మహాభారతం · అధ్యాయం 13.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.102.1
श्रुतं दानफलं तात यत्त्वया परिकीर्तितम् ।
अन्नदानं विशेषेण प्रशस्तमिह भारत ॥ १३.१०२.१ ॥
ప్రియ తండ్రీ, మీరు చెప్పిన దానఫలాన్ని విన్నాను. భరతవంశీయుడా, ఇక్కడ ముఖ్యంగా అన్నదానమే ప్రశంసించబడింది.
13.102.2
पानीयदानमेवैतत्कथं चेह महाफलम् ।
इत्येतच्छ्रोतुमिच्छामि विस्तरेण पितामह ॥ १३.१०२.२ ॥
నీటి దానం కూడా ఇక్కడ ఎలా గొప్ప ఫలాన్ని ఇస్తుంది? పితామహా, దీన్ని వివరంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
13.102.3
हन्त ते वर्तयिष्यामि यथावद्भरतर्षभ ।
गदतस्तन्ममाद्येह शृणु सत्यपराक्रम।
पानीयदानात्प्रभृति सर्वं वक्ष्यामि तेऽनघ ॥ १३.१०२.३ ॥
సరే, భరతశ్రేష్ఠా, నేను నీకు యథావిధిగా చెబుతాను. ఇక్కడ నేను మాట్లాడుతుండగా వినుము, సత్యపరాక్రమా. పాపరహితుడా, నీటి దానం నుండి ఆరంభించి అన్నీ నీకు చెబుతాను.
13.102.4
यदन्नं यच्च पानीयं सम्प्रदायाश्नुते फलम् ।
न ताभ्यां परमं दानं किञ्चिदस्तीति मे मनः ॥ १३.१०२.४ ॥
అన్నాన్ని, నీటిని దానం చేసి ఫలాన్ని పొందుతారు; ఈ రెండింటికంటే గొప్పదైన దానం ఏదీ లేదని నా మనసు భావిస్తుంది.
13.102.5
अन्नात्प्राणभृतस्तात प्रवर्तन्ते हि सर्वशः ।
तस्मादन्नं परं लोके सर्वदानेषु कथ्यते ॥ १३.१०२.५ ॥
ప్రియ కుమారా, అన్నం వల్లనే ప్రాణులు అన్ని విధాలా జీవిస్తాయి. కాబట్టి లోకంలో అన్ని దానాలలోకీ అన్నమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతోంది.
13.102.6
अन्नाद्बलं च तेजश्च प्राणिनां वर्धते सदा ।
अन्नादानमतस्तस्माच्छ्रेष्ठमाह प्रजापतिः ॥ १३.१०२.६ ॥
అన్నం వల్ల ప్రాణులకు బలమూ తేజస్సూ ఎల్లప్పుడూ పెరుగుతాయి. అందువల్లనే ప్రజాపతి అన్నదానాన్ని శ్రేష్ఠమని చెప్పాడు.
13.102.7
सावित्र्या ह्यपि कौन्तेय श्रूयते वचनं शुभम् ।
यच्चेदं नान्यथा चैतद्देव सत्रे महामखे ॥ १३.१०२.७ ॥
కౌంతేయా, సావిత్రి చేతనూ ఈ శుభవచనం వినబడింది; ఇది దేవసత్రంలోనూ మహామఖంలోనూ మరోలా కాదు.
13.102.8
अन्ने दत्ते नरेणेह प्राणा दत्ता भवन्त्युत ।
प्राणदानाद्धि परमं न दानमिह विद्यते ॥ १३.१०२.८ ॥
ఇక్కడ మనిషి అన్నం ఇచ్చినప్పుడు ప్రాణాలు కూడా ఇచ్చినట్లే అవుతాయి; ప్రాణదానం కంటే గొప్ప దానం ఇక్కడ లేదు.
13.102.9
श्रुतं हि ते महाबाहो लोमशस्यापि तद्वचः ।
प्राणान्दत्त्वा कपोताय यत्प्राप्तं शिबिना पुरा ॥ १३.१०२.९ ॥
మహాబాహూ, లోమశుని ఆ వచనం కూడా నీవు విన్నావు; పూర్వం శిబి పావురానికి ప్రాణాలు ఇచ్చి పొందినదాన్ని.
