مهابهاراتا · أدهيايا 12.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.53.1
धर्मात्मनि महावीर्ये सत्यसन्धे जितात्मनि ।
देवव्रते महाभागे शरतल्पगतेऽच्युते ॥ १२.५३.१ ॥
عن ذلك الذي روحه بالبر، عظيم البأس، وفيّ بعهده، ضابط لنفسه، ديفافراتا، عظيم الحظ، المستلقي على سرير السهام، الخالد.
12.53.2
शयाने वीरशयने भीष्मे शन्तनुनन्दने ।
गाङ्गेये पुरुषव्याघ्रे पाण्डवैः पर्युपासिते ॥ १२.५३.२ ॥
حين كان بهيشما، ابن شانتانو، ابن الغانغا، نمر الرجال، مضطجعًا على سرير الأبطال، وقد أحاط به الباندافا بالخدمة.
12.53.3
काः कथाः समवर्तन्त तस्मिन्वीरसमागमे ।
हतेषु सर्वसैन्येषु तन्मे शंस महामुने ॥ १२.५३.३ ॥
أيُّ أحاديث جرت في ذلك التجمع للأبطال، بعد أن قُتلت جميع الجيوش؟ أخبرني بذلك أيها الحكيم العظيم.
12.53.4
शरतल्पगते भीष्मे कौरवाणां पितामहे ।
आजग्मुर्ऋषयः सिद्धा नारदप्रमुखा नृप ॥ १२.५३.४ ॥
ثم أتى أيها الملك الحكماء والكاملون، على رأسهم ناراداً، إلى بهيشما جدّ الكوراف، المستلقي على سرير السهام.
12.53.5
हतशिष्टाश्च राजानो युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
धृतराष्ट्रश्च कृष्णश्च भीमार्जुनयमास्तथा ॥ १२.५३.५ ॥
وجاء الملوك الباقون، يتقدمهم يُدهشتهِرا، ومعهم دهريتاراشترا وكريشنا، وكذلك بهيما وأرجونا والتوأمان.
12.53.6
तेऽभिगम्य महात्मानो भरतानां पितामहम् ।
अन्वशोचन्त गाङ्गेयमादित्यं पतितं यथा ॥ १२.५३.६ ॥
فلما دنا أولئك العظماء من جدّ البهاراتا، ناحوا على ابن الغانغا كما يُنتحب على الشمس إذا سقطت.
12.53.7
मुहूर्तमिव च ध्यात्वा नारदो देवदर्शनः ।
उवाच पाण्डवान्सर्वान्हतशिष्टांश्च पार्थिवान् ॥ १२.५३.७ ॥
تأمل نارادا، رائي الآلهة، لحظة ثم خاطب جميع البانداويين والملوك الذين بقوا أحياء بعد المذبحة.
12.53.8
प्राप्तकालं समाचक्षे भीष्मोऽयमनुयुज्यताम् ।
अस्तमेति हि गाङ्गेयो भानुमानिव भारत ॥ १२.५३.८ ॥
"لقد حان الوقت؛ هذا بهيشما، فاسألوه. يا بهارتا، ابن الغانغا على وشك الأفول كما تغرب الشمس."
12.53.9
अयं प्राणानुत्सिसृक्षुस्तं सर्वेऽभ्यनुपृच्छत ।
कृत्स्नान्हि विविधान्धर्मांश्चातुर्वर्ण्यस्य वेत्त्ययम् ॥ १२.५३.९ ॥
إنه على وشك التخلي عن حياته؛ اسألوه جميعكم. إنه يعرف الواجبات الكاملة والمتنوعة للطبقات الأربع.
12.53.10
एष वृद्धः पराँल्लोकान्संप्राप्नोति तनुं त्यजन् ।
तं शीघ्रमनुयुञ्जीध्वं संशयान्मनसि स्थितान् ॥ १२.५३.१० ॥
هذا الشيخ على وشك أن يترك جسده ويبلغ العوالم العليا؛ فاسألوه سريعًا عن الشكوك الكامنة في نفوسكم.
12.53.11
एवमुक्ते नारदेन भीष्ममीयुर्नराधिपाः ।
प्रष्टुं चाशक्रुवन्तस्ते वीक्षांचक्रुः परस्परम् ॥ १२.५३.११ ॥
ولما قال نارادا ذلك، ذهب الملوك إلى بهيشما، لكنهم عجزوا عن سؤاله، فنظروا إلى بعضهم البعض.
12.53.12
अथोवाच हृषीकेशं पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नान्यस्त्वद्देवकीपुत्र शक्तः प्रष्टुं पितामहम् ॥ १२.५३.१२ ॥
عندئذ قال يودهيشثيرا ابن باندو لهريشيكيشا: "يا ابن ديفاكي، لا أحد غيرك قادر على سؤال الجد."
12.53.13
प्रव्याहर यदुश्रेष्ठ त्वमग्रे मधुसूदन ।
त्वं हि नस्तात सर्वेषां सर्वधर्मविदुत्तमः ॥ १२.५३.१३ ॥
يا أفضل اليادافا، يا قاتل مادهو، تكلم أولاً. يا عزيزي، أنت أعلى العارفين بجميع الدهارمات بيننا.
