മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.98.1
के लोका युध्यमानानां शूराणामनिवर्तिनाम् ।
भवन्ति निधनं प्राप्य तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.९८.१ ॥
യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന, പിന്മാറാത്ത ശൂരന്മാർ മരണം പ്രാപിച്ചാൽ ഏത് ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു? പിതാമഹാ, അത് എന്നോട് പറയൂ.
12.98.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अम्बरीपस्य संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥ १२.९८.२ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസത്തെ ഉദാഹരിക്കുന്നു — അംബരീഷനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം. യുധിഷ്ഠിരാ!
12.98.3
अम्बरीषो हि नाभागः स्वर्गं गत्वा सुदुर्लभम् ।
ददर्श सुर…कस्थं शक्रेण सचिवैः सह ॥ १२.९८.३ ॥
നാഭാഗന്റെ പുത്രനായ അംബരീഷൻ അതിദുർല്ലഭമായ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ചെന്ന് കണ്ടു — സുര…നിൽക്കുന്നത്, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം.
12.98.4
सर्वतेजोमयं दिव्यं विमानवरमास्थितम् ।
उ…गच्छन्तं स्थानं सेनापतिं शुभम् ॥ १२.९८.४ ॥
സർവതേജോമയവും ദിവ്യവുമായ ശ്രേഷ്ഠ വിമാനത്തിൽ കയറിയ — ഉ…പോകുന്ന, ശുഭസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകുന്ന സേനാപതിയെ.
12.98.5
स दष्ट्वापरि गच्छन्तं सेनापतिमुदारधीः ।
शूरस्थानमनुप्राप्तं सुदेवं नाम नामतः।
ऋद्धिं दृष्ट्वा सुदेवस्य विस्मितः प्राह वासवम् ॥ १२.९८.५ ॥
ഉദാരബുദ്ധിയായ അംബരീഷൻ പിന്നിൽ നിന്ന് പോകുന്ന സേനാപതിയെ കണ്ടു — ശൂരന്മാരുടെ സ്ഥാനത്ത് എത്തിയ, പേരിൽ സുദേവൻ. സുദേവന്റെ ഋദ്ധി കണ്ട് വിസ്മിതനായി വാസവനോട് (ഇന്ദ്രനോട്) പറഞ്ഞു.
12.98.6
सागरान्तां महीं कृत्स्नामनुशास्य यथाविधि ।
चातुर्वर्ण्ये यथाशास्त्रं प्रवृत्तो धर्मकाम्यया ॥ १२.९८.६ ॥
സമുദ്രം വരെ വ്യാപിച്ച സമസ്ത ഭൂമിയെയും യഥാവിധി ഭരിച്ച്, നാലു വർണങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രപ്രകാരം, ധർമ്മകാമനയാൽ ഞാൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
12.98.7
ब्रह्मचर्येण घोरेण गुर्वाचारेण सेवया ।
वेदानधीत्य धर्मेण राजशास्त्रं च केवलम् ॥ १२.९८.७ ॥
കഠിനമായ ബ്രഹ്മചര്യം, ഗുരുവിനോടുള്ള ആചാരം, സേവനം എന്നിവയാൽ വേദങ്ങൾ ധർമ്മപ്രകാരം പഠിച്ചു; രാജശാസ്ത്രവും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചു.
12.98.8
अतिथीनन्नपानेन पितॄंश्च स्वधया तथा ।
ऋषीन्स्वाध्यायदीक्षाभिर्देवान्यज्ञैरनुत्तमैः ॥ १२.९८.८ ॥
അതിഥികളെ അന്നപാനങ്ങളാലും പിതൃക്കളെ സ്വധയാലും, അതുപോലെ ഋഷികളെ സ്വാധ്യായത്താലും ദീക്ഷകളാലും, ദേവന്മാരെ ഉത്തമ യജ്ഞങ്ങളാലും (തൃപ്തരാക്കി).
12.98.9
क्षत्रध…स्थितो भूत्वा यथाशास्त्रं यथाविधि ।
उदीक्षमाणः पृतनां जयामि युधि वासव ॥ १२.९८.९ ॥
ക്ഷത്ര…(ൽ) ഉറച്ചുനിന്ന്, ശാസ്ത്രപ്രകാരം വിധിപ്രകാരം, സേനയെ നോക്കിക്കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കുന്നു, ഓ വാസവാ.
