महाभारत · अध्याय 12.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.47.1
ततः स च हृषीकेशः स च राजा युधिष्ठिरः ।
कृपादयश्च ते सर्वे चत्वारः पाण्डवाश्च ते ॥ १२.४७.१ ॥
नंतर तो, हृषीकेश, राजा युधिष्ठिर, कृप इत्यादी सर्वजण आणि ते चार पांडव —
12.47.2
रथैस्तैर्नगरप्रख्यैः पताकाध्वजशोभितैः ।
ययुराशु कुरुक्षेत्रं वाजिभिः शीघ्रगामिभिः ॥ १२.४७.२ ॥
नगरांसारखे, पताका व ध्वजांनी शोभणाऱ्या त्या रथांतून, वेगवान घोड्यांसह ते लवकर कुरुक्षेत्राकडे गेले.
12.47.3
तेऽवतीर्य कुरुक्षेत्रे केशमढज्जास्थिसंकुले ।
देहन्यासः कृंतो यत्र क्षत्रियैस्तैर्महारथैः ॥ १२.४७.३ ॥
ते कुरुक्षेत्रावर उतरले — केस, मज्जा व हाडांनी भरलेल्या, जिथे त्या महारथी क्षत्रियांनी देहांची शय्या रचली होती.
12.47.4
गजाश्वदेहास्थिचयैः पर्वतैरिव संचितम् ।
नरशीर्षकपालैश्च हंसैरिव च सर्वशः ॥ १२.४७.४ ॥
हत्ती व घोड्यांच्या देहांच्या व हाडांच्या ढिगांनी पर्वतांप्रमाणे रचलेले, आणि माणसांच्या मस्तकांनी व कवटींनी सर्वत्र हंसांसारखे पसरलेले.
12.47.5
चितासहस्रैर्निचितं वर्मशस्त्रसमाकुलम् ।
आपानभूमिं कालस्य तदा भुक्तोज्झितामिव ॥ १२.४७.५ ॥
हजारो चितांनी भरलेले, कवचे व शस्त्रांनी गच्च, तेव्हा जणू कालाची पानभूमी, उपभोगून टाकलेली.
12.47.6
भूतसङ्घानुचरितं रक्षोगणनिषेवितम् ।
पश्यन्तस्ते कुरुक्षेत्रं ययुराशु महारथाः ॥ १२.४७.६ ॥
भूतगणांनी संचरलेले आणि राक्षसांच्या समूहांनी वसलेले कुरुक्षेत्र पाहत ते महारथी लवकर पुढे गेले.
12.47.7
गच्छन्नेव महाबाहुः सर्वं यादवनन्दनः ।
युधिष्ठिराय प्रोवाच जामदग्न्यस्य विक्रमम् ॥ १२.४७.७ ॥
चालतानाच महाबाहू यादवनंदन (कृष्ण) युधिष्ठिराला जामदग्न्याचा (परशुरामाचा) सर्व पराक्रम सांगू लागले.
12.47.8
अमी रामह्रदाः पञ्च दृश्यन्ते पार्थ दूरतः ।
येषु संतर्पयामास पितॄन्क्षत्रियशोणितैः ॥ १२.४७.८ ॥
हे पार्थ, दुरून ही पाच रामह्रदे दिसत आहेत; त्यात त्याने क्षत्रियांच्या रक्ताने पितरांचे तर्पण केले होते.
12.47.9
त्रिःसप्तकृत्वो वसुधां कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ।
इहेदानीं ततो रामः कर्मणो विरराम ह ॥ १२.४७.९ ॥
एकवीस वेळा पृथ्वी क्षत्रियरहित करून तो प्रभू राम, त्यानंतर येथेच त्या कर्मापासून विराम पावला.
12.47.10
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी कृता निःक्षत्रिया पुरा ।
रामेणेति यदात्थ त्वमत्र मे संशयो महान् ॥ १२.४७.१० ॥
पूर्वी रामाने एकवीस वेळा पृथ्वी क्षत्रियरहित केली, असे तुम्ही म्हणालात, त्याबद्दल माझा मोठा संशय आहे.
12.47.11
क्षत्रबीजं यथा दग्धं रामेण यदुपुङ्गव ।
कथं भूयः समुत्यत्तिः क्षत्रस्यामितविक्रम ॥ १२.४७.११ ॥
हे यदुश्रेष्ठा, रामाने क्षत्रियबीज जाळले, तर हे अमितविक्रमा, पुन्हा क्षत्रियाची उत्पत्ती कशी झाली?
12.47.12
महात्मना भगवता रामेण यदुपुङ्गव ।
कथमुत्सादित्तं क्षत्रं कथमृद्धिगतं पुनः ॥ १२.४७.१२ ॥
हे यदुश्रेष्ठा, महात्मा भगवान रामाने क्षत्रियवर्ग कसा उखडून टाकला, आणि तो पुन्हा कसा समृद्ध झाला?
12.47.13
महता रथयुद्धेन कोटिशः क्षत्रिया हताः ।
तथाऽभूच्च मही कीर्णा क्षत्रियैर्वदतां वर ॥ १२.४७.१३ ॥
महान रथयुद्धात कोटी क्षत्रिय मारले गेले; अशा प्रकारे पृथ्वी क्षत्रियांनी आच्छादली, हे वक्त्यांमध्ये श्रेष्ठा.
12.47.14
किमर्थं भार्गवेणेदं क्षत्रमुत्सादितं पुरा ।
रामेण यदुशार्दूल कुरुक्षेत्रे महात्मना ॥ १२.४७.१४ ॥
हे यदुशार्दूला, पूर्वी कुरुक्षेत्रात महात्मा भार्गव रामाने क्षत्रिय कुलाचा उच्छेद कशासाठी केला?
12.47.15
एतन्मे छिन्धि वार्ष्णेय संशयं तार्क्ष्यकेतन ।
आगमो हि परः कृष्ण त्वत्तो नो वासवानुज ॥ १२.४७.१५ ॥
हे वार्ष्णेया, हे गरुडध्वजा, माझा हा संशय छेद; हे वासवानुजा, कृष्णा, तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ प्रमाण आम्हाला नाही.
12.47.16
ततो व्रजन्नेव गदाग्रजः प्रभुः ।
शशंस तस्मै निखिलेन तत्त्वतः।
युधिष्ठिरायाप्रतिमौजसे तदा ।
यथाऽभवत्क्षत्रियसंकुला मही ॥ १२.४७.१६ ॥
तेव्हा गदाग्रज प्रभू निघतानाच अतुल तेजस्वी युधिष्ठिराला सर्व यथार्थपणे सांगते झाले; पृथ्वी क्षत्रियांनी कशी भरून गेली होती ते.