มหาภารตะ · อัธยายะ 12.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.98.1
के लोका युध्यमानानां शूराणामनिवर्तिनाम् ।
भवन्ति निधनं प्राप्य तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.९८.१ ॥
วีรบุรุษผู้สู้รบและไม่หันหลังให้ศัตรู เมื่อสิ้นชีวิตแล้วจะไปถึงโลกใดบ้าง ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าด้วย ปู่ผู้เป็นที่เคารพ
12.98.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अम्बरीपस्य संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥ १२.९८.२ ॥
ที่นี่ผู้คนยังอ้างถึงเรื่องเล่าโบราณนี้ คือบทสนทนาระหว่างอัมพรีษะกับพระอินทร์ ดูก่อนยุธิษฐิระ
12.98.3
अम्बरीषो हि नाभागः स्वर्गं गत्वा सुदुर्लभम् ।
ददर्श सुर…कस्थं शक्रेण सचिवैः सह ॥ १२.९८.३ ॥
อัมพรีษะบุตรแห่งนาภาคะ ได้ขึ้นไปยังสวรรค์ซึ่งยากยิ่งที่จะไปถึง และได้เห็นท่านยืนอยู่กับพระอินทร์และเหล่าอำมาตย์ …
12.98.4
सर्वतेजोमयं दिव्यं विमानवरमास्थितम् ।
उ…गच्छन्तं स्थानं सेनापतिं शुभम् ॥ १२.९८.४ ॥
ประทับอยู่บนวิมานทิพย์อันประเสริฐ ทำด้วยรัศมีทั้งปวง กำลังเคลื่อนไปยัง … ที่อันเป็นมงคล ท่านคือแม่ทัพแห่งกองทัพ
12.98.5
स दष्ट्वापरि गच्छन्तं सेनापतिमुदारधीः ।
शूरस्थानमनुप्राप्तं सुदेवं नाम नामतः।
ऋद्धिं दृष्ट्वा सुदेवस्य विस्मितः प्राह वासवम् ॥ १२.९८.५ ॥
อัมพรีษะผู้มีใจประเสริฐ เห็นแม่ทัพที่กำลังเคลื่อนนำหน้าไป ซึ่งได้มาถึงที่อยู่ของวีรชน ชื่อสุเทพ เมื่อเห็นความรุ่งเรืองของสุเทพก็ประหลาดใจ จึงกล่าวกับพระวาสวะ (พระอินทร์)
12.98.6
सागरान्तां महीं कृत्स्नामनुशास्य यथाविधि ।
चातुर्वर्ण्ये यथाशास्त्रं प्रवृत्तो धर्मकाम्यया ॥ १२.९८.६ ॥
ข้าพเจ้าได้ปกครองแผ่นดินทั้งผืนที่มีมหาสมุทรล้อมรอบ ตามแบบแผน ท่ามกลางวรรณะทั้งสี่ ตามคัมภีร์ ด้วยความปรารถนาในธรรม ข้าพเจ้าจึงได้ปฏิบัติหน้าที่
12.98.7
ब्रह्मचर्येण घोरेण गुर्वाचारेण सेवया ।
वेदानधीत्य धर्मेण राजशास्त्रं च केवलम् ॥ १२.९८.७ ॥
ด้วยการถือพรหมจรรย์อย่างเคร่งครัด ด้วยความประพฤติเยี่ยงครู และด้วยการรับใช้ ข้าพเจ้าศึกษาพระเวทตามธรรม และศึกษาเฉพาะศาสตร์แห่งการปกครองด้วย
12.98.8
अतिथीनन्नपानेन पितॄंश्च स्वधया तथा ।
ऋषीन्स्वाध्यायदीक्षाभिर्देवान्यज्ञैरनुत्तमैः ॥ १२.९८.८ ॥
ข้าพเจ้าเลี้ยงดูแขกด้วยอาหารและน้ำดื่ม บูชาบรรพบุรุษด้วยสวธา เช่นเดียวกันบูชาฤๅษีด้วยการสาธยายและการปฏิญาณตน และบูชาเทวดาด้วยยัญพิธีอันประเสริฐยิ่ง
12.98.9
क्षत्रध…स्थितो भूत्वा यथाशास्त्रं यथाविधि ।
उदीक्षमाणः पृतनां जयामि युधि वासव ॥ १२.९८.९ ॥
ข้าพเจ้ายืนหยัดอยู่ในกษัตริยธรรม ตามคัมภีร์และตามแบบแผน มองดูกองทัพ ข้าพเจ้าย่อมชนะในการรบ ดูก่อนวาสวะ