12.98.10
दे…ज सुदेवोऽयं मम सेनापतिः पुरा ।
आसाद्योधः प्रशान्तात्मा सोऽयं कस्मादतीव माम्।
विमानं सूर्यसङ्काशमास्थितो मोदते दिवि ॥ १२.९८.१० ॥
ദേ…ജ സുദേവൻ ഇദ്ദേഹം മുൻപ് എന്റെ സേനാപതി. യോദ്ധാവിനെ ആക്രമിച്ച് ശാന്തമനസ്കനായ അദ്ദേഹം എന്നെ ഏറെ കടന്ന് സൂര്യസമാനമായ വിമാനത്തിൽ കയറി സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
12.98.11
अनेन ऋतुभिर्मुख्यैर्नेष्टं नापि द्विजातयः ।
तर्पिता विधिवच्छक्र सोऽयं कस्मादतीत्य माम् ॥ १२.९८.११ ॥
ഇദ്ദേഹം പ്രധാന യജ്ഞങ്ങളാൽ യജ്ഞം ചെയ്തില്ല, ദ്വിജന്മാരെ വിധിപ്രകാരം തൃപ്തരാക്കിയതുമില്ല. ഓ ശക്രാ, ഇദ്ദേഹം എന്നെ എന്തിന് കടന്നു?
12.98.12
ऐश्वर्यमीदृशं प्राप्तः सर्वदेवैः सुदुर्लभम् ।
यदनेन कृतं कर्म प्रत्यक्षं ते महीपते।
पुरा पालयतः सम्यक्पृथिवीं धर्मतो नृप ॥ १२.९८.१२ ॥
എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും പോലും അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഇത്തരമൊരു ഐശ്വര്യം ഇദ്ദേഹം നേടി. ഇദ്ദേഹം ചെയ്ത കർമ്മം അങ്ങയുടെ മുന്നിൽ തന്നെയുണ്ട്, ഓ മഹീപതേ. മുൻപ് ധർമ്മപ്രകാരം ഭൂമിയെ നന്നായി പാലിച്ചപ്പോൾ, ഓ രാജാവേ.
12.98.13
शत्रवो निर्जिताः सर्वे ये तवाहितकारिणः ।
संयमो वियमश्चैव सुयमश्च नहाबलः ॥ १२.९८.१३ ॥
നിനക്ക് ദോഷം ചെയ്തവരായ ശത്രുക്കളെല്ലാം ജയിക്കപ്പെട്ടു. സംയമനും വിയമനും സുയമനും മഹാബലനായ നഹുഷനും.
12.98.14
राक्षसा दुर्जया लोके त्रयस्ते युद्धदुर्मदाः ।
पुत्रास्ते शतशृङ्गस्य राक्षसस्य महीपतेः ॥ १२.९८.१४ ॥
ലോകത്ത് ജയിക്കാനാവാത്ത ആ മൂന്ന് രാക്ഷസന്മാർ, യുദ്ധമദം ബാധിച്ചവർ, ശതശൃംഗ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ പുത്രന്മാർ.
12.98.15
तथा तस्मिञ्शुभे काले तव यज्ञं वितन्वतः ।
अश्वमेधं महायागं देवानां हितकाम्यया ॥ १२.९८.१५ ॥
ആ ശുഭകാലത്ത്, ദേവന്മാരുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് നീ അശ്വമേധമെന്ന മഹായജ്ഞം നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ.
12.98.16
तस्य ते खलु विघ्नार्थमागता राक्षसास्त्रयः ।
कोटीशतपरीवारां राक्षसानां महाचमूम्।
परिगृह्य ततः सर्वाः प्रजा वन्दीकृतास्तव ॥ १२.९८.१६ ॥
നിന്റെ ആ യജ്ഞത്തിന് വിഘ്നം വരുത്താൻ മൂന്ന് രാക്ഷസന്മാർ എത്തി. നൂറുകോടി രാക്ഷസന്മാരുടെ മഹാസേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവർ നിന്റെ എല്ലാ പ്രജകളെയും ബന്ദികളാക്കി.
12.98.17
विह्वलाश्च प्रजाः सर्वाः सर्वे च तव सैनिकाः ।
निराकृतस्तु यच्चासीत्सुदेवः सैन्यनायकः ॥ १२.९८.१७ ॥
നിന്റെ എല്ലാ പ്രജകളും സൈനികരും വ്യാകുലരായി. സേനാനായകനായ സുദേവനും തള്ളപ്പെട്ടു.
12.98.18
तत्रामात्यवचः श्रुत्वा निरस्तः सर्वकर्मसु ।
श्रुत्वा तेषां वचो भूयः सोपधं वसुधाधिपः ॥ १२.९८.१८ ॥
അപ്പോൾ മന്ത്രിമാരുടെ വാക്ക് കേട്ട് നീ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും നീക്കപ്പെട്ടു; പിന്നെയും അവരുടെ വാക്ക് കേട്ട്, കുതന്ത്രത്തോടെ ഭൂപതി…
12.98.19
सर्वसैन्यसमायुक्तः सुदेवः प्रेरितस्त्वया ।
साक्षसानां वधार्थाय दुर्जयानां नराधिप ॥ १२.९८.१९ ॥
ഓ നരാധിപാ, നിന്നാൽ അയയ്ക്കപ്പെട്ട സുദേവൻ സർവ്വസൈന്യസഹിതം, ജയിക്കാനാവാത്ത രാക്ഷസരെ വധിക്കാൻ.
