മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.66.1
चातुराश्रम्यमुक्तं ते चातुर्वण्यं तथैव च ।
राष्ट्रस्य यत्कृत्यतमं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.६६.१ ॥
നാല് ആശ്രമങ്ങളും നാല് വർണങ്ങളും അങ്ങ് വിവരിച്ചു. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും അനിവാര്യമായ കർത്തവ്യം ഏതെന്ന് എന്നോടു പറഞ്ഞാലും, പിതാമഹാ.
12.66.2
राष्ट्रस्य यत्कृत्यतमं राज्ञ एवाभिषेचनम् ।
अनिन्द्रमबलं राष्ट्रं दस्यवोऽभिभवन्त्युत ॥ १२.६६.२ ॥
രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും അനിവാര്യമായ കർത്തവ്യം രാജാവിന്റെ അഭിഷേകമാണ്. ഭരണാധികാരിയില്ലാത്തതും ദുർബലവുമായ രാഷ്ട്രത്തെ കവർച്ചക്കാർ കീഴടക്കുന്നു.
12.66.3
अराजकेषु राष्ट्रेषु धर्मो न व्यवतिष्ठते ।
परस्परं च खादन्ति सर्वथा धिगराजकम् ॥ १२.६६.३ ॥
രാജാവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ ധർമം നിലനിൽക്കുന്നില്ല. അവിടെ ജനങ്ങൾ പരസ്പരം ഭക്ഷിക്കുന്നു. അരാജകത്വം പൂർണമായും നിന്ദ്യമാണ്.
12.66.4
इन्द्रमेव प्रणमते यद्राजानमिति श्रुतिः ।
यथैवेन्द्रस्तथा राजा संपूज्यो भूतिमिच्छता ॥ १२.६६.४ ॥
ജനങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ തന്നെ രാജാവായി കരുതി വണങ്ങുന്നു എന്ന് ശ്രുതി പറയുന്നു. ഇന്ദ്രനെന്നപോലെ, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ രാജാവിനെ ആദരിക്കണം.
12.66.5
नाराजकेषु राष्ट्रेषु वस्तव्यमिति वैदिकम् ।
नाराजकेषु राष्ट्रेषु हव्यं वहति पावकः ॥ १२.६६.५ ॥
രാജാവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ വസിക്കരുത് എന്നത് വൈദിക നിയമമാണ്. രാജാവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ അഗ്നി ഹവ്യം വഹിക്കുന്നില്ല.
12.66.6
अथ चेदधिवेर्तेत राज्यार्थी बलवत्तरः ।
अराजकाणि राष्ट्राणि हतवीराणि वा पुनः ॥ १२.६६.६ ॥
രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന കൂടുതൽ ബലവാനായ ഒരാൾ അധികാരം കൈയടക്കിയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട രാജാവില്ലാത്ത രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ വീണ്ടും...
12.66.7
प्रत्युद्गम्याभिपूज्यः स्यादेतदत्र सुमन्त्रितम् ।
न हि राज्यात्पापतरमस्ति किंचिदराजकात् ॥ १२.६६.७ ॥
അവനെ എതിരേറ്റ് ആദരിക്കണം; ഇതാണ് ഇവിടെ നല്ല ആലോചന. രാജാവില്ലാതിരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പാപകരമായ മറ്റൊന്നുമില്ല.
12.66.8
स चेत्समनुपश्येत समग्रं कुशलं भवेत् ।
बलवान्हि प्रकुपितः कुर्यान्निः शेषतामपि ॥ १२.६६.८ ॥
അവൻ എല്ലാം നന്നായി കണ്ടാൽ എല്ലാം ശുഭമാകും. ബലവാൻ കോപിച്ചാൽ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിച്ചേക്കാം.
