महाभारत · अध्याय 12.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.43.1
ततो विसर्जयामास सर्वास्ताः प्रकृतीर्नृपः ।
विविशुश्चाभ्यनुज्ञाता यथास्वानि गृहाणि ते ॥ १२.४३.१ ॥
नंतर राजाने त्या सर्व प्रजेला (मंत्री आणि अधिकाऱ्यांना) निरोप दिला; ते अनुज्ञा घेऊन आपापल्या घरी गेले.
12.43.2
ततो युधिष्ठिरो राजा भीमं भीमपराक्रमम् ।
सान्त्वयन्नब्रवीच्छ्रीमानर्जुनं यमजौ तथा ॥ १२.४३.२ ॥
नंतर श्रीमान राजा युधिष्ठिराने भयंकर पराक्रमी भीमाचे सांत्वन करीत म्हटले; अर्जुनाला आणि यमज बंधूंनाही तसेच म्हटले.
12.43.3
शत्रुभिर्विविधैः शस्त्रैः क्षतदेहा महारणे ।
श्रान्ता भवन्तः सुभृशं तापिताः शोकमन्युभिः ॥ १२.४३.३ ॥
महायुद्धात शत्रूंच्या नाना प्रकारच्या शस्त्रांनी तुमची शरीरे जखमी झाली आहेत; तुम्ही अत्यंत थकलेले आहात आणि शोक व संतापाने फार पीडित आहात.
12.43.4
अरण्ये दुःखवसतिर्मत्कृते भरतर्षभाः ।
भवद्भिरनुभूता हि यथा कापुरुषैस्तथा ॥ १२.४३.४ ॥
हे भरतश्रेष्ठांनो! माझ्यामुळे तुम्ही अरण्यात दुःखमय वास भोगलात, जसा भ्याड लोक भोगतात.
12.43.5
यथासुखं यथाजोषं जयोऽयमनुभूयताम् ।
विश्रान्ताँल्लब्धविश्वासाञ्श्वः समेताऽस्मि वः पुनः ॥ १२.४३.५ ॥
सुखाने, तुमच्या इच्छेनुसार, हा विजय आता उपभोगा; विश्रांती घेऊन विश्वास पुन्हा मिळवून, उद्या मी तुम्हाला पुन्हा भेटेन.
12.43.6
ततो दुर्योधनगृहं प्रासादैरुपशोभितम् ।
बहुरत्नसमाकीर्णं दासीदाससमाकुलम् ॥ १२.४३.६ ॥
नंतर दुर्योधनाचे गृह, जे उंच प्रासादांनी शोभित, अनेक रत्नांनी भरलेले आणि दासी-दासांनी गजबजलेले होते.
12.43.7
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातं भ्रात्रा दत्तं वृकोदरः ।
प्रतिपेदे महाबाहुर्मन्दिरं मघवानिव ॥ १२.४३.७ ॥
धृतराष्ट्राच्या अनुमतीने, भावाने दिलेल्या त्या वाड्यात महाबाहू वृकोदर इंद्राप्रमाणे प्रवेशला.
12.43.8
यथा दुर्योधनगृहं तथा दुःशासनस्य तु ।
प्रासादभालासंयुक्तं हेमतोरणभूषितम् ॥ १२.४३.८ ॥
दुर्योधनाचे गृह जसे होते, तसेच दुःशासनाचेही होते — प्रासादशिखरांनी युक्त, सोन्याच्या तोरणांनी सुशोभित.
12.43.9
दासीदाससुसंपूर्णं प्रभूतधनधान्यवत् ।
प्रतिपेदे महाबाहुरर्जुनो राजशासनात् ॥ १२.४३.९ ॥
दासदासींनी भरलेल्या, विपुल धनधान्य असलेल्या त्या गृहात राजाज्ञेने महाबाहू अर्जुन प्रवेशला.
12.43.10
दुर्मर्षणस्य भवनं दुःशासनगृहाद्वरम् ।
कुबेरभवनप्रख्यं मणिहेमविभूषितम् ॥ १२.४३.१० ॥
दुर्मर्षणाचे भवन दुःशासनाच्या भवनापेक्षाही श्रेष्ठ होते — कुबेराच्या भवनासारखे, मणी व सोन्याने सजवलेले.
12.43.11
नकुलाय वरार्हाय कर्शिताय महावने ।
ददौ प्रीतो महाराज धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १२.४३.११ ॥
हे महाराजा! धर्मपुत्र युधिष्ठिराने प्रसन्न होऊन, महावनात कृश झालेल्या, श्रेष्ठ वरासाठी योग्य अशा नकुलाला (ते गृह) दिले.
12.43.12
दुर्मुखस्य च वेश्माग्र्यं श्रीमत्कनकभूषणम् ।
पूर्णपझदलाक्षीणां स्त्रीणां शयनसंकुलम् ॥ १२.४३.१२ ॥
दुर्मुखाचे गृह श्रेष्ठ होते — भव्य, सोन्याने अलंकृत, पूर्ण कमलदलासारखे डोळे असलेल्या स्त्रियांच्या शय्यांनी भरलेले.
12.43.13
प्रददौ सहदेवाय संततं प्रियकारिणे ।
मुमुदे तच्च लब्ध्वाऽसौ कैलासं धनदो यथा ॥ १२.४३.१३ ॥
प्रिय करणाऱ्या सहदेवाला त्याने सतत दिले. ते मिळवून तो आनंदला, जसा धनद (कुबेर) कैलास मिळवून आनंदतो.
12.43.14
युयुत्सुर्विदुरश्चैव सञ्जयश्च विशांपते ।
सुधर्मा चैव धौम्यश्च यथा स्वाञ्जग्मुरालयान् ॥ १२.४३.१४ ॥
हे राजा, युयुत्सु, विदुर, संजय, सुधर्मा आणि धौम्यही आपापल्या घरी गेले.
12.43.15
सह सात्यकिना शौरिरर्जुनस्य निवेशनम् ।
विवेश पुरुषव्याघ्रो व्याघ्रो गिरिगुहामिव ॥ १२.४३.१५ ॥
सात्यकीसह पुरुषव्याघ्र शौरी (कृष्ण) अर्जुनाच्या निवासस्थानात प्रवेशले, जसा वाघ पर्वतगुहेत प्रवेश करतो.
12.43.16
तत्र भक्ष्यान्नपानैस्ते मुदिताः सुसुखोषिताः ।
सुखप्रबद्धा राजानमुपतस्थुर्युधिष्ठिरम् ॥ १२.४३.१६ ॥
तेथे भक्ष्य, अन्न आणि पेयांनी आनंदित होऊन, अत्यंत सुखात राहून, सुखात गुंतलेले ते राजा युधिष्ठिराची सेवा करू लागले.