12.98.20
नाजित्वा राक्षसीं सेनां पुनरागमनं तव ।
बन्दीमोक्षमकृत्वा च न चागमनमिष्यते ॥ १२.९८.२० ॥
രാക്ഷസസേനയെ ജയിക്കാതെയും ബന്ദികളെ മോചിപ്പിക്കാതെയും നിന്റെ മടക്കം ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
12.98.21
सुदेवस्तद्वचः श्रुत्वा प्रस्थानमकरोन्नृप ।
संप्राप्तश्च स तं देशं यत्र बन्दीकृताः प्रजाः ॥ १२.९८.२१ ॥
ഓ നൃപാ, സുദേവൻ ആ വാക്ക് കേട്ട് യാത്ര പുറപ്പെട്ടു; ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ട പ്രജകളുള്ള ആ ദേശത്ത് എത്തി.
12.98.22
पश्यति स्म महाघोरां राक्षसानां महाचमूम् ।
दृष्ट्वा सुचिन्तयामास सुदेवो वाहिनीपतिः ॥ १२.९८.२२ ॥
അവൻ രാക്ഷസരുടെ അതിഭയങ്കരമായ മഹാസേനയെ കണ്ടു; കണ്ട് സേനാപതി സുദേവൻ നന്നായി ചിന്തിച്ചു.
12.98.23
नेयं शक्या चमूर्जेतुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ।
नाम्बरीषः कलामेकामेषां क्षपयितुं क्षमः।
दिव्यास्त्रबलभूयिष्ठः किमहं पुनरीदृशः ॥ १२.९८.२३ ॥
ഈ സേനയെ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവാസുരന്മാർക്കും ജയിക്കാനാവില്ല; അംബരീഷനും ഇവരിൽ ഒരു കലയെപ്പോലും നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവില്ല. ദിവ്യാസ്ത്രബലം നിറഞ്ഞ ഞാൻ ഇങ്ങനെയുള്ളവനായി എന്തു ചെയ്യാൻ?
12.98.24
ततः सेनां पुनः सर्वां प्रेषयामास पार्थिव ।
यत्र त्वं सचिवैः सर्वैर्मन्त्रिभिः सोपधैर्नृप ॥ १२.९८.२४ ॥
അപ്പോൾ അവൻ വീണ്ടും സർവ്വസേനയെയും അയച്ചു; ഓ പാർത്ഥിവാ, നീ നിന്റെ സചിവന്മാരോടും മന്ത്രിമാരോടും ചാരന്മാരോടുമൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തേക്ക്.
12.98.25
ततो रुद्रं महादेवं प्रपन्नो जगतः पतिम् ।
श्मशाननिलयं देवं तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ १२.९८.२५ ॥
പിന്നീട് ജഗത്പതിയായ മഹാദേവനായ രുദ്രനെ ശരണം പ്രാപിച്ച്, ശ്മശാനവാസിയും വൃഷഭധ്വജനുമായ ആ ദേവനെ സ്തുതിച്ചു.
12.98.26
स्तुत्वा शस्त्रं समादाय स्वशिरश्छेत्तुमुद्यतः ॥ १२.९८.२६ ॥
സ്തുതിച്ച ശേഷം ആയുധമെടുത്ത് സ്വന്തം ശിരസ്സ് ഛേദിക്കാൻ ഒരുങ്ങി.
12.98.27
कारुण्याद्देवदेवेन गृहीतस्तस्य दक्षिणः ।
स पाणिः सह शस्त्रेण दृष्ट्वा चेदमुवाच ह ॥ १२.९८.२७ ॥
കാരുണ്യത്താൽ ദേവദേവൻ അവന്റെ വലതുകൈ പിടിച്ചു. ആ കൈ ആയുധത്തോടെ ആയിരുന്നു. ഇത് കണ്ട് അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
12.98.28
किमिदं साहसं पुत्र कुर्तकामो वदस्व मे ।
स उवाच महादेवं शिरसा त्ववनीं गतः ॥ १२.९८.२८ ॥
"മകനേ, ഇതെന്ത് സാഹസം? നീ എന്ത് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? എന്നോട് പറയൂ." അവൻ ശിരസ്സ് ഭൂമിയിൽ വെച്ച് മഹാദേവനോട് പറഞ്ഞു.
12.98.29
भगवन्वाहिनीमेनां राक्षसानां सुरेश्वर ।
अशक्तोऽहं रणे जेतुं तस्मात्त्यक्ष्यामि जीवितम्।
गतिर्भव महादेव ममार्तस्य जगत्पते ॥ १२.९८.२९ ॥
"ഭഗവാനേ, സുരേശ്വരാ! ഇതു രാക്ഷസസേനയാണ്. യുദ്ധത്തിൽ ഇതിനെ ജയിക്കാൻ ഞാൻ അശക്തനാണ്; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജീവൻ ത്യജിക്കും. മഹാദേവാ, ജഗത്പതേ, പീഡിതനായ എനിക്ക് ആശ്രയമാകണമേ."