12.66.9
भूयांसं लभते क्लेशं या गौर्भवति दुर्दुहा ।
अथ या सुदुहा राजन्नैव तां वितुदन्त्यपि ॥ १२.६६.९ ॥
കറക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പശു വലിയ ക്ലേശം അനുഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ രാജാവേ, എളുപ്പത്തിൽ കറക്കാവുന്ന പശുവിനെ അവർ ഉപദ്രവിക്കുന്നതേയില്ല.
12.66.10
यदतप्तं प्रणमते न तत्संतापयन्त्युत ।
यत्स्वयं नमते दारु न तत्संनामयन्त्यपि ॥ १२.६६.१० ॥
ചൂടാക്കാതെ തന്നെ വളയുന്നതിനെ അവർ ചൂടാക്കുന്നില്ല; സ്വയം വളയുന്ന മരത്തെയും അവർ വളയ്ക്കുന്നില്ല.
12.66.11
एतयोपमया धीरः सन्नमेत बलीयसे ।
इन्द्राय स प्रणमते नमते यो बलीयसे ॥ १२.६६.११ ॥
ഈ ഉപമയാൽ ധീരൻ ബലവാന് മുമ്പിൽ നമിക്കണം; ഇന്ദ്രന് നമിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, ബലവാന് നമിക്കുന്നവൻ നമിക്കുന്നു.
12.66.12
तस्माद्राजैव कर्तव्यः सततं भूतिमिच्छता ।
न धनार्थो न दारार्थस्तेषां येषामराजकम् ॥ १२.६६.१२ ॥
അതിനാൽ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും ഒരു രാജാവിനെ സ്ഥാപിക്കണം. അരാജകത്വമുള്ളവർക്ക് ധനവും ഭാര്യയും പ്രയോജനമില്ല.
12.66.13
प्रीयते हि हरन्पापः परवित्तमराजके ।
यदाऽस्य तद्धरन्त्यन्ये तदा राजानमिच्छति ॥ १२.६६.१३ ॥
രാജാവില്ലാത്ത രാജ്യത്തിൽ പാപി മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് അപഹരിച്ച് സന്തോഷിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവന്റെ സമ്പത്ത് മറ്റുള്ളവർ അപഹരിക്കുമ്പോൾ അവൻ രാജാവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.66.14
पापा ह्यपि तदा क्षेमं न लभन्ते कदाचन ।
एकस्य हि द्वौ हरतो द्वयोश्च बहवोऽपरे ॥ १२.६६.१४ ॥
അപ്പോൾ പാപികൾക്കുപോലും ഒരിക്കലും ക്ഷേമം ലഭിക്കുന്നില്ല; ഒരുവന്റെ സമ്പത്ത് രണ്ടുപേർ അപഹരിക്കുന്നു, രണ്ടുപേരുടേത് പലരും അപഹരിക്കുന്നു.
12.66.15
अदासः क्रियते दासो ह्रियन्ते च बलात्स्त्रियः ।
एतस्मात्कारणाद्देवाः प्रजापालान्प्रचक्रिरे ॥ १२.६६.१५ ॥
സ്വതന്ത്രൻ അടിമയാക്കപ്പെടുന്നു; സ്ത്രീകൾ ബലാൽക്കാരമായി അപഹരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കാരണത്താലാണ് ദേവന്മാർ പ്രജാപാലകരായ രാജാക്കന്മാരെ നിയമിച്ചത്.
12.66.16
राजा चेन्न भवेल्लोके पृथिव्या दण्डधारकः ।
जले मत्स्यानिवाभक्ष्यन्दुर्बलं बलवत्तराः ॥ १२.६६.१६ ॥
ലോകത്ത് ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡം ധരിക്കുന്ന രാജാവില്ലെങ്കിൽ, വെള്ളത്തിൽ വലിയ മീനുകൾ ചെറിയവയെ തിന്നുന്നതുപോലെ ബലവാന്മാർ ദുർബലരെ തിന്നും.
