مهابهاراتا · أدهيايا 12.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.66.1
चातुराश्रम्यमुक्तं ते चातुर्वण्यं तथैव च ।
राष्ट्रस्य यत्कृत्यतमं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.६६.१ ॥
لقد بيّنت المراحل الأربع للحياة وكذلك الطبقات الأربع للمجتمع. فأخبرني، أيها الجد، ما أعظم واجبات المملكة.
12.66.2
राष्ट्रस्य यत्कृत्यतमं राज्ञ एवाभिषेचनम् ।
अनिन्द्रमबलं राष्ट्रं दस्यवोऽभिभवन्त्युत ॥ १२.६६.२ ॥
أعظم واجبات المملكة هو تنصيب الملك. فالمملكة التي لا حاكم لها وتكون ضعيفة يقهرها اللصوص.
12.66.3
अराजकेषु राष्ट्रेषु धर्मो न व्यवतिष्ठते ।
परस्परं च खादन्ति सर्वथा धिगराजकम् ॥ १२.६६.३ ॥
في الممالك التي لا ملك فيها لا يثبت الدهرما، إذ يأكل الناس بعضهم بعضا. فليُذم الفوضى تماما.
12.66.4
इन्द्रमेव प्रणमते यद्राजानमिति श्रुतिः ।
यथैवेन्द्रस्तथा राजा संपूज्यो भूतिमिच्छता ॥ १२.६६.४ ॥
تقول الشروتي إن الناس يسجدون لإندرا بوصفه ملكهم؛ وكما يُكرم إندرا، ينبغي أن يُكرم الملك من يرغب في الازدهار.
12.66.5
नाराजकेषु राष्ट्रेषु वस्तव्यमिति वैदिकम् ।
नाराजकेषु राष्ट्रेषु हव्यं वहति पावकः ॥ १२.६६.५ ॥
من القواعد الفيدية ألا يُقام في الممالك التي لا ملك فيها؛ ففي تلك الممالك لا تحمل النار المقدسة القربان.
12.66.6
अथ चेदधिवेर्तेत राज्यार्थी बलवत्तरः ।
अराजकाणि राष्ट्राणि हतवीराणि वा पुनः ॥ १२.६६.६ ॥
فإن استولى على السلطة من هو أقوى وطامع في المملكة، أو في الممالك التي لا ملك فيها وقد قُتل أبطالها، عادت مرة أخرى...
12.66.7
प्रत्युद्गम्याभिपूज्यः स्यादेतदत्र सुमन्त्रितम् ।
न हि राज्यात्पापतरमस्ति किंचिदराजकात् ॥ १२.६६.७ ॥
ينبغي أن يُستقبل ويُكرَّم؛ هذه هي النصيحة المتروّية هنا. فما من شيء أشدّ إثمًا من غياب الملك، أي من الفوضى.
12.66.8
स चेत्समनुपश्येत समग्रं कुशलं भवेत् ।
बलवान्हि प्रकुपितः कुर्यान्निः शेषतामपि ॥ १२.६६.८ ॥
إن نظر في الأمر كله نظرة سديدة صار كل شيء على خير؛ فالقوي إذا غضب قد يُفني كل شيء فناءً تامًا.
12.66.9
भूयांसं लभते क्लेशं या गौर्भवति दुर्दुहा ।
अथ या सुदुहा राजन्नैव तां वितुदन्त्यपि ॥ १२.६६.९ ॥
البقرة الصعبة الحلب تنال عناءً كثيرًا؛ أما السهلة الحلب، أيها الملك، فلا يؤذونها البتة.
12.66.10
यदतप्तं प्रणमते न तत्संतापयन्त्युत ।
यत्स्वयं नमते दारु न तत्संनामयन्त्यपि ॥ १२.६६.१० ॥
ما ينحني دون أن يُحمى لا يُحمَى، والخشب الذي ينحني من تلقاء نفسه لا يُثنى كذلك.
12.66.11
एतयोपमया धीरः सन्नमेत बलीयसे ।
इन्द्राय स प्रणमते नमते यो बलीयसे ॥ १२.६६.११ ॥
وبهذا التشبيه ينبغي للحكيم أن ينحني أمام القوي؛ فكما يُنحنى لإندرا، كذلك ينحني من ينحني للأقوى.
12.66.12
तस्माद्राजैव कर्तव्यः सततं भूतिमिच्छता ।
न धनार्थो न दारार्थस्तेषां येषामराजकम् ॥ १२.६६.१२ ॥
لذا ينبغي لمن يريد الازدهار أن يُقيم ملكًا دائمًا؛ فمن كان بينهم فوضى، لا معنى للمال ولا للزوجة عندهم.
12.66.13
प्रीयते हि हरन्पापः परवित्तमराजके ।
यदाऽस्य तद्धरन्त्यन्ये तदा राजानमिच्छति ॥ १२.६६.१३ ॥
في مملكة بلا ملك يفرح الشرير بسلب مال غيره، فإذا سلب الآخرون ماله هو، عندئذ يشتهي ملكًا.
