ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.105.1
अत्रैव कीर्त्यते सद्भिर्ब्राह्मणस्वाभिमर्शने ।
नृगेण सुमहत्कृच्छ्रुं यदवाप्तं कुरूद्वह ॥ १३.१०५.१ ॥
ଏଠାରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ସମ୍ପତ୍ତି ସ୍ପର୍ଶ ବିଷୟରେ ଏହା ହିଁ କହନ୍ତି; ନୃଗ ଅତି ମହାନ କଷ୍ଟ ପାଇଥିଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.105.2
निविशन्त्यां पुरा पार्थ द्वारवत्यामिति श्रुतिः ।
अदृश्यत महाकूपस्तृणवीरुत्समावृतः। ॥ १३.१०५.२ ॥
ପୂର୍ବରେ ଦ୍ୱାରବତୀ ବସାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ଏହା ଶୁଣାଯାଏ; ତୃଣ ଓ ଝାଡ଼ରେ ଆବୃତ ଏକ ମହାନ କୂଅ ଦେଖାଗଲା।
13.105.3
प्रयत्नं तत्र कुर्वाणास्तस्मात्कूपाज्जलार्थिनः ।
श्रमेण महता युक्तास्तस्मिंस्तोये सुसंवृते ॥ १३.१०५.३ ॥
ସେଠାରେ ଜଳାର୍ଥୀମାନେ ସେହି କୂଅରୁ, ଯାହାର ଜଳ ଭଲ ଭାବେ ଆବୃତ ଥିଲା, ମହା ପରିଶ୍ରମରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
13.105.4
ददृशुस्ते महाकायं कृकलासमवस्थितम् ।
तस्य चोद्धरणे यत्नमकुर्वंस्ते सहस्रशः ॥ १३.१०५.४ ॥
ସେମାନେ ସେଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଶରୀରର ଗୋଧା ଦେଖିଲେ; ତାକୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
13.105.5
प्रग्रहैश्चर्मपट्टैश्च तं बद्ध्वा पर्वतोपमम् ।
नाशक्नुवन्समुद्धर्तुं ततो जग्मुर्जनार्दनम् ॥ १३.१०५.५ ॥
ଦଉଡ଼ି ଓ ଚମଡ଼ା ପଟ୍ଟାରେ ପର୍ବତ ପରି ତାକୁ ବାନ୍ଧି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଉଠାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ; ତା ପରେ ସେମାନେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
13.105.6
खमावृत्योदपानस्य कृकलासः स्थितो महान् ।
तस्य नास्ति समुद्धर्तेत्येतत्कृष्णे न्यवेदयन् ॥ १३.१०५.६ ॥
ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରି ସେହି କୂଅ ଉପରେ ଏକ ବିଶାଳ ଗୋଧା ଠିଆ ହୋଇଥିଲା; 'ତାକୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ କେହି ନାହାନ୍ତି' ଏହା ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
13.105.7
स वासुदेवेन समुद्धृतश्च ।
पृष्टश्च कामान्निजगाद राजा।
नृगस्तदाऽऽत्मानमथो न्यवेदय-
त्पुरातनं यज्ञसहस्रयाजिनम् ॥ १३.१०५.७ ॥
ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ; ପଚରାଗଲେ ରାଜା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କହିଲେ। ତେବେ ନୃଗ ନିଜର ପୂର୍ବ ରୂପ, ସହସ୍ର ଯଜ୍ଞକାରୀ ନିଜକୁ, ପ୍ରକାଶ କଲେ।
13.105.8
तथा ब्रुवाणं तु तमाह माधवः ।
शुभं त्वया कर्म कृतं न पापकम्।
कथं भवान्दुर्गतिमीदृशीं गतो ।
नरेन्द्र तद्ब्रूहि किमेतदीदृशम् ॥ १३.१०५.८ ॥
ଏହିପରି କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ମାଧବ କହିଲେ: ତୁମେ ଶୁଭ କର୍ମ କରିଛ, ପାପ କର୍ମ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ଦୁର୍ଗତି ତୁମେ କିପରି ପାଇଲ? ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତାହା କୁହ, ଏହା କାହିଁକି ଏମିତି ହେଲା?
13.105.9
शतं सहस्राणि गवां शतं पुनः ।
पुनः शतान्यष्टशतायुतानि।
नृप द्विजेभ्यः क्व नु तद्गतं तव ॥ १३.१०५.९ ॥
ହଜାର ଗାଈ, ପୁଣି ଶହେ, ପୁଣି ଶହ ଶହ, ଆଠ ଶହ ଲକ୍ଷ — ହେ ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସେହି (ଗାଈ) ତୁମ ପାଖରୁ କୁଆଡ଼େ ଗଲା?