12.66.17
अराजकाः प्रजाः पूर्वं विनेशुरिति नः श्रुतम् ।
परस्परं भक्षयन्तो मत्स्या इव जले कृशान् ॥ १२.६६.१७ ॥
മുമ്പ് രാജാവില്ലാത്ത പ്രജകൾ നശിച്ചുപോയി എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വെള്ളത്തിലെ മീനുകളെപ്പോലെ പരസ്പരം, ക്ഷീണിതരെ തിന്നുകൊണ്ട് അവർ നശിച്ചു.
12.66.18
समेत्य तास्ततश्चक्रुः समयानिति नः श्रुतम् ।
वाक्शूरो दण्डपरुषो यश्च स्यात्पारदारिकः ॥ १२.६६.१८ ॥
പിന്നീട് അവർ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് ഉടമ്പടികൾ ഉണ്ടാക്കി എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: വാക്കിൽ ശൂരനും, ശിക്ഷയിൽ കഠിനനും, പരദാരഗാമിയുമായവൻ...
12.66.19
यश्च नः समयं भिन्द्यात्त्याज्या नस्तादृशा इति ।
विश्वासार्थं च सर्वेषां वर्णानामविशेषतः।
तास्तथा समयं कृत्वा समयेनावतस्थिरे ॥ १२.६६.१९ ॥
നമ്മുടെ ഉടമ്പടി ആരെങ്കിലും ലംഘിക്കുന്നുവോ, അവനെ അങ്ങനെയുള്ളവനായി ത്യജിക്കണം എന്ന്. എല്ലാവരുടെയും വിശ്വാസത്തിനായി, വർണങ്ങളെല്ലാം വേർതിരിവില്ലാതെ, അവർ അങ്ങനെ ഉടമ്പടി ചെയ്ത് ആ ഉടമ്പടിയിൽ നിലകൊണ്ടു.
12.66.20
सहितास्तास्तदा जग्मुरसुखार्ताः पितामहम् ।
अनीश्वरा विनश्यामो भगवन्नीश्वरं दिश ॥ १२.६६.२० ॥
അപ്പോൾ അവർ ദുഃഖത്താൽ പീഡിതരായി ഒരുമിച്ച് പിതാമഹന്റെ അടുക്കൽ പോയി. ഭഗവാനേ, ഭരണാധികാരിയില്ലാതെ ഞങ്ങൾ നശിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു നായകനെ നിർദേശിക്കണേ.
12.66.21
यं पूजयेम संभूय यश्च नः प्रतिपालयेत् ।
ताभ्यो मनुं व्यादिदेश मनुर्नाभिननन्द ताः ॥ १२.६६.२१ ॥
"ആരെയാണ് ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ആരാധിക്കുന്നത്, ആരാണ് ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്" — അവർക്കുവേണ്ടി മനുവിനോട് കല്പിക്കപ്പെട്ടു; എന്നാൽ മനു അവരെ അംഗീകരിച്ചില്ല.
12.66.22
बिभेमि कर्मणः पापाद्राज्यं हि भृशदुष्करम् ।
विशेषतो मनुष्येषु मिथ्यावृत्तेषु नित्यदा ॥ १२.६६.२२ ॥
കർമ്മത്തിന്റെ പാപത്തെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു; രാജ്യഭരണം തീർച്ചയായും അതികഠിനമാണ്, വിശേഷിച്ച് എപ്പോഴും കള്ളമായി പെരുമാറുന്ന മനുഷ്യരുടെമേൽ.
12.66.23
तमब्रुवन्प्रजा मा भैर्विधास्यामो धनं तव ।
पशूनामथ पञ्चांशं धरण्यस्य तथैव च ॥ १२.६६.२३ ॥
പ്രജകൾ അവനോട് പറഞ്ഞു — "ഭയപ്പെടേണ്ട; നിനക്കായി ധനം ഒരുക്കാം — കന്നുകാലികളുടെ അഞ്ചിലൊന്നും, ഭൂമിയുടെ വിളവിലും അങ്ങനെതന്നെ."
