ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.102.1
श्रुतं दानफलं तात यत्त्वया परिकीर्तितम् ।
अन्नदानं विशेषेण प्रशस्तमिह भारत ॥ १३.१०२.१ ॥
ହେ ତାତ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଦାନର ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ତାହା ମୁଁ ଶୁଣିଲି। ହେ ଭରତବଂଶଧର, ଏଠାରେ ବିଶେଷଭାବେ ଅନ୍ନଦାନର ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି।
13.102.2
पानीयदानमेवैतत्कथं चेह महाफलम् ।
इत्येतच्छ्रोतुमिच्छामि विस्तरेण पितामह ॥ १३.१०२.२ ॥
ଜଳଦାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କିପରି ମହାଫଳ ଦିଏ? ହେ ପିତାମହ, ଏହା ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.102.3
हन्त ते वर्तयिष्यामि यथावद्भरतर्षभ ।
गदतस्तन्ममाद्येह शृणु सत्यपराक्रम।
पानीयदानात्प्रभृति सर्वं वक्ष्यामि तेऽनघ ॥ १३.१०२.३ ॥
ଠିକ୍ ଅଛି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାବତ୍ କହିବି। ମୁଁ ଏଠାରେ କହୁଥିବାବେଳେ ଶୁଣ, ହେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଜଳଦାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସବୁ ତୁମକୁ କହିବି।
13.102.4
यदन्नं यच्च पानीयं सम्प्रदायाश्नुते फलम् ।
न ताभ्यां परमं दानं किञ्चिदस्तीति मे मनः ॥ १३.१०२.४ ॥
ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ଦାନ କରି ଫଳ ମିଳେ; ଏହି ଦୁଇଟିଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଆଉ କିଛି ଅଛି ବୋଲି ମୋ ମନ ଭାବେ ନାହିଁ।
13.102.5
अन्नात्प्राणभृतस्तात प्रवर्तन्ते हि सर्वशः ।
तस्मादन्नं परं लोके सर्वदानेषु कथ्यते ॥ १३.१०२.५ ॥
ହେ ତାତ, ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ତେଣୁ ଜଗତରେ ସବୁ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନକୁ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ।
13.102.6
अन्नाद्बलं च तेजश्च प्राणिनां वर्धते सदा ।
अन्नादानमतस्तस्माच्छ्रेष्ठमाह प्रजापतिः ॥ १३.१०२.६ ॥
ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବଳ ଓ ତେଜ ସଦା ବଢ଼େ। ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରଜାପତି ଅନ୍ନଦାନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିଛନ୍ତି।
13.102.7
सावित्र्या ह्यपि कौन्तेय श्रूयते वचनं शुभम् ।
यच्चेदं नान्यथा चैतद्देव सत्रे महामखे ॥ १३.१०२.७ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୁଭ ବଚନ ଶୁଣାଯାଇଛି; ଏହା ଦେବସତ୍ର ଓ ମହାମଖରେ ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
13.102.8
अन्ने दत्ते नरेणेह प्राणा दत्ता भवन्त्युत ।
प्राणदानाद्धि परमं न दानमिह विद्यते ॥ १३.१०२.८ ॥
ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ନ ଦେଲେ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଦତ୍ତ ହୋଇଯାଏ; ପ୍ରାଣଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଏଠାରେ ନାହିଁ।
13.102.9
श्रुतं हि ते महाबाहो लोमशस्यापि तद्वचः ।
प्राणान्दत्त्वा कपोताय यत्प्राप्तं शिबिना पुरा ॥ १३.१०२.९ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଲୋମଶଙ୍କ ସେହି ବଚନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶୁଣିଛ; ପୂର୍ବେ ଶିବି କପୋତ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ଯାହା ପାଇଥିଲେ।
13.102.10
यां गतिं लभते दत्त्वा द्विजस्यान्न विशाम्पते ।
ततो विशिष्टां गच्छन्ति प्राणदा इति नः श्रुतं ॥ १३.१०२.१० ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେଇ ଯେଉଁ ଗତି ମିଳେ, ତା'ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ପ୍ରାଣଦାତାମାନେ ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
13.102.11
अन्नं चापि प्रभवति पानीयात्कुरुसत्तम ।
नीरजातेन हि विना न किञ्चित्सम्प्रवर्तते ॥ १३.१०२.११ ॥
ହେ କୁରୁସତ୍ତମ, ଅନ୍ନ ମଧ୍ୟ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଜଳଜାତ ବିନା କିଛି ଘଟେ ନାହିଁ।
13.102.12
नीरजातश्च भगवान्सोमो ग्रहगणेश्वरः ।
अमृतं च सुधा चैव सुधा चैवामृतं तथा ॥ १३.१०२.१२ ॥
ଜଳଜାତ ଭଗବାନ ସୋମ ଗ୍ରହଗଣଙ୍କ ଈଶ୍ୱର; ଅମୃତ ଓ ସୁଧା, ସୁଧା ଓ ଅମୃତ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
13.102.13
अन्नौषध्यो महाराज वीरुधश्च जलोद्भवाः ।
यतः प्राणभृतां प्राणाः सम्भवन्ति विशाम्पते ॥ १३.१०२.१३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅନ୍ନ, ଔଷଧି ଓ ଜଳରୁ ଜାତ ଲତାଗୁଳ୍ମ (ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି)। ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରାଣଧାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
13.102.14
देवानाममृतं ह्यन्नं नागानां च सुधा तथा ।
पितॄणां च स्वधा प्रोक्ता पशूनां चापि वीरुधः ॥ १३.१०२.१४ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଆହାର ଅମୃତ; ନାଗମାନଙ୍କ ଆହାର ସୁଧା। ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଧା କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲତାଗୁଳ୍ମ (ଆହାର)।
13.102.15
अन्नमेव मनुष्याणां प्राणानाहुर्मनीषिणः ।
तच्च सर्वं नरव्याघ्र पानीयात्सम्प्रवर्तते ॥ १३.१०२.१५ ॥
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଅନ୍ନ ହିଁ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୁହନ୍ତି। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ତାହା ସବୁ ଜଳରୁ ହିଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
13.102.16
तस्मात्पानीयदानाद्वै न परं विद्यते क्वचित् ।
तच्च दद्यान्नरो नित्यं यदीच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१०२.१६ ॥
ତେଣୁ ଜଳଦାନ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି କେଉଁଠି ମିଳେ ନାହିଁ। ନିଜର ସମୃଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ମଣିଷ ତାହା ସବୁବେଳେ ଦେବା ଉଚିତ।
13.102.17
धन्यं यशस्यमायुष्यं जलदानमिहोच्यते ।
शत्रूंश्चाप्यधि कौन्तेय सदा तिष्ठति तोयदः ॥ १३.१०२.१७ ॥
ଏଠାରେ ଜଳଦାନ ଧନ୍ୟ, ଯଶଦାୟକ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟଦାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମେଘ ସର୍ବଦା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ରହେ।
13.102.18
सर्वकामानवाप्नोति कीर्तिं चैव हि शाश्वतीम् ।
प्रेत्य चानन्त्यमश्नाति पापेभ्यश्च प्रमुच्यते ॥ १३.१०२.१८ ॥
ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ କୀର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନନ୍ତତା ଭୋଗ କରେ ଏବଂ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
13.102.19
तोयदो मनुजव्याघ्र स्वर्गं गत्वा महाद्युते ।
अक्षयान्समवाप्नोति लोकानित्यब्रवीन्मनुः ॥ १३.१०२.१९ ॥
ହେ ମନୁଜବ୍ୟାଘ୍ର, ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଜଳଦାତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ମନୁ କହିଲେ।