12.98.10
दे…ज सुदेवोऽयं मम सेनापतिः पुरा ।
आसाद्योधः प्रशान्तात्मा सोऽयं कस्मादतीव माम्।
विमानं सूर्यसङ्काशमास्थितो मोदते दिवि ॥ १२.९८.१० ॥
ดูก่อนพระอินทร์ สุเทพผู้นี้เคยเป็นแม่ทัพของข้าพเจ้าในกาลก่อน เมื่อเข้าต่อสู้กับนักรบผู้มีจิตสงบ เหตุใดเขาจึงเหนือกว่าข้าพเจ้ามาก ประทับอยู่บนรถบนสวรรค์ดุจดวงอาทิตย์ และชื่นชมยินดีในสวรรค์
12.98.11
अनेन ऋतुभिर्मुख्यैर्नेष्टं नापि द्विजातयः ।
तर्पिता विधिवच्छक्र सोऽयं कस्मादतीत्य माम् ॥ १२.९८.११ ॥
สุเทพไม่เคยประกอบยัญพิธีหลักๆ ทั้งยังไม่ได้เลี้ยงดูผู้เกิดสองครั้งตามแบบแผนเลย ดูก่อนศักระ เหตุใดเขาจึงก้าวล่วงข้าพเจ้าไปได้
12.98.12
ऐश्वर्यमीदृशं प्राप्तः सर्वदेवैः सुदुर्लभम् ।
यदनेन कृतं कर्म प्रत्यक्षं ते महीपते।
पुरा पालयतः सम्यक्पृथिवीं धर्मतो नृप ॥ १२.९८.१२ ॥
ความยิ่งใหญ่เช่นนี้ที่เทวดาทั้งปวงยากจะได้มา เขาก็ได้มาแล้ว การกระทำที่เขาทำไว้ปรากฏชัดต่อหน้าพระองค์ ดูก่อนจอมปฐพี เมื่อครั้งเขาปกครองแผ่นดินโดยชอบและโดยธรรม ดูก่อนกษัตริย์
12.98.13
शत्रवो निर्जिताः सर्वे ये तवाहितकारिणः ।
संयमो वियमश्चैव सुयमश्च नहाबलः ॥ १२.९८.१३ ॥
ศัตรูทั้งหมดที่ปรารถนาทำร้ายพระองค์ถูกปราบแล้ว ได้แก่ สํยมะ วิยมะ สุยมะ และนหุษผู้มีกำลังมาก
12.98.14
राक्षसा दुर्जया लोके त्रयस्ते युद्धदुर्मदाः ।
पुत्रास्ते शतशृङ्गस्य राक्षसस्य महीपतेः ॥ १२.९८.१४ ॥
ยักษ์สามตนนั้นปราบได้ยากในโลก และมัวเมาในการรบ เป็นบุตรของยักษ์ศตศฤงค์ เจ้าแห่งแผ่นดิน
12.98.15
तथा तस्मिञ्शुभे काले तव यज्ञं वितन्वतः ।
अश्वमेधं महायागं देवानां हितकाम्यया ॥ १२.९८.१५ ॥
ในกาลอันเป็นมงคลนั้น ขณะที่พระองค์กำลังประกอบยัญพิธี คืออัศวเมธอันยิ่งใหญ่ ด้วยความปรารถนาให้เทวดาได้รับประโยชน์
12.98.16
तस्य ते खलु विघ्नार्थमागता राक्षसास्त्रयः ।
कोटीशतपरीवारां राक्षसानां महाचमूम्।
परिगृह्य ततः सर्वाः प्रजा वन्दीकृतास्तव ॥ १२.९८.१६ ॥
ยักษ์สามตนนั้นมาเพื่อขัดขวางการบูชายัญของพระองค์ พร้อมด้วยกองทัพยักษ์ใหญ่ซึ่งมีบริวารนับร้อยโกฏิ เมื่อล้อมไว้แล้ว ก็จับราษฎรของพระองค์ทั้งหมดเป็นเชลย
12.98.17
विह्वलाश्च प्रजाः सर्वाः सर्वे च तव सैनिकाः ।
निराकृतस्तु यच्चासीत्सुदेवः सैन्यनायकः ॥ १२.९८.१७ ॥
ราษฎรทั้งปวงของพระองค์และทหารทั้งหมดต่างวุ่นวายตื่นตระหนก ส่วนสุเทพผู้เป็นนายทัพก็ถูกกีดกันออกไป
12.98.18
तत्रामात्यवचः श्रुत्वा निरस्तः सर्वकर्मसु ।
श्रुत्वा तेषां वचो भूयः सोपधं वसुधाधिपः ॥ १२.९८.१८ ॥
ที่นั่น เมื่อได้ฟังคำของเหล่าอำมาตย์ พระองค์ก็ถูกปลดจากหน้าที่ทั้งปวง จากนั้นเมื่อได้ฟังคำของพวกเขาอีกครั้ง เจ้าแห่งแผ่นดินด้วยอุบาย …
