेनापि राजेन्द्र देवेन्द्रस्य निवेशने ।
कथिता भरतश्रेष्ठ पृष्टेनाक्लिष्टकर्मणा ॥ १२.३७५.४ ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।

देवराजेन च पुरा कथितैषा कथा शुभा ।
समस्तेभ्यः प्रशस्तेभ्यो विप्रेभ्यो वसुधाधिप ॥ १२.३७५.५ ॥

ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ, ਹੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ।

यदा च मम रामेण युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
वसुभिश्च तदा राजन्कथेयं कथिता मम ॥ १२.३७५.६ ॥

ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਸੂਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।

पृच्छमानाय तत्त्वेन मया चैवोत्तमा तव ।
कथेयं कथिता पुण्या धर्म्या धर्मभृतांवर ॥ १२.३७५.७ ॥

ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਇਹ ਉੱਤਮ, ਪੁੰਨਯ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸੰਮਤ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।

तदेव परमो धर्मो यन्मां पृच्छसि भारत ।
आसीद्धीरो ह्यनाकाङ्क्षी धर्मार्थकरणे नृप ॥ १२.३७५.८ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਉਹੀ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਧੀਰ ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ ਸੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

स च किल कृतनिश्चयो द्विजो ।
भुजगपतिप्रतिदशितात्मकृत्यः।
यमनियमसहो वनान्तरं ।
परिगणितोञ्छशिलाशनः प्रविष्टः ॥ १२.३७५.९ ॥

ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾਗਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮ-ਕਰਮ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਯਮ-ਨਿਯਮ ਸਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜਿਆ; ਗਿਣੇ ਹੋਏ ਉੱਛ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਿਆ।