महाभारत · अध्याय 12.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.42.1
अभिषिक्तो महाप्राज्ञो राज्यं प्राप्य युधिष्ठिरः ।
दाशार्हं पुण्डरीकाक्षमुवाच प्राञ्जलिः शुचिः ॥ १२.४२.१ ॥
अभिषिक्त झालेला महाप्राज्ञ युधिष्ठिर राज्य मिळवून, शुचिर्भूत होऊन, हात जोडून पुंडरीकाक्ष दाशार्हाला म्हणाला.
12.42.2
तव कृष्ण प्रसादेन नयेन न बलेन च ।
बुद्ध्या च यदुशार्दूल तथा विक्रमणेन च ॥ १२.४२.२ ॥
हे कृष्णा, तुझ्या कृपेने, नीतीने नव्हे, बलाने नव्हे, बुद्धीने, हे यदुशार्दूला, आणि पराक्रमानेही (हे राज्य मिळाले).
12.42.3
पुनः प्राप्तमिदं राज्यं पितृपैतामहं मया ।
नमस्ते पुण्डरीकाक्ष पुनः पुनररिंदम ॥ १२.४२.३ ॥
माझ्या पितृ-पितामहांचे हे राज्य मला पुन्हा मिळाले. हे पुंडरीकाक्षा, तुला नमस्कार, वारंवार नमस्कार, हे अरिंदमा.
12.42.4
त्वामेकमाहुः पुरुषं त्वामाहुः सात्वतां पतिम् ।
नामभिस्त्वां बहुविधैः स्तुवन्ति प्रयता द्विजाः ॥ १२.४२.४ ॥
तुला एकमेव पुरुष म्हणतात, सात्वतांचा पती म्हणतात. संयमी द्विज अनेक नावांनी तुझी स्तुती करतात.
12.42.5
विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसंभव ।
विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम ॥ १२.४२.५ ॥
हे विश्वकर्मन्, तुला नमस्कार असो. हे विश्वात्मन्, हे विश्वसंभवा, हे विष्णो, हे जिष्णो, हे हरे, हे कृष्णा, हे वैकुंठा, हे पुरुषोत्तमा.
12.42.6
अदित्याः सप्तधा त्वं तु पुराणो गर्भतां गतः ।
पृश्निगर्भस्त्वमेवैकस्त्रियुगं त्वां वदन्त्यपि ॥ १२.४२.६ ॥
अदितीच्या सात रूपांत तूच पुरातन आहेस, गर्भभावाला प्राप्त झालास. पृश्निगर्भही तूच एकटा आहेस, त्रियुग असेही तुला म्हणतात.
12.42.7
शुचिश्रवा हृषीकेशो घृतार्चिर्हंस उच्यते ।
त्रिचक्षुः शंभुरेकस्त्वं विभुर्दामोदरोऽपि च ॥ १२.४२.७ ॥
शुचिश्रवा, हृषीकेश, घृतार्चि, हंस असे तुला म्हटले जाते. त्रिचक्षु, शंभू, एकटा तूच विभू; दामोदरही तूच.
12.42.8
वराहोऽग्निर्बृहद्भानुर्वृषभस्तार्क्ष्यलक्षणः ।
अनीकसाहः पुरुषः शिपिविष्ट उरुक्रमः ॥ १२.४२.८ ॥
वराह, अग्नी, बृहद्भानू, वृषभ, ताक्ष्यलक्षण तू आहेस. सेनांना जिंकणारा, पुरुष, शिपिविष्ट, उरुक्रम तू.
12.42.9
वरिष्ठ उग्रसेनानीः सत्यो वाजसनिर्गुहः ।
अच्युतश्च्यावनोऽरीणां संस्कृतो विकृतिर्वृषः ॥ १२.४२.९ ॥
वरिष्ठ, उग्रसेनानी, सत्य, वाजसनी, गुह तू आहेस. अच्युत, शत्रूंना कंपवणारा, संस्कृत, विकृती, वृष तू.
12.42.10
कृष्णधर्मस्त्वमेवादिर्वृषदर्भो वृषाकपिः ।
सिन्धुर्विधूर्मिस्त्रिककुप् त्रिधामा त्रिवृदच्युतः ॥ १२.४२.१० ॥
कृष्णधर्म तूच आदि; वृषदर्भ, वृषाकपी तू आहेस. सिंधू, विधूर्मी, त्रिककुप्, त्रिधामा, त्रिवृत्, अच्युत तू.
12.42.11
सम्राड् विराट् स्वराट् चैव स्वराड्भूतमयो भवः ।
विभूर्भूरतिभूः कृष्णः कृष्णवर्त्मा त्वमेव च ॥ १२.४२.११ ॥
सम्राट, विराट, स्वराट तूच, स्वराट; भूतमय, भव तू आहेस. विभू, भू, अतिभू, कृष्ण, कृष्णवर्त्मा तूच.
12.42.12
स्विष्टकृद्भिषजावर्तः कपिलस्त्वं च वामनः ।
यज्ञो ध्रुवः पतङ्गश्च जयत्सेनस्त्वमुच्यसे ॥ १२.४२.१२ ॥
स्विष्टकृत्, भिषज, आवर्त, कपिल तू आहेस, आणि वामनही. यज्ञ, ध्रुव, पतंग तू; जयत्सेन म्हणूनही तुला म्हटले जाते.
12.42.13
शिखण्डी नहुषो बभ्रुर्दिविस्पृक् त्वं पुनर्वसुः ।
सुबभ्रू रुक्मयज्ञश्च सुषेणो दुन्दुभिस्तथा ॥ १२.४२.१३ ॥
शिखंडी, नहुष, बभ्रु, दिविस्पृक् तूच; पुनर्वसू तूच; सुबभ्रू, रुक्मयज्ञ, सुषेण आणि दुंदुभीही.
12.42.14
गभस्तिनेमिः श्रीपझः पुष्करः शुष्मधारणः ।
ऋभुर्विभुः सर्वसूक्ष्मस्त्व धरित्री च पठ्यसे ॥ १२.४२.१४ ॥
गभस्तिनेमि, श्रीपक्ष, पुष्कर, शुष्मधारण; ऋभु, विभु, सर्वसूक्ष्म तूच; धरित्री म्हणूनही तू वाचला जातोस.
12.42.15
अम्भोनिधिस्त्वं ब्रह्मा त्वं पवित्रं धाम धामवित् ।
हिरण्यगर्भः पुरुषः स्वधा स्वाहा च केशवः ॥ १२.४२.१५ ॥
अम्भोनिधी तूच, ब्रह्मा तूच; पवित्र धाम तूच, धामाला जाणणारा तूच; हिरण्यगर्भ, पुरुष, स्वधा, स्वाहा आणि केशव तूच.
12.42.16
योनिस्त्वमस्य प्रलयश्च कृष्ण ।
त्वमेवेदं सृजसि विश्वमग्रे।
विश्वं चेदं त्वद्वशे विश्वयोने ।
नमोस्तु ते शार्ङ्गचक्रासिपाणे ॥ १२.४२.१६ ॥
कृष्णा, तूच याचा योनी आहेस आणि प्रलयही; आदिकाळी तूच हे विश्व निर्माण करतोस. विश्व आणि हे सर्व तुझ्या वशात आहे, विश्वयोनी. शार्ङ्ग, चक्र, खड्ग धारण करणाऱ्या, तुला नमस्कार असो.
12.42.17
एवं स्तुतो धर्मराजेन कृष्णः ।
सभामध्ये प्रीतिमान्पुष्कराक्षः।
तमभ्यनन्दद्भारतं पुष्कलाभि ।
र्वाग्भिर्ज्येष्ठं पाण्डवं यादवाग्र्यः ॥ १२.४२.१७ ॥
धर्मराजाने असे स्तुत केल्यावर, सभेच्या मध्ये कमळनयन कृष्ण प्रसन्न झाला. यादवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याने ज्येष्ठ पांडव, भारत युधिष्ठिराला अनेक सुंदर शब्दांनी अभिनंदन केले.
12.42.18
एतन्नामशतं विष्णोर्धर्मराजेन कीर्तितम् ।
यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १२.४२.१८ ॥
विष्णूची ही शंभर नावे धर्मराजाने कीर्तिली. जो हे वाचतो किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.