12.66.24
धान्यस्य दशमं भागं दास्यामः कोशवर्धनम् ।
कन्यां शुल्के चारुरूपां विवाहेषूद्यतासु च ॥ १२.६६.२४ ॥
ധാന്യത്തിന്റെ പത്തിലൊരു ഭാഗം ഞങ്ങൾ നൽകും, ഖജനാവ് വളരാൻ; മനോഹരരൂപമുള്ള കന്യകയുടെ വിവാഹത്തിൽ ശുൽകമായി — വിവാഹങ്ങൾ തുടങ്ങുമ്പോഴും.
12.66.25
मुख्येन शस्त्रपत्रेण ये मनुष्याः प्रधानतः ।
भवन्तं तेऽनुयास्यन्ति महेन्द्रमिव देवताः ॥ १२.६६.२५ ॥
പ്രധാന ആയുധധാരികളായ മനുഷ്യർ പ്രധാനമായി നിങ്ങളെ അനുഗമിക്കും, ദേവന്മാർ മഹേന്ദ്രനെ അനുഗമിക്കുന്നതുപോലെ.
12.66.26
स त्वं जातबलो राजन्दुष्प्रधर्षः प्रतापवान् ।
सुखे धास्यसि नः सर्वान्कुबेर इव नैर्ऋतान् ॥ १२.६६.२६ ॥
രാജാവേ, ബലം നേടി, ആക്രമിക്കാനാവാത്തവനും പ്രതാപവാനുമായ നീ, കുബേരൻ നൈർഋതരെ എന്നപോലെ ഞങ്ങളെല്ലാവരെയും സുഖത്തിൽ നിലനിർത്തും.
12.66.27
यं च धर्मं चरिष्यन्ति प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य धर्मस्य त्वत्संस्थं नो भविष्यति ॥ १२.६६.२७ ॥
രാജാവിനാൽ നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രജകൾ ആചരിക്കുന്ന ധർമ്മത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് നിങ്ങളിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കും.
12.66.28
तेन धर्मेण महता सुखं लब्धेन भावितः ।
पाह्यस्मान्सर्वतो राजन्देवानिव शतक्रतुः ॥ १२.६६.२८ ॥
ആ മഹത്തായ ധർമ്മത്താൽ സുഖം നേടി പരിപൂർണനായി, രാജാവേ, ശതക്രതു ദേവന്മാരെ എന്നപോലെ ഞങ്ങളെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും കാക്കണമേ.
12.66.29
विजयाय हि निर्याहि प्रतपत्रश्मिवानिव ।
मानं विधम शत्रूणां धर्मं जनय नः सदा ॥ १२.६६.२९ ॥
വിജയത്തിനായി പുറപ്പെടൂ, കിരണങ്ങളോടെ ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ. ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കൂ, ഞങ്ങൾക്കായി എപ്പോഴും ധർമ്മം ഉളവാക്കൂ.
12.66.30
स निर्ययौ महातेजा बलेन महता वृतः ।
महाभिजनसंपन्नस्तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १२.६६.३० ॥
ആ മഹാതേജസ്വി, വലിയ സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഉന്നത കുലത്തിൽ ജനിച്ചവനായി, തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.
12.66.31
तस्य दृष्ट्वा महत्वं ते महेन्द्रस्येव देवताः ।
अपतत्रसिरे सर्वे स्वधर्मे च ददुर्मनः।
वर्णिनश्चाश्रमाश्चैव म्लेच्छाः सर्वे च दस्यवः ॥ १२.६६.३१ ॥
അവന്റെ മഹത്ത്വം കണ്ട് മഹേന്ദ്രനെ കണ്ടതുപോലെ ദേവന്മാരെല്ലാം ഭയന്നു; തങ്ങളുടെ സ്വധർമ്മത്തിൽ മനസ്സു വെച്ചു. വർണ്ണക്കാരും ആശ്രമക്കാരും മ്ലേച്ഛരും ദസ്യുക്കളും എല്ലാവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
12.66.32
ततो महीं परिययौ पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
शमयन्सर्वतः पापान्स्वकर्मसु च योजयन् ॥ १२.६६.३२ ॥
പിന്നെ മഴ പെയ്യുന്ന മേഘംപോലെ അവൻ ഭൂമിയെ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു; എല്ലായിടത്തും പാപികളെ ശമിപ്പിച്ച്, സ്വകർമ്മങ്ങളിൽ നിയോഗിച്ചു.