12.98.19
सर्वसैन्यसमायुक्तः सुदेवः प्रेरितस्त्वया ।
साक्षसानां वधार्थाय दुर्जयानां नराधिप ॥ १२.९८.१९ ॥
ดูก่อนจอมนร สุเทพผู้ถูกพระองค์ส่งไป พร้อมด้วยกองทัพทั้งหมด เพื่อสังหารยักษ์ผู้ปราบได้ยาก
12.98.20
नाजित्वा राक्षसीं सेनां पुनरागमनं तव ।
बन्दीमोक्षमकृत्वा च न चागमनमिष्यते ॥ १२.९८.२० ॥
หากยังไม่ชนะกองทัพยักษ์ และยังไม่ปลดปล่อยเชลย การกลับมาของพระองค์ก็ไม่เป็นที่ปรารถนา
12.98.21
सुदेवस्तद्वचः श्रुत्वा प्रस्थानमकरोन्नृप ।
संप्राप्तश्च स तं देशं यत्र बन्दीकृताः प्रजाः ॥ १२.९८.२१ ॥
พระองค์ผู้เป็นกษัตริย์ สุเทวะได้ฟังถ้อยคำนั้นแล้วก็ออกเดินทาง และไปถึงดินแดนที่ประชาชนถูกจับเป็นเชลยอยู่
12.98.22
पश्यति स्म महाघोरां राक्षसानां महाचमूम् ।
दृष्ट्वा सुचिन्तयामास सुदेवो वाहिनीपतिः ॥ १२.९८.२२ ॥
เขาเห็นกองทัพอันใหญ่โตและน่าพรั่นพรึงยิ่งของรากษส เมื่อเห็นแล้วสุเทวะผู้เป็นแม่ทัพก็พิจารณาอย่างรอบคอบ
12.98.23
नेयं शक्या चमूर्जेतुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ।
नाम्बरीषः कलामेकामेषां क्षपयितुं क्षमः।
दिव्यास्त्रबलभूयिष्ठः किमहं पुनरीदृशः ॥ १२.९८.२३ ॥
กองทัพนี้ไม่อาจพิชิตได้ แม้โดยเหล่าเทพและอสูรพร้อมด้วยพระอินทร์ อัมพรีษะไม่อาจทำลายแม้เพียงส่วนหนึ่งของกองทัพนี้ได้ ส่วนข้าพเจ้าเล่า แม้จะมีกำลังจากทิพยาวุธมากมาย เป็นเช่นนี้แล้วจะทำอะไรได้เล่า
12.98.24
ततः सेनां पुनः सर्वां प्रेषयामास पार्थिव ।
यत्र त्वं सचिवैः सर्वैर्मन्त्रिभिः सोपधैर्नृप ॥ १२.९८.२४ ॥
จากนั้น ข้าแต่พระราชา เขาส่งกองทัพทั้งหมดกลับไปอีกครั้ง ไปยังที่ที่พระองค์อยู่พร้อมด้วยที่ปรึกษา รัฐมนตรี และจารชนทั้งปวง
12.98.25
ततो रुद्रं महादेवं प्रपन्नो जगतः पतिम् ।
श्मशाननिलयं देवं तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ १२.९८.२५ ॥
แล้วสุเทวะก็เข้าพึ่งพระรุทรมหาเทพ เจ้าแห่งโลก และสรรเสริญเทพผู้สถิตในป่าช้า ผู้มีธงเป็นรูปโค
12.98.26
स्तुत्वा शस्त्रं समादाय स्वशिरश्छेत्तुमुद्यतः ॥ १२.९८.२६ ॥
เมื่อสรรเสริญแล้ว เขาจับอาวุธขึ้นพร้อมจะตัดศีรษะของตนเอง
12.98.27
कारुण्याद्देवदेवेन गृहीतस्तस्य दक्षिणः ।
स पाणिः सह शस्त्रेण दृष्ट्वा चेदमुवाच ह ॥ १२.९८.२७ ॥
ด้วยความเมตตา เทพแห่งเทพจึงจับมือขวาของเขา มือที่ถืออาวุธอยู่ เมื่อเห็นดังนั้นพระองค์จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
12.98.28
किमिदं साहसं पुत्र कुर्तकामो वदस्व मे ।
स उवाच महादेवं शिरसा त्ववनीं गतः ॥ १२.९८.२८ ॥
"ลูกเอ๋ย การกระทำอย่างบุ่มบ่ามนี้คืออะไร จงบอกข้าว่าเจ้าประสงค์จะทำอะไร" สุเทวะก้มศีรษะลงถึงพื้นแล้วกราบทูลพระมหาเทพ