12.98.30
नागन्तव्यमजित्वा च मामाह जगतीपतिः ।
अम्बरीषो महादेव क्षारितः सचिवैः सह ॥ १२.९८.३० ॥
"ജയിക്കാതെ മടങ്ങരുത്" എന്ന് ജഗതീപതിയായ അംബരീഷൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു. മഹാദേവാ, അദ്ദേഹം മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം പീഡിതനാണ്."
12.98.31
तमुवाच महादेवः सुदेवं पतितं क्षितौ ।
अधोमुखं महात्मानं सत्वानां हितकाम्यया ॥ १२.९८.३१ ॥
നിലത്തു വീണു മുഖം താഴ്ത്തി കിടന്ന മഹാത്മാവായ സുദേവനോട്, ജീവികളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് മഹാദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
12.98.32
धनुर्वेदं समाहूय सगणं सहविग्रहम् ।
रथनागाश्वकलिलं दिव्यास्त्रसमलंकृतम् ॥ १२.९८.३२ ॥
ധനുർവേദത്തെ അതിന്റെ ഗണങ്ങളോടും രൂപങ്ങളോടുംകൂടി വിളിച്ച്, രഥ-ഗജ-അശ്വങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച (രഥം).
12.98.33
रथं च सुमहाभागं येन तन्त्रिपुरं हतम् ।
धनुः पिनाकं खङ्गं च रौद्रमस्त्रं च शंकरः।
निजघानासुरान्सर्वान्येन देवस्त्रियम्बकः ॥ १२.९८.३३ ॥
ഏതു രഥത്താൽ മഹാഭാഗ്യവാനായവൻ ത്രിപുരങ്ങളെ നശിപ്പിച്ചുവോ ആ രഥവും, പിനാക വില്ലും, വാളും, ഭയങ്കരമായ അസ്ത്രവും; ഇവയാൽ ശങ്കരൻ എല്ലാ അസുരന്മാരെയും വധിച്ചു.
12.98.34
उवाच च महादेवः सुदेवं वाहिनीपतिम् ।
रथादस्मात्सुदेव त्वं दुर्जयः स सुरासुरैः ॥ १२.९८.३४ ॥
മഹാദേവൻ സേനാപതിയായ സുദേവനോട് പറഞ്ഞു: സുദേവാ, ഈ രഥത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങുക. അത് സുരാസുരന്മാർക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ്.
12.98.35
मायया मोहितो भूमौ न पदं कर्तुमर्हसि ।
रथस्थस्त्रिदशान्सर्वाञ्जेष्यसि त्वं सदानवान् ॥ १२.९८.३५ ॥
മായയാൽ മോഹിതനായി നീ നിലത്ത് കാൽവെക്കരുത്. രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് നീ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ജയിക്കും.
12.98.36
राक्षसाश्च पिशाचाश्च न शक्ता द्रष्टुमीदृशम् ।
रथं सूर्यसहस्राभं किमु योद्धुं त्वया सह ॥ १२.९८.३६ ॥
രാക്ഷസന്മാർക്കും പിശാചുക്കൾക്കും ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന ഇത്തരം രഥം കാണാൻപോലും കഴിയില്ല; നിന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന കാര്യം പറയേണ്ടതുണ്ടോ!
12.98.37
स जित्वा राक्षसान्सर्वान्कृत्वा बन्दीविमोक्षणम् ।
घातयित्वा च तान्सर्वान्बाहुयुद्धे त्वयं हतः।
वियमं प्राप्य भूपाल वियमश्च निपातितः ॥ १२.९८.३७ ॥
അവൻ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും ജയിച്ച്, ബന്ദികളെ മോചിപ്പിച്ച്, അവരെയെല്ലാം കൊല്ലിച്ചു. ഹേ ഭൂപാലാ, ബാഹുയുദ്ധത്തിൽ നീ വധിക്കപ്പെട്ടു. വിയമനെ പ്രാപിച്ചപ്പോൾ വിയമനും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
12.98.38
तस्य विक्रमतस्तात सुदेवस्य बभूव ह ।
संग्रामयज्ञः सुमहान्यश्चान्यो युध्यते नरः ॥ १२.९८.३८ ॥
ഹേ പുത്രാ, സുദേവന്റെ ആ വിക്രമത്താൽ ഒരു മഹത്തായ സംഗ്രാമയജ്ഞം ഉണ്ടായി; യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു മനുഷ്യനും അതിലുണ്ട്.
12.98.39
सन्नद्धो दीक्षितः सर्वो योधः प्राप्य चमूमुखम् ।
युद्धयज्ञाधिकारस्थो भवतीति विनिश्चयः ॥ १२.९८.३९ ॥
കവചമണിഞ്ഞ് ദീക്ഷിതനായ ഓരോ യോദ്ധാവും സേനാമുഖത്ത് എത്തി യുദ്ധയജ്ഞാധികാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു എന്നത് നിശ്ചയം.