12.66.33
एवं ये भूतिमिच्छेयुः पृथिव्यां मानवाः क्वचित् ।
कुर्यू राजानमेवाग्रे प्रजानुग्रहकारणात् ॥ १२.६६.३३ ॥
ഇങ്ങനെ ഭൂമിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, പ്രജാനുഗ്രഹത്തിനായി ആദ്യം ഒരു രാജാവിനെത്തന്നെ നിയമിക്കണം.
12.66.34
नमस्येरंश्च तं भक्त्या शिष्या इव गुरुं सदा ।
देवा इव च देवेन्द्रं नरा राजानमन्तिकात् ॥ १२.६६.३४ ॥
അവനെ ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കണം; ശിഷ്യർ ഗുരുവിനെയെന്നപോലെ, ദേവന്മാർ ദേവേന്ദ്രനെയെന്നപോലെ; മനുഷ്യർ അരികിൽ നിന്ന് രാജാവിനെ നമസ്കരിക്കണം.
12.66.35
सत्कृतं स्वजनेनेह परोऽपि बहुमन्यते ।
स्वजनेन त्ववज्ञातं परे परिभवन्त्युत ॥ १२.६६.३५ ॥
ഇവിടെ സ്വജനങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനെ അന്യരും വളരെ മാനിക്കുന്നു; എന്നാൽ സ്വജനങ്ങളാൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടവനെ അന്യർ അപമാനിക്കുന്നു.
12.66.36
राज्ञः परैः परिभवः सर्वेषामसुखावहः ।
तस्माच्छत्रं च पत्रं च वासांस्याभरणानि च ॥ १२.६६.३६ ॥
രാജാവിന് ശത്രുക്കളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന അപമാനം എല്ലാവർക്കും ദുഃഖം വരുത്തുന്നു; അതിനാൽ (രാജാവ്) കുട, കൊടി, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കണം.
12.66.37
भोजनान्यथ पानानि राज्ञे दद्युर्गृहाणि च ।
आसनानि च शय्याश्च सर्वोपकरणानि च ॥ १२.६६.३७ ॥
രാജാവിന് ഭക്ഷണവും പാനീയങ്ങളും വീടുകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും കിടക്കകളും എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളും നൽകണം.
12.66.38
गोप्ता चास्य दुराधर्षः स्मितपूर्वाभिभाषिता ।
आभाषितश्च मधुरं प्रत्याभाषेत मानवान् ॥ १२.६६.३८ ॥
അവന്റെ രക്ഷകൻ അജയ്യനായിരിക്കണം; പുഞ്ചിരിയോടെ ആദ്യം സംസാരിക്കണം. ആരെങ്കിലും സംസാരിച്ചാൽ മധുരമായി മനുഷ്യരോട് മറുപടി പറയണം.
12.66.39
कृतज्ञो दृढभक्तिः स्यात्संविभागी जितेन्द्रियः ।
ईक्षितः प्रतिवीक्षेत मृदु वल्गु च चर्जु च ॥ १२.६६.३९ ॥
അവൻ കൃതജ്ഞനും ഉറച്ച ഭക്തിയുള്ളവനും പങ്കുവെക്കുന്നവനും ഇന്ദ്രിയജയിയുമായിരിക്കണം. ആരെങ്കിലും നോക്കിയാൽ മൃദുവായും ഇമ്പത്തോടെയും നേരെയും തിരികെ നോക്കണം.