12.98.29
भगवन्वाहिनीमेनां राक्षसानां सुरेश्वर ।
अशक्तोऽहं रणे जेतुं तस्मात्त्यक्ष्यामि जीवितम्।
गतिर्भव महादेव ममार्तस्य जगत्पते ॥ १२.९८.२९ ॥
"ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งเทพทั้งหลาย กองทัพรากษสนี้ ข้าพระองค์ไม่สามารถพิชิตได้ในการรบ ฉะนั้นข้าพระองค์จะสละชีวิต ขอพระองค์เป็นที่พึ่งเถิด ข้าแต่พระมหาเทพ เจ้าแห่งโลก ข้าพระองค์ทุกข์ทรมานยิ่งนัก"
12.98.30
नागन्तव्यमजित्वा च मामाह जगतीपतिः ।
अम्बरीषो महादेव क्षारितः सचिवैः सह ॥ १२.९८.३० ॥
"อย่ากลับมาโดยยังไม่พิชิตได้" อัมพรีษะ เจ้าแห่งแผ่นดิน ได้กล่าวแก่ข้าพระองค์เช่นนั้น ข้าแต่พระมหาเทพ พระองค์ถูกทุกข์เบียดเบียน พร้อมด้วยรัฐมนตรีทั้งหลาย
12.98.31
तमुवाच महादेवः सुदेवं पतितं क्षितौ ।
अधोमुखं महात्मानं सत्वानां हितकाम्यया ॥ १२.९८.३१ ॥
พระมหาเทพตรัสแก่สุเทวะผู้นอนล้มลงบนพื้นดิน หน้าคว่ำลง ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ด้วยความปรารถนาให้สรรพสัตว์ได้รับประโยชน์
12.98.32
धनुर्वेदं समाहूय सगणं सहविग्रहम् ।
रथनागाश्वकलिलं दिव्यास्त्रसमलंकृतम् ॥ १२.९८.३२ ॥
ทรงเรียกธนุรเวทพร้อมด้วยบริวารและรูปกายของมัน รถที่เต็มไปด้วยรถ ช้าง และม้า ประดับด้วยทิพยาวุธ
12.98.33
रथं च सुमहाभागं येन तन्त्रिपुरं हतम् ।
धनुः पिनाकं खङ्गं च रौद्रमस्त्रं च शंकरः।
निजघानासुरान्सर्वान्येन देवस्त्रियम्बकः ॥ १२.९८.३३ ॥
รถอันโชคดียิ่งที่ใช้ทำลายนครทั้งสามได้ คันธนูปินากะ ดาบ และอาวุธอันดุร้าย ซึ่งศังกรใช้สังหารอสูรทั้งปวง และด้วยอาวุธซึ่งพระผู้มีสามตาปกป้องภรรยาของเหล่าเทพ
12.98.34
उवाच च महादेवः सुदेवं वाहिनीपतिम् ।
रथादस्मात्सुदेव त्वं दुर्जयः स सुरासुरैः ॥ १२.९८.३४ ॥
และพระมหาเทพตรัสแก่สุเทวะ ผู้เป็นแม่ทัพว่า "สุเทวะเอ๋ย เจ้าจงลงจากรถนี้เถิด รถนี้เหล่าเทพและอสูรไม่อาจพิชิตได้"
12.98.35
मायया मोहितो भूमौ न पदं कर्तुमर्हसि ।
रथस्थस्त्रिदशान्सर्वाञ्जेष्यसि त्वं सदानवान् ॥ १२.९८.३५ ॥
เจ้าถูกมายาลวงแล้ว ไม่ควรย่างเท้าลงบนพื้นดิน เมื่อยืนอยู่บนรถ เจ้าจะพิชิตเทพทั้งปวงพร้อมทั้งทานพได้
12.98.36
राक्षसाश्च पिशाचाश्च न शक्ता द्रष्टुमीदृशम् ।
रथं सूर्यसहस्राभं किमु योद्धुं त्वया सह ॥ १२.९८.३६ ॥
รากษสและปิศาจไม่อาจแม้แต่จะมองรถเช่นนี้ได้ รถที่เรืองรองดุจพันดวงอาทิตย์ ยิ่งกว่านั้นจะต่อสู้กับเจ้าได้อย่างไรเล่า
12.98.37
स जित्वा राक्षसान्सर्वान्कृत्वा बन्दीविमोक्षणम् ।
घातयित्वा च तान्सर्वान्बाहुयुद्धे त्वयं हतः।
वियमं प्राप्य भूपाल वियमश्च निपातितः ॥ १२.९८.३७ ॥