13.105.10
नृगस्ततोऽब्रवीत्कृष्णं ब्राह्मणस्याग्निहोत्रिणः ।
प्रोषितस्य परिभ्रष्टा गौरेका मम गोधने ॥ १३.१०५.१० ॥
ଏଥିରେ ନୃଗ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ: ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର, ଯିଏ ବାହାରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଏକ ଗାଈ ମୋ ଗୋଧନରୁ ହଜିଯାଇଥିଲା।
13.105.11
गवां सहस्रे संख्याता तदा सा पशुपैर्मम ।
सा ब्राह्मणाय मे दत्ता प्रेत्यार्थमभिकाङ्क्षता ॥ १३.१०५.११ ॥
ହଜାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଗଣିତ ହୋଇଥିଲା; ସେତେବେଳେ ମୋ ଗୋପାଳମାନେ ତାକୁ ଦେଖିଥିଲେ। ପରଲୋକ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ସେହି (ଗାଈ)କୁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲି।
13.105.12
अपश्यत्परिमार्गंश्च तां गां परगृहे द्विजः ।
ममेयमिति चोवाच ब्राह्मणो यस्य साऽभवत् ॥ १३.१०५.१२ ॥
ସେହି ଦ୍ୱିଜ ଖୋଜିବାବେଳେ ସେହି ଗାଈକୁ ଅନ୍ୟ ଘରେ ଦେଖିଲେ; ଯାହାର ସେ (ଗାଈ) ଥିଲା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଏହା ମୋର।
13.105.13
तावुभौ समनुप्राप्तौ विवदन्तौ भृशज्वरौ ।
भवान्दाता भवान्हर्तेत्यथ तौ मामवोचताम् ॥ १३.१०५.१३ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବିବାଦ କରି ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ — 'ଆପଣ ଦାତା', 'ଆପଣ ହର୍ତ୍ତା'।
13.105.14
शतेन शतसङ्ख्येन गवां विनिमयेन वै ।
याचे प्रतिग्रहीतारं स तु मामब्रवीदिदम् ॥ १३.१०५.१४ ॥
ଶହେ ଗାଈ ବଦଳରେ, ଶହେ ସଂଖ୍ୟାର ବିନିମୟରେ, ମୁଁ ସେହି ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତାଙ୍କୁ ଯାଚିଲି; କିନ୍ତୁ ସେ ମୋତେ ଏହା କହିଲା।
13.105.15
देशकालोपसम्पन्ना दोग्ध्री शान्ताऽतिवत्सला ।
स्वादुक्षीरप्रदा धन्या मम नित्यं निवेशने ॥ १३.१०५.१५ ॥
ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶ-କାଳରେ ଥିବା, ଶାନ୍ତ, ବାଛୁରି ପ୍ରତି ଅତି ସ୍ନେହଶୀଳା, ମଧୁର କ୍ଷୀର ଦେଉଥିବା, ଧନ୍ୟା ଗାଈ ମୋ ଘରେ ସଦା ଥିଲା।
13.105.16
कृशं च भरते सा गौर्मम पुत्रमपस्तनम् ।
न सा शक्या मया दातुमित्युक्त्वा स जगाम ह ॥ १३.१०५.१६ ॥
"ମୋ ବାଛୁରୀ ଦୁର୍ବଳ, ତା'ର ମା ଗାଈର ସ୍ତନ ଦୋଷଯୁକ୍ତ; ତାକୁ ମୁଁ ଦେଇ ପାରିବି ନାହିଁ" ଏହା କହି ସେ ଚାଲିଗଲା।
13.105.17
ततस्तमपरं विप्रं याचे विनिमयेन वै ।
गवां शतसहस्रं हि तत्कृते गृह्यतामिति ॥ १३.१०५.१७ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ଆଉ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ତା'ର ବଦଳରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ନେବାକୁ ଯାଚିଲି।
13.105.18
न राज्ञां प्रतिगृह्णामि शक्तोऽहं स्वस्य मार्गणे ।
सैव गौर्दीयतां शीघ्रं ममेति मधुसूदन ॥ १३.१०५.१८ ॥
"ରାଜାମାନଙ୍କ ଦାନ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ; ନିଜର ବସ୍ତୁ ଖୋଜିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ସେହି ଗାଈ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ଦିଆଯାଉ।"
13.105.19
रुक्ममश्वांश्च ददतो रजतस्यन्दनांस्तथा ।
न जग्राह ययौ चापि तदा स ब्राह्मणर्षभः ॥ १३.१०५.१९ ॥
ସୁନା, ଘୋଡ଼ା ଓ ରୂପାରଥ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିଛି ନେଲେ ନାହିଁ; ସେ ଚାଲିଗଲେ।
13.105.20
एतस्मिन्नेव काले तु चोदितः कालधर्मणा ।
पितृलोकमहं प्राप्य धर्मराजमुपागमम् ॥ १३.१०५.२० ॥
ସେହି ସମୟରେ କାଳଧର୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ ହୋଇ ମୁଁ ପିତୃଲୋକରେ ପହଞ୍ଚି ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲି।
13.105.21
यमस्तु पूजयित्वा मां ततो वचनमब्रवीत् ।
नान्तः सङ्ख्यायते राजंस्तव पुण्यस्य कर्मणः ॥ १३.१०५.२१ ॥
ଯମ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରି ତା'ପରେ ଏହି କଥା କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପୁଣ୍ୟକର୍ମର ଶେଷ ଗଣାଯାଏ ନାହିଁ।
13.105.22
अस्ति चैव कृतं पापमज्ञानात्तदपि त्वया ।
चरस्व पापं पश्चाद्वा पूर्वं वा त्वं यथेच्छसि ॥ १३.१०५.२२ ॥
କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନତାବଶତଃ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପାପ କରିଛ। ତୁମେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ପରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କର।