12.66.14
पापा ह्यपि तदा क्षेमं न लभन्ते कदाचन ।
एकस्य हि द्वौ हरतो द्वयोश्च बहवोऽपरे ॥ १२.६६.१४ ॥
عندئذ لا ينال الأشرار أبدًا الأمان: يسلب اثنان مال واحد، ويسلب كثيرون آخرون مال اثنين.
12.66.15
अदासः क्रियते दासो ह्रियन्ते च बलात्स्त्रियः ।
एतस्मात्कारणाद्देवाः प्रजापालान्प्रचक्रिरे ॥ १२.६६.१५ ॥
يُجعل الحر عبدًا، وتُختطف النساء بالقوة. ولهذا السبب أقام الآلهة ملوكًا يحمون الرعية.
12.66.16
राजा चेन्न भवेल्लोके पृथिव्या दण्डधारकः ।
जले मत्स्यानिवाभक्ष्यन्दुर्बलं बलवत्तराः ॥ १२.६६.१६ ॥
لو لم يكن في العالم ملك يحمل عصا العقاب على الأرض، لالتهم الأقوياء الضعفاء كما تلتهم الأسماك الكبيرة الصغيرة في الماء.
12.66.17
अराजकाः प्रजाः पूर्वं विनेशुरिति नः श्रुतम् ।
परस्परं भक्षयन्तो मत्स्या इव जले कृशान् ॥ १२.६६.१७ ॥
لقد سمعنا أن الشعوب التي لا ملك لها هلكت في القديم، إذ كانت تأكل بعضها بعضًا، الضعفاء، كالأسماك في الماء.
12.66.18
समेत्य तास्ततश्चक्रुः समयानिति नः श्रुतम् ।
वाक्शूरो दण्डपरुषो यश्च स्यात्पारदारिकः ॥ १२.६६.१८ ॥
ثم اجتمعوا وعقدوا اتفاقات، كما سمعنا: من كان شجاعًا بالكلام، قاسيًا في العقاب، ومن يتبع نساء غيره...
12.66.19
यश्च नः समयं भिन्द्यात्त्याज्या नस्तादृशा इति ।
विश्वासार्थं च सर्वेषां वर्णानामविशेषतः।
तास्तथा समयं कृत्वा समयेनावतस्थिरे ॥ १२.६६.१९ ॥
من ينقض عهدنا فليُنبذ كمثله. من أجل ثقة الجميع دون تمييز بين الفئات الاجتماعية، عقدوا العهد على هذا النحو ولزموه.
12.66.20
सहितास्तास्तदा जग्मुरसुखार्ताः पितामहम् ।
अनीश्वरा विनश्यामो भगवन्नीश्वरं दिश ॥ १२.६६.२० ॥
فذهبن حينئذ معًا، مثقلاتٍ بالشقاء، إلى الجد. أيها المبارك، بلا حاكم نهلك؛ فعيّن لنا حاكمًا.
12.66.21
यं पूजयेम संभूय यश्च नः प्रतिपालयेत् ।
ताभ्यो मनुं व्यादिदेश मनुर्नाभिननन्द ताः ॥ १२.६६.२१ ॥
"من نكرمه معًا ومن يحمينا" — فأُمر مانو لأجلهم؛ لكن مانو لم يوافقهم.
12.66.22
बिभेमि कर्मणः पापाद्राज्यं हि भृशदुष्करम् ।
विशेषतो मनुष्येषु मिथ्यावृत्तेषु नित्यदा ॥ १२.६६.२२ ॥
أخشى إثم الفعل؛ فالملك صعب للغاية حقًا، ولا سيما على الناس الذين يسلكون دائمًا بالكذب.
12.66.23
तमब्रुवन्प्रजा मा भैर्विधास्यामो धनं तव ।
पशूनामथ पञ्चांशं धरण्यस्य तथैव च ॥ १२.६६.२३ ॥
قال له الرعايا: "لا تخف؛ سنوفر لك المال: خُمس المواشي، وكذلك من غلة الأرض."
12.66.24
धान्यस्य दशमं भागं दास्यामः कोशवर्धनम् ।
कन्यां शुल्के चारुरूपां विवाहेषूद्यतासु च ॥ १२.६६.२४ ॥
سنعطي عُشر الحبوب لزيادة الخزانة؛ وكمهرٍ لفتاةٍ جميلة الصورة عند عقد الزيجات.
12.66.25
मुख्येन शस्त्रपत्रेण ये मनुष्याः प्रधानतः ।
भवन्तं तेऽनुयास्यन्ति महेन्द्रमिव देवताः ॥ १२.६६.२५ ॥
الرجال الذين سيتبعونك في الأساس مع كبار حاملي السلاح، كما تتبع الآلهة مهيندرا.
12.66.26
स त्वं जातबलो राजन्दुष्प्रधर्षः प्रतापवान् ।
सुखे धास्यसि नः सर्वान्कुबेर इव नैर्ऋतान् ॥ १२.६६.२६ ॥
أنت أيها الملك، إذ نلت القوة، عصيّ على الهجوم ومهيب، ستضع جميعنا في السعادة كما يضع كوبيرا النايرتا.