เขาพิชิตรากษสทั้งปวง ปลดปล่อยเชลยทั้งหลาย และให้ฆ่ารากษสเหล่านั้นทั้งหมด ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน พระองค์ถูกสังหารในการต่อสู้มือเปล่า เมื่อไปถึงวิยมะ วิยมะก็ถูกล้มลงเช่นกัน
12.98.38
तस्य विक्रमतस्तात सुदेवस्य बभूव ह ।
संग्रामयज्ञः सुमहान्यश्चान्यो युध्यते नरः ॥ १२.९८.३८ ॥
ข้าแต่ลูกรัก จากความกล้าหาญของสุเทวะนั้น ได้เกิดพิธียัญแห่งการรบอันยิ่งใหญ่ และนักรบอีกผู้หนึ่งที่ต่อสู้อยู่ก็อยู่ในพิธีนั้นด้วย
12.98.39
सन्नद्धो दीक्षितः सर्वो योधः प्राप्य चमूमुखम् ।
युद्धयज्ञाधिकारस्थो भवतीति विनिश्चयः ॥ १२.९८.३९ ॥
นักรบทุกคนที่สวมเกราะและรับการอุทิศแล้ว เมื่อมาถึงแนวหน้าของกองทัพ ย่อมตั้งอยู่ในหน้าที่ของพิธียัญแห่งการรบ นี่คือข้อสรุปที่แน่นอน
12.98.40
कानि यज्ञे हवींष्यस्मिन्किमाज्यं का च दक्षिणा ।
ऋत्विजश्चात्र क्रे प्रोक्तास्तन्मे ब्रूहि शतक्रतो ॥ १२.९८.४० ॥
ในพิธียัญนี้ มีเครื่องหวัน อะไรเป็นเนยใส และอะไรเป็นทักษิณา และผู้ใดเป็นฤตวิชที่กล่าวไว้ที่นี่ ข้าแต่ศตกรตุ จงบอกข้าพเจ้าเถิด
12.98.41
ऋत्विजः कुञ्जरास्तत्र वाजिनोऽध्वर्यवस्तथा ।
हवींषि परमांसानि रुधिरं त्वाज्यमुच्यते ॥ १२.९८.४१ ॥
ที่นั่น ช้างทั้งหลายเป็นโหตฤ ม้าทั้งหลายเป็นอัธวรยุ เนื้อชั้นเลิศเป็นหวี และเลือดเรียกว่าเนยใส
12.98.42
शृगालगृध्रकाकोलाः सदस्यास्तत्र पन्त्रिणः ।
आज्यशेषं पिबन्त्येते हविः प्राश्नन्ति चाध्वरे ॥ १२.९८.४२ ॥
สุนัขจิ้งจอก แร้ง กา และสัตว์มีกรงเล็บ เป็นสทัสยะในที่นั้น พวกมันดื่มเนยใสที่เหลือและกินของบูชาในพิธี
12.98.43
प्रासतोमरसंघाताः खङ्गशक्तिपरश्वथाः ।
ज्वलन्तो निशिताः पीताः स्रुचस्तस्याथ सत्रिणः ॥ १२.९८.४३ ॥
กองหอก ง้าว ดาบ หอกซัด ขวาน และพระขรรค์ ที่ลุกโชนและคมกล้า ถูกดื่มกิน แล้วผู้ประกอบยัญพิธีเป็นทัพพีของเขา
12.98.44
चापवेगायतस्तीक्ष्णः परकायावभेदनः ।
ऋजुः सुनिशितः पीतः सायकश्च स्रुवो महान् ॥ १२.९८.४४ ॥
ลูกธนูที่ยิงด้วยแรงของคันธนู ยาวและคม ทะลุกายของศัตรู ตรงและลับคมดี ถูกดื่มกิน นั่นคือทัพพีใหญ่
12.98.45
द्वीपिचर्मावनद्धश्च नागदन्तकृतत्सरुः ।
हस्तिहस्तहरः खङ्गः स्फयो भवेत्तस्य संयुगे ॥ १२.९८.४५ ॥
ดาบที่หุ้มด้วยหนังเสือดาว มีด้ามทำจากงาช้าง ตัดงวงช้างได้ อาจเป็นไม้พายบูชาของเขาในสงคราม
12.98.46
ज्वलितैर्निशितैः प्रासशक्त्यृष्टिसपरश्वथैः ।
शैक्यायसमयैस्तीक्ष्णैरभिघातो भवेद्वसु ॥ १२.९८.४६ ॥
การฟาดจากหอกลุกโชนและคมกล้า ง้าว หอกซัด และขวาน รวมทั้งอาวุธเหล็กคมกล้า จะเป็นทรัพย์สมบัติ
12.98.47
सङ्ख्यासमयविस्तीर्णमभिजातोद्भवं बहु ।
आवेधाद्यच्च रुधिरं संग्रामे स्रवते भुवि।
साऽस्य पूर्णाहुतिर्होत्रैः समृद्धा सर्वकामधुक् ॥ १२.९८.४७ ॥