12.53.14
एवमुक्तः पाण्डवेन भगवान्केशवस्तदा ।
अभिगम्य दुराधर्षं प्रव्याहारयदच्युतः ॥ १२.५३.१४ ॥
فلما خاطبه الباندافا بذلك، اقترب الإله المبارك كيشافا، الأتشيوتا، من ذلك المنيع، وبدأ يتكلم.
12.53.15
कच्चित्सुखेन रजनी व्युष्टा ते राजसत्तम ।
विस्पष्टलक्षणा बुद्धिः कच्चिच्चोपस्थिता तव ॥ १२.५३.१५ ॥
يا أفضل الملوك، هل انقضت ليلتك في سعادة؟ وهل حضر عقلك بعلاماته الواضحة؟
12.53.16
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रतिभान्ति च तेऽनघ ।
न ग्लायते च हृदयं न च ते व्याकुलं मनः ॥ १२.५३.१६ ॥
يا من لا عيب فيه، هل تتجلى لك جميع علومك؟ ألا يكلّ قلبك، ولا يضطرب عقلك؟
12.53.17
दाहो मोहः श्रमश्चैव क्लमो ग्लानिस्तथा रुजा ।
तव प्रसादाद्वार्ष्णेय सद्यो व्यपगतानि मे ॥ १२.५३.१७ ॥
يا سليل فريشني، بفضلك زال عني في الحال الاحتراق والوهم والتعب والإنهاك والوهن والألم.
12.53.18
यच्च भूतं भविष्यच्च भवच्च परमद्युते ।
तत्सर्वमनुपश्यामि पाणौ फलमिवाहितम् ॥ १२.५३.१८ ॥
يا أيها الساطع الأسمى، إن كل ما مضى وما سيأتي وما هو كائن، أراه كله كثمرة موضوعة في الكف.
12.53.19
वेदोक्ताश्चैव ये धर्मा वेदान्ताधिगताश्च ये ।
तान्सर्वान्संप्रपश्यामि वरदानात्तवाच्युत ॥ १२.५३.१९ ॥
أرى بوضوح جميع الدهارمات التي أعلنتها الفيدات وعرفها الفيدانتا، يا أتشيوتا، بفضل نعمتك.
12.53.20
शिष्टैश्च धर्मो यः प्रोक्तः स च मे हृदि वर्तते ।
देशजातिकुलानां च धर्मज्ञोऽस्मि जनार्दन ॥ १२.५३.२० ॥
والدهارما التي علّمها الحكماء قائمة أيضًا في قلبي، وأنا عالم بدهارما الأقاليم والطبقات والأسر، يا جاناردانا.
12.53.21
चतुर्ष्वाश्रमधर्मेषु योऽर्थः स च हृदि स्थितः ।
राजधर्मांश्च सकलानवगच्छामि केशव ॥ १२.५३.२१ ॥
والمعنى الكامن في واجبات المراحل الأربع للحياة مستقر أيضًا في قلبي، وأنا أفهم جميع واجبات الملك، يا كيشافا.
12.53.22
यच्च यत्र च वक्तव्यं तद्वक्ष्यामि जनार्दन ।
तव प्रसादाद्धि शुभा मनो मे बुद्धिराविशत् ॥ १२.५३.२२ ॥
سأقول ما ينبغي قوله وحيث ينبغي قوله، يا جاناردانا؛ فبفضلك وحده دخل عقلي الفهم الحسن.
12.53.23
युवेवास्मि समावृत्तस्त्वदनुध्यानबृंहितः ।
वक्तुं श्रेयः समर्थोऽस्मि त्वत्प्रसादाज्जनार्दन ॥ १२.५३.२३ ॥
وقد تقوّيتُ بالتأمل فيك، فكأنني عدتُ شابًا؛ فبفضلك وحده، يا جاناردانا، أستطيع أن أقول ما هو خير.
12.53.24
स्वयं किमर्थं तु भवाञ्श्रेयो न प्राह पाण्डवम् ।
किं ते विवक्षितं चात्र तदाशु वद माधव ॥ १२.५३.२४ ॥
لماذا لم تُخبر أنت نفسك البانداوي بما هو خير؟ قل سريعًا ما تريد قوله هنا، يا مادهافا.
12.53.25
यशसः श्रेयसश्चैव मूल मां विद्धि कौरव ।
मत्तः सर्वेऽभिनिर्वृत्ता भावाः सदसदात्मकाः ॥ १२.५३.२५ ॥
يا كاورافا، اعلم أنني أصل المجد والخير. ومنّي نشأت جميع الكائنات ذات طبيعة الوجود والعدم.