12.98.40
कानि यज्ञे हवींष्यस्मिन्किमाज्यं का च दक्षिणा ।
ऋत्विजश्चात्र क्रे प्रोक्तास्तन्मे ब्रूहि शतक्रतो ॥ १२.९८.४० ॥
ഈ യജ്ഞത്തിൽ എന്തെല്ലാം ഹവിസ്സുകൾ, നെയ്യ് ഏതാണ്, ദക്ഷിണ ഏതാണ്? ഇവിടെ ഋത്വിക്കുകൾ ആരെന്നു പറയപ്പെട്ടു? അത് എനിക്കു പറയൂ, ഹേ ശതക്രതോ.
12.98.41
ऋत्विजः कुञ्जरास्तत्र वाजिनोऽध्वर्यवस्तथा ।
हवींषि परमांसानि रुधिरं त्वाज्यमुच्यते ॥ १२.९८.४१ ॥
അവിടെ ആനകൾ ഋത്വിക്കുകൾ; കുതിരകൾ അധ്വര്യുക്കൾ; ഉത്തമമായ മാംസമാണ് ഹവിസ്സുകൾ; രക്തമാണ് നെയ്യ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
12.98.42
शृगालगृध्रकाकोलाः सदस्यास्तत्र पन्त्रिणः ।
आज्यशेषं पिबन्त्येते हविः प्राश्नन्ति चाध्वरे ॥ १२.९८.४२ ॥
കുറുക്കന്മാർ, കഴുകന്മാർ, കാക്കകൾ, നഖമുള്ള ജീവികൾ അവിടെ സദസ്യർ; ഇവ നെയ്യിന്റെ ശേഷം കുടിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിൽ ഹവിസ്സു ഭക്ഷിക്കുന്നു.
12.98.43
प्रासतोमरसंघाताः खङ्गशक्तिपरश्वथाः ।
ज्वलन्तो निशिताः पीताः स्रुचस्तस्याथ सत्रिणः ॥ १२.९८.४३ ॥
കുന്തങ്ങൾ, തോമരങ്ങൾ, വാളുകൾ, ശക്തികൾ, മഴുക്കൾ ഇവയുടെ സംഘങ്ങൾ; ജ്വലിക്കുന്നതും മൂർച്ചയുള്ളതുമായവ പാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; പിന്നെ യജ്ഞകർത്താക്കൾ അവന്റെ സ്രുക്കുകൾ.
12.98.44
चापवेगायतस्तीक्ष्णः परकायावभेदनः ।
ऋजुः सुनिशितः पीतः सायकश्च स्रुवो महान् ॥ १२.९८.४४ ॥
വില്ലിന്റെ വേഗത്താൽ വലിച്ചെടുത്ത, മൂർച്ചയുള്ള, ശത്രുശരീരം തുളയ്ക്കുന്ന, നേരായ, അതിമൂർച്ചയുള്ള അമ്പ് പാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; അതാണ് മഹത്തായ സ്രുവം.
12.98.45
द्वीपिचर्मावनद्धश्च नागदन्तकृतत्सरुः ।
हस्तिहस्तहरः खङ्गः स्फयो भवेत्तस्य संयुगे ॥ १२.९८.४५ ॥
പുള്ളിപ്പുലിത്തോൽ പൊതിഞ്ഞ, ആനക്കൊമ്പിന്റെ പിടിയുള്ള, ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈ വെട്ടുന്ന വാൾ യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ സ്ഫയം ആകട്ടെ.
12.98.46
ज्वलितैर्निशितैः प्रासशक्त्यृष्टिसपरश्वथैः ।
शैक्यायसमयैस्तीक्ष्णैरभिघातो भवेद्वसु ॥ १२.९८.४६ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന, മൂർച്ചയുള്ള കുന്തം, ശക്തി, ഋഷ്ടി, മഴു, ഉരുക്ക് നിർമ്മിത മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയാലുള്ള പ്രഹരം സമ്പത്താകും.
12.98.47
सङ्ख्यासमयविस्तीर्णमभिजातोद्भवं बहु ।
आवेधाद्यच्च रुधिरं संग्रामे स्रवते भुवि।
साऽस्य पूर्णाहुतिर्होत्रैः समृद्धा सर्वकामधुक् ॥ १२.९८.४७ ॥
എണ്ണത്തിലും കാലത്തിലും വിപുലമായ, ഉയർന്ന കുലത്തിൽ ജനിച്ച, ധാരാളമായ, കുത്തലിനാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഭൂമിയിലൊഴുകുന്ന രക്തം — അതുതന്നെ അവന്റെ പൂർണ്ണാഹുതി; ഹോതാക്കളാൽ സമൃദ്ധമായത്, എല്ലാ കാമങ്ങളും നൽകുന്നത്.