เลือดจำนวนมาก มีการนับและเวลาที่กำหนดไว้แล้ว เกิดจากตระกูลอันสูงส่ง ไหลลงสู่พื้นดินในสงคราม เพราะถูกแทงทะลุ นั่นคือปูรณาหุติของเขา ที่โหตฤทั้งหลายทำให้เจริญรุ่งเรือง และให้สำเร็จความปรารถนาทั้งปวง
12.98.48
छिन्धि भिन्धीति यः शब्दः श्रूयते वाहिनीमुखे ।
सामानि सामगास्तस्य गायन्ति यमसादने ॥ १२.९८.४८ ॥
เสียงร้องว่า "ตัดเถิด แทงเถิด" ที่ได้ยินหน้าทัพ เหล่าสามคายกะขับสามะของเขาในที่อยู่ของพระยม
12.98.49
हविर्धानं तु तस्याहुः परेषां वाहिनीमुखम् ॥ १२.९८.४९ ॥
เขาเรียกแท่นบูชาของเขาว่า หน้ากองทัพของศัตรู
12.98.50
कुञ्जराणां हयानां च वर्मिणां च समुच्चय ।
अग्निः श्येनचितो नाम यज्ञे तस्य विधीयते ॥ १२.९८.५० ॥
กองช้าง ม้า และนักรบสวมเกราะ เป็นไฟที่เรียกว่าเพลิงนกเหยี่ยว ซึ่งกำหนดไว้ในยัญพิธีนั้น
12.98.51
उत्तिष्ठते कबन्धोऽत्र सहस्रे पतिते तु यः ।
स यूपस्तस्य शूरस्य खादिरोऽष्टाश्रिरुच्यते ॥ १२.९८.५१ ॥
ร่างไร้หัวที่ลุกขึ้นตรงนี้เมื่อพันคนล้มลง นั่นเรียกว่าเสาบูชาแปดเหลี่ยมไม้เขทาของวีรบุรุษนั้น
12.98.52
इडोपहूताः क्रोशन्ति कुञ्जरास्त्वङ्कुशेरिताः ।
ज्याघुष्टतलतालेन वषट्कारेण पार्थिव ॥ १२.९८.५२ ॥
ช้างที่ถูกเรียกด้วยเสียงอิฑา ถูกขอสอดทิ่ม ร้องคำรามท่ามกลางเสียงสายธนูดีดดัง เสียงปรบมือ และเสียงวษัฏการ ข้าแต่พระราชา
12.98.53
उद्गाता तत्र संग्रामे त्रिसामा दुन्दुभिर्नृप ।
ब्रह्मस्वे ह्रियमाणे तु त्यक्त्वा युद्धे प्रियां तनुम्।
आत्मानं यूपमुच्छ्रित्य स यज्ञोऽनन्तदक्षिणः ॥ १२.९८.५३ ॥
ในสงครามนั้น ข้าแต่พระราชา กลองทุนทุภิที่มีสามสามะ เป็นผู้ขับ และเมื่อทรัพย์ของพราหมณ์ถูกพรากไป ผู้ที่สละร่างอันเป็นที่รักของตนในสงคราม ยกตนขึ้นเป็นเสาบูชา ยัญพิธีนั้นมีค่าตอบแทนไม่สิ้นสุด
12.98.54
भर्तुरर्थे च यः शूरो निष्क्रामेद्वाहिनीमुखात् ।
न भयाद्विनिवर्तेत तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.५४ ॥
วีรบุรุษผู้ก้าวออกจากหน้ากองทัพเพื่อเจ้านาย และไม่หันหลังกลับด้วยความกลัว ย่อมได้โลกเช่นเดียวกับโลกของข้า
12.98.55
द्वीपिचर्मावृतैः खङ्गैर्बाहुभिः परिघोपमैः ।
यस्य वेदिरुपस्तीर्णा तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.५५ ॥
สำหรับผู้ที่ดาบหุ้มด้วยหนังเสือดาว แขนดุจกระบองเหล็ก และแท่นบูชาของเขาปูด้วยหญ้ากุศะ โลกของเขาเหมือนโลกของข้า
12.98.56
यस्तु नापेक्षते कंचित्सहायं विषमे स्थितः ।
विगाह्य वाहिनीमध्यं तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.५६ ॥
ผู้ที่ยืนอยู่ในที่คับขัน ไม่แสวงหาผู้ช่วยใด แล้วพุ่งเข้าไปกลางกองทัพ โลกของเขาย่อมเหมือนโลกของข้า
12.98.57
यस्य शोणितसंघट्टा भेरीमण्डूककच्छपा ।
वीरास्थिशर्करा दुर्गा मांसशोणितकर्दमा ॥ १२.९८.५७ ॥