13.102.10
यां गतिं लभते दत्त्वा द्विजस्यान्न विशाम्पते ।
ततो विशिष्टां गच्छन्ति प्राणदा इति नः श्रुतं ॥ १३.१०२.१० ॥
ప్రజాపతీ, బ్రాహ్మణునికి అన్నం ఇచ్చి పొందే గతిని, దానికంటే శ్రేష్ఠమైన గతిని ప్రాణదాతలు పొందుతారని మేము విన్నాము.
13.102.11
अन्नं चापि प्रभवति पानीयात्कुरुसत्तम ।
नीरजातेन हि विना न किञ्चित्सम्प्रवर्तते ॥ १३.१०२.११ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, అన్నం కూడా నీటి నుండే పుడుతుంది; నీటిలో పుట్టినది లేకుండా ఏదీ జరగదు.
13.102.12
नीरजातश्च भगवान्सोमो ग्रहगणेश्वरः ।
अमृतं च सुधा चैव सुधा चैवामृतं तथा ॥ १३.१०२.१२ ॥
నీటిలో పుట్టిన భగవంతుడు సోముడు గ్రహగణాలకు ప్రభువు; అమృతం, సుధ, సుధ, అమృతం కూడా అలాగే.
13.102.13
अन्नौषध्यो महाराज वीरुधश्च जलोद्भवाः ।
यतः प्राणभृतां प्राणाः सम्भवन्ति विशाम्पते ॥ १३.१०२.१३ ॥
ఓ మహారాజా, అన్నమూ ఓషధులూ, నీటి నుండి పుట్టిన లతలూ (ఉద్భవిస్తాయి). ప్రజాపాలకా, వీటి నుండే ప్రాణులకు ప్రాణాలు కలుగుతున్నాయి.
13.102.14
देवानाममृतं ह्यन्नं नागानां च सुधा तथा ।
पितॄणां च स्वधा प्रोक्ता पशूनां चापि वीरुधः ॥ १३.१०२.१४ ॥
దేవతల ఆహారం అమృతం; నాగులకు సుధ. పితృదేవతలకు స్వధ అని చెప్పబడింది; పశువులకు కూడా లతలే (ఆహారం).
13.102.15
अन्नमेव मनुष्याणां प्राणानाहुर्मनीषिणः ।
तच्च सर्वं नरव्याघ्र पानीयात्सम्प्रवर्तते ॥ १३.१०२.१५ ॥
మనుషులకు ప్రాణం అన్నమే అని జ్ఞానులు అంటారు. నరవ్యాఘ్రా, అదంతా నీటి నుండే ఉద్భవిస్తుంది.
13.102.16
तस्मात्पानीयदानाद्वै न परं विद्यते क्वचित् ।
तच्च दद्यान्नरो नित्यं यदीच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.१०२.१६ ॥
అందుకే నీటి దానం కంటే గొప్పది ఎక్కడా లేదు. తన శ్రేయస్సును కోరే మనిషి దానిని ఎల్లప్పుడూ ఇవ్వాలి.
13.102.17
धन्यं यशस्यमायुष्यं जलदानमिहोच्यते ।
शत्रूंश्चाप्यधि कौन्तेय सदा तिष्ठति तोयदः ॥ १३.१०२.१७ ॥
ఇక్కడ నీటి దానం పుణ్యప్రదమైనది, కీర్తిని ఇచ్చేది, ఆయుష్షును ఇచ్చేది అని చెప్పబడింది. కౌంతేయా, మేఘం ఎల్లప్పుడూ శత్రువుల పైన నిలుస్తుంది.
13.102.18
सर्वकामानवाप्नोति कीर्तिं चैव हि शाश्वतीम् ।
प्रेत्य चानन्त्यमश्नाति पापेभ्यश्च प्रमुच्यते ॥ १३.१०२.१८ ॥
అతడు సకల కోరికలను పొందుతాడు, శాశ్వతమైన కీర్తిని కూడా పొందుతాడు. మరణం తర్వాత అనంతత్వాన్ని అనుభవిస్తాడు, పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.102.19
तोयदो मनुजव्याघ्र स्वर्गं गत्वा महाद्युते ।
अक्षयान्समवाप्नोति लोकानित्यब्रवीन्मनुः ॥ १३.१०२.१९ ॥
ఓ మనుజవ్యాఘ్రా, మహాద్యుతీ, నీరు ఇచ్చువాడు స్వర్గానికి వెళ్లి అక్షయ లోకాలను పొందుతాడు అని మనువు చెప్పెను.