12.98.48
छिन्धि भिन्धीति यः शब्दः श्रूयते वाहिनीमुखे ।
सामानि सामगास्तस्य गायन्ति यमसादने ॥ १२.९८.४८ ॥
"വെട്ടൂ, തുളയ്ക്കൂ" എന്ന ശബ്ദം സേനയുടെ മുന്നിൽ കേൾക്കപ്പെടുന്നു; യമലോകത്ത് സാമഗർ അവന്റെ സാമങ്ങൾ ആലപിക്കുന്നു.
12.98.49
हविर्धानं तु तस्याहुः परेषां वाहिनीमुखम् ॥ १२.९८.४९ ॥
അതിന്റെ ഹവിർധാനം ശത്രുക്കളുടെ സേനാമുഖം എന്ന് പറയുന്നു.
12.98.50
कुञ्जराणां हयानां च वर्मिणां च समुच्चय ।
अग्निः श्येनचितो नाम यज्ञे तस्य विधीयते ॥ १२.९८.५० ॥
ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും കവചധാരികളുടെയും കൂമ്പാരമാണ് അഗ്നി; അതിനെ ശ്യേനചിതി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആ യജ്ഞത്തിൽ അത് വിധിക്കപ്പെടുന്നു.
12.98.51
उत्तिष्ठते कबन्धोऽत्र सहस्रे पतिते तु यः ।
स यूपस्तस्य शूरस्य खादिरोऽष्टाश्रिरुच्यते ॥ १२.९८.५१ ॥
ഇവിടെ ആയിരം പേർ വീഴുമ്പോൾ എഴുന്നേൽക്കുന്ന കബന്ധം ആ വീരന്റെ ഖദിരമരത്തിലുള്ള എട്ടുമുഖയൂപം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
12.98.52
इडोपहूताः क्रोशन्ति कुञ्जरास्त्वङ्कुशेरिताः ।
ज्याघुष्टतलतालेन वषट्कारेण पार्थिव ॥ १२.९८.५२ ॥
ഇളാ വിളിയാൽ വിളിക്കപ്പെട്ട ആനകൾ അങ്കുശത്താൽ തെളിയിക്കപ്പെട്ട് അലറുന്നു; വില്ലിന്റെ ഞാണൊലിയും കൈത്തലത്താളവും വഷട്കാരവും ചേർന്ന്, ഹേ രാജാവേ.
12.98.53
उद्गाता तत्र संग्रामे त्रिसामा दुन्दुभिर्नृप ।
ब्रह्मस्वे ह्रियमाणे तु त्यक्त्वा युद्धे प्रियां तनुम्।
आत्मानं यूपमुच्छ्रित्य स यज्ञोऽनन्तदक्षिणः ॥ १२.९८.५३ ॥
ആ യുദ്ധത്തിൽ, ഹേ രാജാവേ, ത്രിസാമ ദുന്ദുഭിയാണ് ഉദ്ഗാതാവ്; ബ്രാഹ്മണന്റെ ധനം അപഹരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ പ്രിയശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വയം യൂപമായി ഉയർത്തി നിൽക്കുന്നവന്റെ ആ യജ്ഞം അനന്തദക്ഷിണയുള്ളതാണ്.
12.98.54
भर्तुरर्थे च यः शूरो निष्क्रामेद्वाहिनीमुखात् ।
न भयाद्विनिवर्तेत तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.५४ ॥
യജമാനനു വേണ്ടി സേനാമുഖത്തുനിന്ന് മുന്നോട്ടിറങ്ങുന്ന വീരൻ, ഭയത്താൽ പിന്തിരിയാത്തവൻ — അവന് എന്റെ ലോകങ്ങൾ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു.
12.98.55
द्वीपिचर्मावृतैः खङ्गैर्बाहुभिः परिघोपमैः ।
यस्य वेदिरुपस्तीर्णा तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.५५ ॥
പുള്ളിപ്പുലിത്തോലിൽ പൊതിഞ്ഞ വാളുകളും ഇരുമ്പുദണ്ഡുപോലുള്ള ബാഹുക്കളുമുള്ളവനും കുശം വിരിച്ച വേദിയുള്ളവനുമായവന് എന്റേതുപോലെ ലോകങ്ങളുണ്ട്.
12.98.56
यस्तु नापेक्षते कंचित्सहायं विषमे स्थितः ।
विगाह्य वाहिनीमध्यं तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.५६ ॥
കഠിനസ്ഥാനത്തു നിന്ന് ആരുടെയും സഹായം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ സൈന്യമധ്യത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നവന് എന്റേതുപോലെ ലോകങ്ങളുണ്ട്.
12.98.57
यस्य शोणितसंघट्टा भेरीमण्डूककच्छपा ।
वीरास्थिशर्करा दुर्गा मांसशोणितकर्दमा ॥ १२.९८.५७ ॥
രക്തസംഗമമുള്ളതും ഭേരികൾ തവളകളും ആമകളുമായതും വീരന്മാരുടെ അസ്ഥികൾ ചരലുകളായതും ദുർഗമവും മാംസരക്തച്ചേറുള്ളതുമായ.
