મહાભારત · અધ્યાય 12.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.47.1
ततः स च हृषीकेशः स च राजा युधिष्ठिरः ।
कृपादयश्च ते सर्वे चत्वारः पाण्डवाश्च ते ॥ १२.४७.१ ॥
પછી તે, હૃષીકેશ, રાજા યુધિષ્ઠિર, કૃપ આદિ બધા અને તે ચારેય પાંડવો —
12.47.2
रथैस्तैर्नगरप्रख्यैः पताकाध्वजशोभितैः ।
ययुराशु कुरुक्षेत्रं वाजिभिः शीघ्रगामिभिः ॥ १२.४७.२ ॥
નગર જેવા, પતાકા અને ધ્વજથી શોભતા તે રથોમાં, શીઘ્રગામી અશ્વો સાથે તેઓ જલદીથી કુરુક્ષેત્ર ગયા.
12.47.3
तेऽवतीर्य कुरुक्षेत्रे केशमढज्जास्थिसंकुले ।
देहन्यासः कृंतो यत्र क्षत्रियैस्तैर्महारथैः ॥ १२.४७.३ ॥
તેઓ કુરુક્ષેત્રમાં ઉતર્યા — વાળ, મજ્જા અને હાડકાંથી ભરેલા, જ્યાં તે મહારથી ક્ષત્રિયોએ દેહોની શય્યા પાથરી હતી.
12.47.4
गजाश्वदेहास्थिचयैः पर्वतैरिव संचितम् ।
नरशीर्षकपालैश्च हंसैरिव च सर्वशः ॥ १२.४७.४ ॥
હાથી અને ઘોડાના દેહ તથા હાડકાંના ઢગલાથી પર્વતોની જેમ ભરેલું, અને મનુષ્યોનાં મસ્તક તથા ખોપરીઓથી સર્વત્ર હંસોની જેમ વિખરાયેલું.
12.47.5
चितासहस्रैर्निचितं वर्मशस्त्रसमाकुलम् ।
आपानभूमिं कालस्य तदा भुक्तोज्झितामिव ॥ १२.४७.५ ॥
હજારો ચિતાઓથી ભરેલું, બખ્તર અને શસ્ત્રોથી ઘેરાયેલું, ત્યારે જાણે કાળની પાનભૂમિ, ભોગવીને ત્યજેલી.
12.47.6
भूतसङ्घानुचरितं रक्षोगणनिषेवितम् ।
पश्यन्तस्ते कुरुक्षेत्रं ययुराशु महारथाः ॥ १२.४७.६ ॥
ભૂતગણોથી વિચરિત અને રાક્ષસસમૂહોથી સેવિત કુરુક્ષેત્રને જોતાં, તે મહારથીઓ શીઘ્ર આગળ વધ્યા.
12.47.7
गच्छन्नेव महाबाहुः सर्वं यादवनन्दनः ।
युधिष्ठिराय प्रोवाच जामदग्न्यस्य विक्रमम् ॥ १२.४७.७ ॥
ચાલતાં ચાલતાં જ મહાબાહુ યાદવનંદન (કૃષ્ણ) એ યુધિષ્ઠિરને જામદગ્ન્ય (પરશુરામ)નો સઘળો પરાક્રમ કહ્યો.
12.47.8
अमी रामह्रदाः पञ्च दृश्यन्ते पार्थ दूरतः ।
येषु संतर्पयामास पितॄन्क्षत्रियशोणितैः ॥ १२.४७.८ ॥
હે પાર્થ, દૂરથી આ પાંચ રામહ્રદ દેખાય છે, જેમાં તેમણે ક્ષત્રિયોના રક્તથી પિતૃઓનું તર્પણ કર્યું હતું.
12.47.9
त्रिःसप्तकृत्वो वसुधां कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ।
इहेदानीं ततो रामः कर्मणो विरराम ह ॥ १२.४७.९ ॥
એકવીસ વાર પૃથ્વીને ક્ષત્રિયરહિત કરીને તે પ્રભુ રામ, પછી અહીં જ એ કર્મથી વિરામ પામ્યા.
12.47.10
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी कृता निःक्षत्रिया पुरा ।
रामेणेति यदात्थ त्वमत्र मे संशयो महान् ॥ १२.४७.१० ॥
પૂર્વે રામે એકવીસ વાર પૃથ્વી ક્ષત્રિયરહિત કરી એમ તમે કહ્યું, તેમાં મને મોટો સંશય છે.
12.47.11
क्षत्रबीजं यथा दग्धं रामेण यदुपुङ्गव ।
कथं भूयः समुत्यत्तिः क्षत्रस्यामितविक्रम ॥ १२.४७.११ ॥
હે યદુશ્રેષ્ઠ, રામે ક્ષત્રિયબીજ બાળી નાખ્યું, તો હે અમિતવિક્રમ, ફરી ક્ષત્રિયોની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઈ?
12.47.12
महात्मना भगवता रामेण यदुपुङ्गव ।
कथमुत्सादित्तं क्षत्रं कथमृद्धिगतं पुनः ॥ १२.४७.१२ ॥
હે યદુશ્રેષ્ઠ, મહાત્મા ભગવાન રામે ક્ષત્રિયવર્ગને કેવી રીતે ઉખેડી નાખ્યો, અને તે ફરી કેવી રીતે સમૃદ્ધિ પામ્યો?
12.47.13
महता रथयुद्धेन कोटिशः क्षत्रिया हताः ।
तथाऽभूच्च मही कीर्णा क्षत्रियैर्वदतां वर ॥ १२.४७.१३ ॥
મહાન રથયુદ્ધમાં કરોડો ક્ષત્રિયો માર્યા ગયા; એ રીતે પૃથ્વી ક્ષત્રિયોથી ભરાઈ ગઈ, હે વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
12.47.14
किमर्थं भार्गवेणेदं क्षत्रमुत्सादितं पुरा ।
रामेण यदुशार्दूल कुरुक्षेत्रे महात्मना ॥ १२.४७.१४ ॥
હે યદુશાર્દૂલ, પૂર્વે કુરુક્ષેત્રમાં મહાત્મા ભાર્ગવ રામે ક્ષત્રિય વંશનો ઉચ્છેદ શા માટે કર્યો?
12.47.15
एतन्मे छिन्धि वार्ष्णेय संशयं तार्क्ष्यकेतन ।
आगमो हि परः कृष्ण त्वत्तो नो वासवानुज ॥ १२.४७.१५ ॥
હે વાર્ષ્ણેય, હે ગરુડધ્વજ, મારો આ સંશય છેદો; હે વાસવાનુજ, કૃષ્ણ, તમારાથી ચઢિયાતું પ્રમાણ અમારી પાસે નથી.
12.47.16
ततो व्रजन्नेव गदाग्रजः प्रभुः ।
शशंस तस्मै निखिलेन तत्त्वतः।
युधिष्ठिरायाप्रतिमौजसे तदा ।
यथाऽभवत्क्षत्रियसंकुला मही ॥ १२.४७.१६ ॥
ત્યારે ગદાગ્રજ પ્રભુએ જતાં જ, અતુલ્ય તેજસ્વી યુધિષ્ઠિરને બધું યથાર્થ રીતે કહી સંભળાવ્યું; પૃથ્વી ક્ષત્રિયોથી કેવી રીતે ભરાઈ ગઈ હતી તે.