ที่ซึ่งเลือดไหลปะทะกัน ที่ซึ่งกลองเป็นกบและเต่า ที่ซึ่งกระดูกวีรบุรุษเป็นกรวด ผ่านไม่ได้ และเต็มไปด้วยโคลนเนื้อกับเลือด
12.98.58
असिचर्मप्लवा घोरा केशशैवलशाद्वला ।
अश्वनागरथैश्चैव संछिन्नैः कृतसंक्रमा ॥ १२.९८.५८ ॥
ที่ซึ่งดาบและโล่เป็นแพ น่ากลัว ที่ซึ่งเส้นผมเป็นตะไคร่และหญ้า และที่ซึ่งสะพานทำจากม้า ช้าง และรถศึกที่ถูกตัดขาด
12.98.59
पताकाध्वजवानीरा हतवाहनवारणा ।
शोणितोदकसंपूर्णा दुस्तरा पारगैर्नरैः ॥ १२.९८.५९ ॥
ที่ซึ่งธงและธงประจำกองเป็นกก มีพาหนะและช้างที่ถูกฆ่า เต็มไปด้วยน้ำเลือด ข้ามได้ยากสำหรับคนที่ต้องการข้าม
12.98.60
रहतनागमहानक्रा परलोकवहाऽशिवा ।
ऋष्टिखङ्गमहामीना गृध्रकङ्कबलप्लवा ॥ १२.९८.६० ॥
ที่ซึ่งช้างที่ล้มตายเป็นจระเข้ใหญ่ นำคนไปสู่โลกอื่นและไม่เป็นมงคล ที่ซึ่งหอกและดาบเป็นปลาใหญ่ และแร้งกับนกกระสาเป็นแพ
12.98.61
पुरुषादानुचरिता भीरूणां कश्मलावहा ।
नदी योधस्य संग्रामे तदस्यावभृथं नृप ॥ १२.९८.६१ ॥
ในการรบ แม่น้ำที่เต็มไปด้วยคนและบริวารของพวกเขา ทำให้ผู้ขลาดกลัวหวาดหวั่น ข้าแต่พระราชา นั่นคือการอาบน้ำอวภฤถของนักรบ
12.98.62
वेदिर्यस्य त्वमित्राणां शिरोभिर्व्यवकीर्यते ।
अश्वस्कन्धैर्गजस्कन्धैस्तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.६२ ॥
แท่นบูชาของผู้ใดถูกโปรยด้วยศีรษะของศัตรู และด้วยบ่าของม้าและช้าง โลกของเขาก็เหมือนโลกของเรา
12.98.63
पत्नी शालाकृता यस्य परेषां वाहिनीमुखम् ।
हविर्धानं स्ववाहिन्यास्तदस्याहुर्मनीषिणः ॥ १२.९८.६३ ॥
ภรรยาของผู้ใดถูกทำให้เป็นโรงพัก หน้าแถวของกองทัพข้าศึกเป็นของเขา ผู้มีปัญญาเรียกสิ่งนั้นว่าหวิรธานของกองทัพของตนเอง
12.98.64
सदस्या दक्षिणा योधा आग्नीध्रश्चोत्तरां दिशम् ।
शत्रुसेना अलत्रस्य सर्वलोकानदूरतः ॥ १२.९८.६४ ॥
นักรบคือสทัสยปุโรหิตทางทิศใต้ และอาคนีธระทางทิศเหนือ สำหรับผู้ไม่หวั่นเกรง กองทัพข้าศึกนำทุกโลกมาใกล้
12.98.65
यस्य भयतो व्यूहे भवत्याकाशमग्रतः ।
सास्य वेदिस्तदा यज्ञैर्नित्यं व्यूहास्त्रयोऽग्नयः ॥ १२.९८.६५ ॥
ในกระบวนทัพของผู้ใด ท้องฟ้าปรากฏเบื้องหน้าเขาเพราะความกลัว นั่นคือแท่นบูชาของเขา แล้วด้วยการบูชายัญ กระบวนทัพทั้งสามก็เป็นไฟทั้งสามเสมอ
12.98.66
यस्तु योधः परावृत्तः संत्रस्तो हन्यते परैः ।
अप्रतिष्ठः स नरकं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.९८.६६ ॥
ส่วนนักรบที่หันหลังกลับ หวาดกลัวและถูกศัตรูฆ่าตาย เขาไม่มีที่ยืน ย่อมไปสู่นรก ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
12.98.67
यस्य शोणितवेगेण वेदिः स्यात्संपरिप्लुता ।
केशमांसास्थिसंपूर्णा स गच्छेत्परमां गतिम् ॥ १२.९८.६७ ॥