12.98.58
असिचर्मप्लवा घोरा केशशैवलशाद्वला ।
अश्वनागरथैश्चैव संछिन्नैः कृतसंक्रमा ॥ १२.९८.५८ ॥
വാളും പരിചയും തോണികളായ, ഭയങ്കരമായ, മുടിയാണ് പായലും പുല്ലുമായ, മുറിഞ്ഞ കുതിരകളും ആനകളും രഥങ്ങളും കൊണ്ട് പാലം പണിയപ്പെട്ടതായ.
12.98.59
पताकाध्वजवानीरा हतवाहनवारणा ।
शोणितोदकसंपूर्णा दुस्तरा पारगैर्नरैः ॥ १२.९८.५९ ॥
കൊടികളും ധ്വജങ്ങളും ഞാങ്ങണയായ, കൊല്ലപ്പെട്ട വാഹനങ്ങളും ആനകളും ഉള്ള, രക്തജലം നിറഞ്ഞ, കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള, കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക്.
12.98.60
रहतनागमहानक्रा परलोकवहाऽशिवा ।
ऋष्टिखङ्गमहामीना गृध्रकङ्कबलप्लवा ॥ १२.९८.६० ॥
വീണ ആനകൾ വലിയ മുതലകളായ, പരലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന, അശുഭമായ, ഋഷ്ടിയും വാളും വലിയ മത്സ്യങ്ങളായ, കഴുകും കൊക്കും തോണികളായ.
12.98.61
पुरुषादानुचरिता भीरूणां कश्मलावहा ।
नदी योधस्य संग्रामे तदस्यावभृथं नृप ॥ १२.९८.६१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാവിന് അത് ഒരു നദിയാണ്; പുരുഷന്മാരും അവരുടെ അനുചരന്മാരും നിറഞ്ഞത്, ഭീരുക്കൾക്ക് പരിഭ്രമം നൽകുന്നത്. ഹേ രാജാവേ, അതുതന്നെ അവന്റെ അവഭൃഥ സ്നാനം.
12.98.62
वेदिर्यस्य त्वमित्राणां शिरोभिर्व्यवकीर्यते ।
अश्वस्कन्धैर्गजस्कन्धैस्तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.६२ ॥
ശത്രുക്കളുടെ തലകളാലും കുതിര, ആനകളുടെ തോളുകളാലും ആരുടെ വേദി ചിതറിക്കിടക്കുന്നുവോ, അവന്റെ ലോകങ്ങൾ എന്റേതുപോലെയാണ്.
12.98.63
पत्नी शालाकृता यस्य परेषां वाहिनीमुखम् ।
हविर्धानं स्ववाहिन्यास्तदस्याहुर्मनीषिणः ॥ १२.९८.६३ ॥
ആരുടെ പത്നി ശാലയാക്കപ്പെട്ടുവോ, ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ മുൻഭാഗമാണ് അവന്റേത്; അതിനെ സ്വന്തം സൈന്യത്തിന്റെ ഹവിർധാനമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
12.98.64
सदस्या दक्षिणा योधा आग्नीध्रश्चोत्तरां दिशम् ।
शत्रुसेना अलत्रस्य सर्वलोकानदूरतः ॥ १२.९८.६४ ॥
യോദ്ധാക്കൾ തെക്കൻ ദിക്കിൽ സദസ്യന്മാർ; വടക്കൻ ദിക്കിൽ ആഗ്നീധ്രൻ. ശത്രുസേനകൾ ഭയമില്ലാത്തവനു എല്ലാ ലോകങ്ങളും അടുത്താണ്.
12.98.65
यस्य भयतो व्यूहे भवत्याकाशमग्रतः ।
सास्य वेदिस्तदा यज्ञैर्नित्यं व्यूहास्त्रयोऽग्नयः ॥ १२.९८.६५ ॥
ആരുടെ വ്യൂഹത്തിൽ ഭയത്താൽ ആകാശം മുന്നിൽ കാണപ്പെടുന്നുവോ, അതാണ് അവന്റെ വേദി; അപ്പോൾ യജ്ഞങ്ങളാൽ നിത്യം മൂന്ന് വ്യൂഹങ്ങളാണ് മൂന്ന് അഗ്നികൾ.
12.98.66
यस्तु योधः परावृत्तः संत्रस्तो हन्यते परैः ।
अप्रतिष्ठः स नरकं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ १२.९८.६६ ॥
എന്നാൽ ഏത് യോദ്ധാവ് തിരിഞ്ഞോടി, ഭയന്ന്, ശത്രുക്കളാൽ വധിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവൻ നിലയില്ലാതെ നരകത്തിൽ പോകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.98.67
यस्य शोणितवेगेण वेदिः स्यात्संपरिप्लुता ।
केशमांसास्थिसंपूर्णा स गच्छेत्परमां गतिम् ॥ १२.९८.६७ ॥
ആരുടെ വേദി രക്തപ്രവാഹത്താൽ പൂർണ്ണമായി നനഞ്ഞ്, മുടിയും മാംസവും അസ്ഥിയും നിറഞ്ഞതാകുന്നുവോ, അവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.98.68
यस्तु सेनापतिं हत्वा तद्यानमधिरोहति ।
स विष्णुविक्रमक्रामी बृहस्पतिसमः प्रभुः ॥ १२.९८.६८ ॥
സേനാപതിയെ വധിച്ച് അവന്റെ രഥത്തിൽ കയറുന്നവൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ വിക്രമത്തോടെ നടക്കുന്നവനും ബൃഹസ്പതിക്ക് തുല്യനായ പ്രഭുവുമാകുന്നു.
