Mahābhārata · Adhyāya 12.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.61.1
पुनः शिवान्महोदर्कानहिंस्रांल्लोकसंमतान् ।
ब्रूहि धर्मान्सुखोपायान्मद्विधानां सुखावहान् ॥ १२.६१.१ ॥
Tell me again of auspicious, great-fruited, non-violent duties approved by the world, the means of happiness that bring happiness to men like me.
12.61.2
ब्राह्मणस्य तु चत्वारस्त्वाश्रमा विहिताः प्रभो ।
वर्णास्तान्नानुवर्तन्ते त्रयो भारतसत्तम ॥ १२.६१.२ ॥
For a brahmin, lord, four life-stages are prescribed; but, best of the Bhāratas, the three classes do not follow them.
12.61.3
उक्तानि कर्माणि बहूनि राज ।
न्स्वर्ग्याणि राजन्यपरायणानि।
शास्त्रस्य सर्वस्य विधौ स्मृतानि ।
क्षात्रे हि सर्वं विहितं यथावत् ॥ १२.६१.३ ॥
Many duties leading to heaven and belonging to the kṣatriya, O king, have been declared; they are remembered in the injunction of the whole scripture. For the kṣatriya, indeed, everything is duly prescribed.
12.61.4
क्षात्राणि वैश्यानि च सेवमानः ।
शौद्राणि कर्माणि च ब्राह्मणः सत्।
अस्मिँल्लोके निन्दितो मन्दचेताः ।
परे च लोके निरयं प्रयाति ॥ १२.६१.४ ॥
A brahmin of dull mind who practises the duties of the kṣatriya, the vaiśya and even the śūdra is blamed in this world and goes to hell in the next.
12.61.5
या संज्ञा विहिता लोके दासे शुनि वृके पशौ ।
विकर्मणि स्थिते विप्रे तां संज्ञां कुरु पाण्डव ॥ १२.६१.५ ॥
O Pāṇḍava, apply to a brahmin engaged in improper action that designation which in the world is prescribed for a slave, a dog, a wolf or an animal.
12.61.6
षट्कर्मसंप्रवृत्तस्य आश्रमेषु चतुर्ष्वपि ।
सर्वधर्मोपपन्नस्य तद्भूतस्य कृतात्मनः ॥ १२.६१.६ ॥
For one engaged in the six duties, established in all four life-stages, endowed with all dharma, and thus become a self-controlled soul.
12.61.7
ब्राह्मणस्य विशुद्धस्य तपस्यभिरतस्य च ।
निराशिषो वदान्यस्य लोका ह्यक्षरसंज्ञिताः ॥ १२.६१.७ ॥
The worlds of a pure brahmin, devoted to austerity, free from desire for reward and generous, are indeed called imperishable.
12.61.8
यो यस्मिन्कुरुते कर्म यादृशं येन यत्र च ।
तादृशं तादृशेनैव सगुणं प्रतिपद्यते ॥ १२.६१.८ ॥
Whoever performs a deed of such a kind, by such means and in such a place, obtains a result of the same kind, of the same quality.
12.61.9
वृद्ध्या कृषिवणिक्त्वेन जीवसंजीवनेन च ।
वेत्तुमर्हसि राजेन्द्र स्वाध्यात्मगुणितेन च ॥ १२.६१.९ ॥
O lord of kings, you should understand it through growth, through farming and trade, through sustaining life, and through the quality of self-knowledge.
12.61.10
कालसंचोदितः काले कालपर्यायनिश्चितः ।
उत्तमाधममध्यानि कर्माणि कुरुतेऽवशः ॥ १२.६१.१० ॥
Impelled by time and determined by the cycles of time, he helplessly performs actions that are best, worst, and middling.
12.61.11
अन्तवन्ति प्रदानानि परं श्रेयस्कराणि च ।
स्वकर्मविहितो लोको ह्यक्षरः सर्वतोमुखः ॥ १२.६१.११ ॥
Gifts have an end, yet they bring the highest good; but the world ordained by one's own duty is imperishable and faces every direction.