ผู้ใดมีแท่นบูชาที่ถูกเลือดไหลท่วมด้วยความเชี่ยวของโลหิต และเต็มไปด้วยผม เนื้อ และกระดูก เขาย่อมไปสู่คติอันสูงสุด
12.98.68
यस्तु सेनापतिं हत्वा तद्यानमधिरोहति ।
स विष्णुविक्रमक्रामी बृहस्पतिसमः प्रभुः ॥ १२.९८.६८ ॥
ผู้ใดฆ่าแม่ทัพแล้วขึ้นรถศึกของเขา ก้าวไปด้วยกำลังวิกรมของพระวิษณุ เป็นผู้ปกครองที่เสมอด้วยพระพฤหัสบดี
12.98.69
नायकं तत्कुमारं वा यो वा स्यात्तत्र पूजितः ।
जीवग्राहं प्रगृह्णाति तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.६९ ॥
ผู้ใดจับหัวหน้าหรือกุมารที่นั่นเป็นเชลยมีชีวิต หรือผู้ใดได้รับการยกย่องที่นั่น เขาย่อมได้โลกเช่นโลกของเรา
12.98.70
आहवे तु हतं शूरं न शोचेत कथंचन ।
अशोच्यो हि हतः शूरः स्वर्गलोके महीयते ॥ १२.९८.७० ॥
ในการรบ ไม่ควรเศร้าโศกต่อวีรบุรุษที่ถูกฆ่าตายด้วยประการใดๆ วีรบุรุษที่ตายแล้วไม่ควรไว้ทุกข์ เขาได้รับการยกย่องในโลกสวรรค์
12.98.71
न ह्यन्नं नोदकं तस्य न स्नानं नाप्यशौचकम् ।
हतस्य कर्तुमिच्छन्ति तस्य लोकाञ्शृणुष्व मे ॥ १२.९८.७१ ॥
ผู้คนไม่ปรารถนาจะถวายอาหาร น้ำ การอาบน้ำ หรือแม้แต่พิธีกรรมแห่งความไม่บริสุทธิ์แก่ผู้ที่ตายแล้ว จงฟังเรื่องโลกของเขาจากเรา
12.98.72
वराप्सरः सहस्राणि शूरमत्योधने हतम् ।
त्वरमाणानि धावन्ति मम भर्ता भवेदिति ॥ १२.९८.७२ ॥
นางอัปสรผู้ประเสริฐนับพันวิ่งรีบเร่งไปหาวีรบุรุษที่ถูกฆ่าตายในสงครามอันดุเดือด คิดว่า ขอให้เขาเป็นสามีของฉันเถิด
12.98.73
एतत्तपश्च पुण्यं च धर्मश्चैव सनातनः ।
चत्वारश्चाश्रमास्तस्य यो युद्धे न पलायते ॥ १२.९८.७३ ॥
นี่คือตบะ นี่คือบุญ และนี่คือธรรมอันนิรันดร์ สำหรับผู้ที่ไม่หนีในการรบ ย่อมมีอาศรมทั้งสี่
12.98.74
वृद्धबालौ न हन्तव्यौ न च स्त्री नैव पृष्ठतः ।
तृणपूर्णमुखश्चैव तवास्मीति च यो वदेत् ॥ १२.९८.७४ ॥
ไม่ควรฆ่าคนแก่หรือเด็ก ไม่ควรฆ่าผู้หญิง และไม่ควรโจมตีจากข้างหลัง รวมทั้งผู้ที่อมหญ้าไว้ในปากแล้วกล่าวว่า ข้าเป็นของท่าน
12.98.75
अहं वृत्रं बलं पाकं महाकायं विरोचनम् ।
दुरावारं च नमुचिं शतमायं च शम्बरम् ॥ १२.९८.७५ ॥
เราได้ฆ่าวฤตร พละ ปาก วิโรจน์ผู้มีร่างกายใหญ่โต นมุจิผู้ยากจะต้านทาน และศัมพระผู้มีมายานับร้อย
12.98.76
विप्रचित्तिं च दैतेयं दनोः पुत्रांश्च सर्वशः ।
प्रह्वादं च निहत्याजौ ततो देवाधिपोऽभवम् ॥ १२.९८.७६ ॥
เราได้ฆ่าวิปรจิตติ ไดตยะ บุตรทั้งหมดของทนุ และปรหลาทในการรบ แล้วจึงได้เป็นเจ้าแห่งเทวดา
12.98.77
इत्येतच्छक्रवचनं निशम्य प्रतिपूज्य च ।
योधानामात्मनः सिद्धिमम्बरीषोऽभिपन्नवान् ॥ १२.९८.७७ ॥
เมื่อได้ฟังพระดำรัสของศักระนี้และถวายความเคารพแล้ว อัมพริษะได้บรรลุความสำเร็จทางจิตวิญญาณของนักรบ