12.98.69
नायकं तत्कुमारं वा यो वा स्यात्तत्र पूजितः ।
जीवग्राहं प्रगृह्णाति तस्य लोका यथा मम ॥ १२.९८.६९ ॥
അവിടെ നായകനെയോ കുമാരനെയോ, അല്ലെങ്കിൽ ആദരണീയനായ ആരെയെങ്കിലുമോ ജീവനോടെ പിടിക്കുന്നവന് എന്റെ ലോകങ്ങൾ പോലെയുള്ള ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.
12.98.70
आहवे तु हतं शूरं न शोचेत कथंचन ।
अशोच्यो हि हतः शूरः स्वर्गलोके महीयते ॥ १२.९८.७० ॥
യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട ശൂരനെ ഒരു വിധത്തിലും ഓർത്തു ദുഃഖിക്കരുത്. വധിക്കപ്പെട്ട ശൂരൻ ദുഃഖത്തിനർഹനല്ല; അവൻ സ്വർഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
12.98.71
न ह्यन्नं नोदकं तस्य न स्नानं नाप्यशौचकम् ।
हतस्य कर्तुमिच्छन्ति तस्य लोकाञ्शृणुष्व मे ॥ १२.९८.७१ ॥
കൊല്ലപ്പെട്ടവന് അന്നമോ ജലമോ സ്നാനമോ നൽകാൻ അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അശൗചകർമ്മങ്ങളും ചെയ്യാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല. അവന്റെ ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.
12.98.72
वराप्सरः सहस्राणि शूरमत्योधने हतम् ।
त्वरमाणानि धावन्ति मम भर्ता भवेदिति ॥ १२.९८.७२ ॥
ഘോരയുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട ശൂരനരികിലേക്ക്, 'ഇവൻ എന്റെ ഭർത്താവാകട്ടെ' എന്ന് കരുതി ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രേഷ്ഠ അപ്സരസ്സുകൾ ധൃതിയിൽ ഓടിയെത്തുന്നു.
12.98.73
एतत्तपश्च पुण्यं च धर्मश्चैव सनातनः ।
चत्वारश्चाश्रमास्तस्य यो युद्धे न पलायते ॥ १२.९८.७३ ॥
ഇത് തപസ്സാണ്, ഇത് പുണ്യമാണ്, ഇത് സനാതന ധർമ്മമാണ്; യുദ്ധത്തിൽ പിന്തിരിയാത്തവന് നാലാശ്രമങ്ങളും ഉണ്ട്.
12.98.74
वृद्धबालौ न हन्तव्यौ न च स्त्री नैव पृष्ठतः ।
तृणपूर्णमुखश्चैव तवास्मीति च यो वदेत् ॥ १२.९८.७४ ॥
വൃദ്ധനെയും ബാലനെയും കൊല്ലരുത്, സ്ത്രീയെയും കൊല്ലരുത്, പിന്നിൽ നിന്നും ആക്രമിക്കരുത്; വായിൽ പുല്ലു വെച്ച് 'ഞാൻ നിന്റേതാണ്' എന്ന് പറയുന്നവനെയും കൊല്ലരുത്.
12.98.75
अहं वृत्रं बलं पाकं महाकायं विरोचनम् ।
दुरावारं च नमुचिं शतमायं च शम्बरम् ॥ १२.९८.७५ ॥
ഞാൻ വൃത്രനെയും ബലനെയും പാകനെയും മഹാകായനായ വിരോചനനെയും ദുരാവാരനായ നമുചിയെയും നൂറു മായകളുള്ള ശംബരനെയും വധിച്ചു.
12.98.76
विप्रचित्तिं च दैतेयं दनोः पुत्रांश्च सर्वशः ।
प्रह्वादं च निहत्याजौ ततो देवाधिपोऽभवम् ॥ १२.९८.७६ ॥
വിപ്രചിത്തി എന്ന ദൈത്യനെയും ദനുവിന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും പ്രഹ്ലാദനെയും യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചശേഷമാണ് ഞാൻ ദേവാധിപനായത്.
12.98.77
इत्येतच्छक्रवचनं निशम्य प्रतिपूज्य च ।
योधानामात्मनः सिद्धिमम्बरीषोऽभिपन्नवान् ॥ १२.९८.७७ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവയെ ആദരിച്ച് അംബരീഷൻ യോദ്ധാക്കളുടെ ആത്മസിദ്ധി നേടി.