13.105.23
रक्षितास्मीति चोक्तं ते प्रतिज्ञा चानृता तव ।
ब्राह्मणस्वस्य चादानं द्विविधस्ते व्यतिक्रमः ॥ १३.१०५.२३ ॥
'ମୁଁ ରକ୍ଷା କରିବି' ବୋଲି ତୁମେ କହିଥିଲ; କିନ୍ତୁ ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମିଥ୍ୟା ହେଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ନେବା ତୁମ ଦ୍ୱିବିଧ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ।
13.105.24
पूर्वं कृच्छं चरिष्येऽहं पश्चाच्छुभमिति प्रभो ।
धर्मराजं ब्रुवन्नेवं पतितोस्मि महीतले ॥ १३.१०५.२४ ॥
'ହେ ପ୍ରଭୋ, ପ୍ରଥମେ ମୁଁ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବି, ତା'ପରେ ଶୁଭ କର୍ମ କରିବି' ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଏହା କହିବାବେଳେ ମୁଁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲି।
13.105.25
अश्रौषं पतितश्चाहं यमस्योच्चैः प्रभाषतः ।
वासुदेवः समुद्धर्ता भविता ते जनार्दनः ॥ १३.१०५.२५ ॥
ପଡ଼ିଥିବା ମୁଁ ଯମଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିବାର ଶୁଣିଲି ଯେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବାସୁଦେବ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।
13.105.26
पूर्णे वर्षसहस्रान्ते क्षीणे कर्मणि दुष्कृते ।
प्राप्लस्यसे शाश्वताँल्लोकाञ्जितान्स्वेनैव कर्मणा ॥ १३.१०५.२६ ॥
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମରେ ଜିତିଥିବା ଶାଶ୍ବତ ଲୋକ ପାଇବ।
13.105.27
कूपेऽऽत्मानमधःशीर्षमपश्यं पतितं च ह ।
तिर्यग्योनिमनुप्राप्तं न च मामजहात्स्मृतिः ॥ १३.१०५.२७ ॥
କୂଅରେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ପଡ଼ିଥିବା ନିଜକୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ତିର୍ଯ୍ୟଗ୍ଯୋନି ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତି ମୋତେ ଛାଡ଼ିନଥିଲା।
13.105.28
त्वया तु तारितोऽस्म्यद्य किमन्यत्र तपोबलात् ।
अनुजानीहि मां कृष्ण गच्छेयं दिवमद्य वै ॥ १३.१०५.२८ ॥
ଆଜି ତୁମେ ହିଁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କଲ; ତପୋବଳ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କ'ଣ? ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ଆଜି ହିଁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ।
13.105.29
अनुज्ञातः स कृष्णेन नमस्कृत्य जनार्दनम् ।
विमानं दिव्यमास्थाय ययौ दिवमरिन्दमः ॥ १३.१०५.२९ ॥
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ଶତ୍ରୁଦମନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
13.105.30
ततस्तस्मिन्दिवं याते नृगे भरतसत्तम ।
वासुदेव इमाञ्श्लोकाञ्जगाद कुरुनन्दन ॥ १३.१०५.३० ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ନୃଗ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ବାସୁଦେବ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏହି ଶ୍ଲୋକମାନ କହିଲେ।
13.105.31
ब्राह्मणस्वं न हर्तव्यं पुरुषेण विजानता ।
ब्राह्मणस्वं हृतं हन्ति नृगं ब्राह्मणगौरिव ॥ १३.१०५.३१ ॥
ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣର ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ କରିବ ନାହିଁ। ହୃତ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୱ ନୃଗକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣର ଗାଈ ପରି।
13.105.32
सतां समागमः सद्भिर्नाफलः पार्थ विद्यते ।
विमुक्तं नरकात्पश्य नृगं साधुसमागमात् ॥ १३.१०५.३२ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସମାଗମ ନିଷ୍ଫଳ ନୁହେଁ। ଦେଖ, ସାଧୁସଙ୍ଗରେ ନୃଗ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
13.105.33
प्रदानं फलवत्तत्र द्रोहस्तत्र तथाऽफलः ।
अपहारं गवां तस्माद्वर्जयेत युधिष्ठिर ॥ १३.१०५.३३ ॥
ସେଠାରେ ଦାନ ଫଳଦାୟକ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦ୍ରୋହ ସେହିପରି ନିଷ୍ଫଳ। ତେଣୁ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଗାଈ ଅପହରଣ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।