12.66.27
यं च धर्मं चरिष्यन्ति प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य धर्मस्य त्वत्संस्थं नो भविष्यति ॥ १२.६६.२७ ॥
والدرمة التي سيمارسها الرعايا المحميون جيداً من الملك، سيقيم رُبعها فيك.
12.66.28
तेन धर्मेण महता सुखं लब्धेन भावितः ।
पाह्यस्मान्सर्वतो राजन्देवानिव शतक्रतुः ॥ १२.६६.२८ ॥
متحلياً بالسعادة التي نلتها بذلك الدرمة العظيم، أيها الملك، احمِنا من كل جانب، كما يحمي إندرا صاحب المئة قربان الآلهة.
12.66.29
विजयाय हि निर्याहि प्रतपत्रश्मिवानिव ।
मानं विधम शत्रूणां धर्मं जनय नः सदा ॥ १२.६६.२९ ॥
انطلق نحو النصر متوهجاً كالشمس ذات الأشعة. اسحق كبرياء أعدائك، وأقم لنا الدرمة دائماً.
12.66.30
स निर्ययौ महातेजा बलेन महता वृतः ।
महाभिजनसंपन्नस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १२.६६.३० ॥
خرج ذلك العظيم البهاء، محاطاً بجيش عظيم، متحلياً بنسب رفيع، متوهجاً بالنور كأنه يشتعل.
12.66.31
तस्य दृष्ट्वा महत्वं ते महेन्द्रस्येव देवताः ।
अपतत्रसिरे सर्वे स्वधर्मे च ददुर्मनः।
वर्णिनश्चाश्रमाश्चैव म्लेच्छाः सर्वे च दस्यवः ॥ १२.६६.३१ ॥
ولما رأوا عظمته، كما لو أبصروا مهيندرا، ارتاعت الآلهة جميعا، وصرفت عقولها إلى دهرمها الخاص؛ وكذلك الفارنا والآشرامات، وجميع الملاتشا واللصوص.
12.66.32
ततो महीं परिययौ पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
शमयन्सर्वतः पापान्स्वकर्मसु च योजयन् ॥ १२.६६.३२ ॥
ثم طاف بالأرض كسحابة ممطرة، مهدئا الأشرار من كل جانب، ومُشغلا إياهم بواجباتهم الخاصة.
12.66.33
एवं ये भूतिमिच्छेयुः पृथिव्यां मानवाः क्वचित् ।
कुर्यू राजानमेवाग्रे प्रजानुग्रहकारणात् ॥ १२.६६.३३ ॥
وهكذا ينبغي لمن يرغب من البشر في الرخاء على الأرض أن يقيموا ملكا أولا، من أجل إنعام الرعية.
12.66.34
नमस्येरंश्च तं भक्त्या शिष्या इव गुरुं सदा ।
देवा इव च देवेन्द्रं नरा राजानमन्तिकात् ॥ १२.६६.३४ ॥
وينبغي أن يُوقَّر دائما بإخلاص، كما يُوقّر التلاميذ معلّمهم والآلهة دِفيندرا؛ وأن يُكرِم الناسُ الملكَ عن قرب.
12.66.35
सत्कृतं स्वजनेनेह परोऽपि बहुमन्यते ।
स्वजनेन त्ववज्ञातं परे परिभवन्त्युत ॥ १२.६६.३५ ॥
هنا، من يُكرَمه ذووه يُعَظِّمه الغرباء أيضا كثيرا؛ أما من يُحقِّره ذووه فيُهينه الآخرون كذلك.
12.66.36
राज्ञः परैः परिभवः सर्वेषामसुखावहः ।
तस्माच्छत्रं च पत्रं च वासांस्याभरणानि च ॥ १२.६६.३६ ॥
إن إهانة الملك على أيدي الأعداء تجلب التعاسة للجميع؛ ولذلك ينبغي له أن يحمل المظلة والراية والثياب والحلي.
12.66.37
भोजनान्यथ पानानि राज्ञे दद्युर्गृहाणि च ।
आसनानि च शय्याश्च सर्वोपकरणानि च ॥ १२.६६.३७ ॥
ينبغي أن يُعطى الملك الطعام والشراب والمساكن والمقاعد والفراش وجميع اللوازم.
12.66.38
गोप्ता चास्य दुराधर्षः स्मितपूर्वाभिभाषिता ।
आभाषितश्च मधुरं प्रत्याभाषेत मानवान् ॥ १२.६६.३८ ॥
ينبغي أن يكون حاميه منيعًا، وأن يبادر بالكلام مبتسمًا؛ وإذا خوطب أجاب الناس بعذوبة.
12.66.39
कृतज्ञो दृढभक्तिः स्यात्संविभागी जितेन्द्रियः ।
ईक्षितः प्रतिवीक्षेत मृदु वल्गु च चर्जु च ॥ १२.६६.३९ ॥
ينبغي أن يكون شاكرًا، ثابت الإخلاص، كريمًا في تقاسم ما عنده، ضابطًا لحواسه؛ وإذا نُظر إليه رد النظر بلطف وبشاشة وصدق.