12.53.26
शीतांशुश्चन्द्र इत्युक्ते लोके को विस्मयिष्यति ।
तथैव यशसा पूर्णे मयि को विस्मयिष्यति ॥ १२.५३.२६ ॥
حين يُسمّى القمر في العالم ذا الأشعة الباردة، أي القمر، فمن يتعجب؟ وكذلك من يتعجب مني وأنا مملوء بالمجد؟
12.53.27
आधेयं तु मया भूयो यशस्तव महाद्युते ।
ततो मे विपुला बुद्धिस्त्वयि भीष्म समाहिता ॥ १२.५३.२७ ॥
يا ذا الإشراق العظيم، ينبغي لي أن أمنحك المجد مرة أخرى. لذلك يا بهيشما، فإن عقلي الواسع مُركّز فيك.
12.53.28
यावद्धि पृथिवीपाल पृथ्वीयं स्थास्यति ध्रुवा ।
तावत्तवाक्षया कीर्तिर्लोकाननुचरिष्यति ॥ १२.५३.२८ ॥
يا حامي الأرض، ما دامت هذه الأرض ثابتة راسخة، فإن مجدك الذي لا يفنى سيجوب العوالم.
12.53.29
यच्च त्वं वक्ष्यसे भीष्म पाण्डवायानुपृच्छते ।
वेदप्रवाद इव ते स्थास्यते वसुधातले ॥ १२.५३.२९ ॥
يا بهيشما، ما ستقوله للبانداوي عندما يسأل سيبقى على وجه الأرض باسمك، كتعليم من الفيدا.
12.53.30
यश्चैतेन प्रमाणेन योक्ष्यत्यात्मानमात्मना ।
स फलं सर्वपुण्यानां प्रेत्य चानुभविष्यति ॥ १२.५३.३० ॥
من وصل ذاته بذاته بهذا الميزان، فسيذوق بعد الموت ثمرة جميع الفضائل.
12.53.31
एतस्मात्कारणाद्भीष्म मतिर्दिव्या मया हि ते ।
दत्ता यशो विप्रथयेत्कथं भूयस्तवेति ह ॥ १२.५३.३१ ॥
ولهذا السبب، يا بهيشما، وهبتك هذا الفهم الإلهي. فكيف يذيع مجدك من جديد؟
12.53.32
यावद्धि प्रथते लोके पुरुषस्य यशो भुवि ।
तावत्तस्याक्षया कीर्तिर्भवतीति विनिश्चिता ॥ १२.५३.३२ ॥
ما دام مجد الرجل يذيع في الأرض في العالم، فبقدر ذلك تثبت كرامته الخالدة، وهذا أمر مقطوع به.
12.53.33
राजानो हतशिष्टास्त्वां राजन्नभित आसते ।
धर्माननुयुयुक्षन्तस्तेभ्यः प्रब्रूहि भारत ॥ १२.५३.३३ ॥
أيها الملك، الملوك الذين نجوا من المذبحة جالسون حولك، يرغبون في تعلم الواجبات. يا بهاراتا، بيّن لهم.
12.53.34
भवान्हि वयसा वृद्धः श्रुताचारसमन्वितः ।
कुशलो राजधर्माणां सर्वेषामपराश्च ये ॥ १२.५३.३४ ॥
فأنت كبير في السن، متحلٍّ بالعلم وحسن السيرة، بارع في واجبات الملوك، وأكثر براعة من جميع الآخرين.
12.53.35
जन्मप्रभृति ते किंचिद्वॄजिनं न ददर्श ह ।
ज्ञातारं सर्वधर्माणां त्वां विदुः सर्वपार्थिवाः ॥ १२.५३.३५ ॥
منذ ولادتك لم يُر فيك أي سوء قط؛ وجميع الملوك يعرفونك بأنك عالم بكل الواجبات.
12.53.36
तेभ्यः पितेव पुत्रेभ्यो राजन्ब्रूहि परं नयम् ।
ऋषयश्चैव देवाश्च त्वया नित्यमुपासिताः ॥ १२.५३.३६ ॥
أيها الملك، كلّمهم كما يكلّم الأب أبناءه، وبيّن السياسة العليا؛ فأنت قد عبدت الحكماء والآلهة دائمًا.
12.53.37
तस्माद्वक्तव्यमेवेदं त्वयाऽवश्यमशेषतः ।
धर्मं शुश्रूषमाणेभ्यः पृष्टेन न सता पुनः ॥ १२.५३.३७ ॥
لذلك يجب عليك أن تبيّن هذا كله بالكامل دون شك؛ فلا ينبغي للرجل الصالح أن يردّ مرة أخرى من يسألون راغبين في سماع الدارما.
12.53.38
वक्तव्यं विदुषा चेति धर्ममाहुर्मनीषिणः ।
अप्रतिब्रुवतः कष्टो दोषो हि भविता प्रभो ॥ १२.५३.३८ ॥
قال الحكماء إن العالم ينبغي أن يتكلم في شأن الدارما؛ فإن من لا يجيب، أيها الرب، سيلحقه ذنب عظيم لا محالة.
12.53.39
तस्मात्पुत्रैश्च पौत्रेश्च धर्मान्पृष्टान्सनातनान् ।
विद्वञ्जिज्ञासमानेभ्यः प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥ १२.५३.३९ ॥
فلذلك، أيها العالم، بيّن للراغبين في المعرفة الدارمات الأبدية التي سأل عنها الأبناء والأحفاد، يا ثور البهاراتا.