ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.105.1
अत्रैव कीर्त्यते सद्भिर्ब्राह्मणस्वाभिमर्शने ।
नृगेण सुमहत्कृच्छ्रुं यदवाप्तं कुरूद्वह ॥ १३.१०५.१ ॥
ਇੱਥੇ ਸੱਜਣ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਨ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਸ਼ਟ ਮਿਲਿਆ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.105.2
निविशन्त्यां पुरा पार्थ द्वारवत्यामिति श्रुतिः ।
अदृश्यत महाकूपस्तृणवीरुत्समावृतः। ॥ १३.१०५.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਸਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਘਾਹ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖੂਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
13.105.3
प्रयत्नं तत्र कुर्वाणास्तस्मात्कूपाज्जलार्थिनः ।
श्रमेण महता युक्तास्तस्मिंस्तोये सुसंवृते ॥ १३.१०५.३ ॥
ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਖੂਹ ਤੋਂ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
13.105.4
ददृशुस्ते महाकायं कृकलासमवस्थितम् ।
तस्य चोद्धरणे यत्नमकुर्वंस्ते सहस्रशः ॥ १३.१०५.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਕਿਰਲੀ ਵੇਖੀ; ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
13.105.5
प्रग्रहैश्चर्मपट्टैश्च तं बद्ध्वा पर्वतोपमम् ।
नाशक्नुवन्समुद्धर्तुं ततो जग्मुर्जनार्दनम् ॥ १३.१०५.५ ॥
ਰੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਚੁੱਕ ਨਾ ਸਕੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਕੋਲ ਗਏ।
13.105.6
खमावृत्योदपानस्य कृकलासः स्थितो महान् ।
तस्य नास्ति समुद्धर्तेत्येतत्कृष्णे न्यवेदयन् ॥ १३.१०५.६ ॥
ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢਕਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਖੂਹ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਿਰਲੀ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ; 'ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
13.105.7
स वासुदेवेन समुद्धृतश्च ।
पृष्टश्च कामान्निजगाद राजा।
नृगस्तदाऽऽत्मानमथो न्यवेदय-
त्पुरातनं यज्ञसहस्रयाजिनम् ॥ १३.१०५.७ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ; ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਆਪ, ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
13.105.8
तथा ब्रुवाणं तु तमाह माधवः ।
शुभं त्वया कर्म कृतं न पापकम्।
कथं भवान्दुर्गतिमीदृशीं गतो ।
नरेन्द्र तद्ब्रूहि किमेतदीदृशम् ॥ १३.१०५.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਕਰਮ ਨਹੀਂ। ਅਜਿਹੀ ਦੁਰਗਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ? ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਉਹ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ?
13.105.9
शतं सहस्राणि गवां शतं पुनः ।
पुनः शतान्यष्टशतायुतानि।
नृप द्विजेभ्यः क्व नु तद्गतं तव ॥ १३.१०५.९ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਫਿਰ ਸੌ, ਫਿਰ ਸੈਂਕੜੇ, ਅੱਠ ਸੌ ਲੱਖ — ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਹ (ਗਾਂਵਾਂ) ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿੱਥੇ ਗਈਆਂ?
13.105.10
नृगस्ततोऽब्रवीत्कृष्णं ब्राह्मणस्याग्निहोत्रिणः ।
प्रोषितस्य परिभ्रष्टा गौरेका मम गोधने ॥ १३.१०५.१० ॥
ਤਦ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ, ਜੋ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਮੇਰੇ ਗੋਧਨ ਵਿੱਚੋਂ ਭਟਕ ਗਈ।
13.105.11
गवां सहस्रे संख्याता तदा सा पशुपैर्मम ।
सा ब्राह्मणाय मे दत्ता प्रेत्यार्थमभिकाङ्क्षता ॥ १३.१०५.११ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿਣੀ ਗਈ ਸੀ; ਉਦੋਂ ਮੇਰੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉਹ (ਗਾਂ) ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
13.105.12
अपश्यत्परिमार्गंश्च तां गां परगृहे द्विजः ।
ममेयमिति चोवाच ब्राह्मणो यस्य साऽभवत् ॥ १३.१०५.१२ ॥
ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਖੋਜਦਿਆਂ ਉਹ ਗਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ; ਜਿਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਉਹ (ਗਾਂ) ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ।
13.105.13
तावुभौ समनुप्राप्तौ विवदन्तौ भृशज्वरौ ।
भवान्दाता भवान्हर्तेत्यथ तौ मामवोचताम् ॥ १३.१०५.१३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਝਗੜਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ — 'ਤੁਸੀਂ ਦਾਤਾ ਹੋ', 'ਤੁਸੀਂ ਹਰਤਾ ਹੋ'।
13.105.14
शतेन शतसङ्ख्येन गवां विनिमयेन वै ।
याचे प्रतिग्रहीतारं स तु मामब्रवीदिदम् ॥ १३.१०५.१४ ॥
ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਸੌ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
13.105.15
देशकालोपसम्पन्ना दोग्ध्री शान्ताऽतिवत्सला ।
स्वादुक्षीरप्रदा धन्या मम नित्यं निवेशने ॥ १३.१०५.१५ ॥
ਠੀਕ ਥਾਂ-ਸਮੇਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਵੱਛੜੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ, ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਧੰਨ ਗਾਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਸਦਾ ਰਹੀ ਸੀ।
13.105.16
कृशं च भरते सा गौर्मम पुत्रमपस्तनम् ।
न सा शक्या मया दातुमित्युक्त्वा स जगाम ह ॥ १३.१०५.१६ ॥
"ਮੇਰਾ ਵੱਛਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਥਣ ਨੁਕਸ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.105.17
ततस्तमपरं विप्रं याचे विनिमयेन वै ।
गवां शतसहस्रं हि तत्कृते गृह्यतामिति ॥ १३.१०५.१७ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਬਦਲੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਗਾਵਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
13.105.18
न राज्ञां प्रतिगृह्णामि शक्तोऽहं स्वस्य मार्गणे ।
सैव गौर्दीयतां शीघ्रं ममेति मधुसूदन ॥ १३.१०५.१८ ॥
"ਮੈਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਆਪਣੀ ਚੀਜ਼ ਲੱਭਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਉਹੀ ਗਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।"
13.105.19
रुक्ममश्वांश्च ददतो रजतस्यन्दनांस्तथा ।
न जग्राह ययौ चापि तदा स ब्राह्मणर्षभः ॥ १३.१०५.१९ ॥
ਸੋਨਾ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰਥ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਲਿਆ; ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.105.20
एतस्मिन्नेव काले तु चोदितः कालधर्मणा ।
पितृलोकमहं प्राप्य धर्मराजमुपागमम् ॥ १३.१०५.२० ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਕਾਲਧਰਮ ਵੱਲੋਂ ਸੱਦਿਆ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਪਿਤ੍ਰਲੋਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਕੋਲ ਆਇਆ।
13.105.21
यमस्तु पूजयित्वा मां ततो वचनमब्रवीत् ।
नान्तः सङ्ख्यायते राजंस्तव पुण्यस्य कर्मणः ॥ १३.१०५.२१ ॥
ਯਮ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
13.105.22
अस्ति चैव कृतं पापमज्ञानात्तदपि त्वया ।
चरस्व पापं पश्चाद्वा पूर्वं वा त्वं यथेच्छसि ॥ १३.१०५.२२ ॥
ਪਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਕਰ।
13.105.23
रक्षितास्मीति चोक्तं ते प्रतिज्ञा चानृता तव ।
ब्राह्मणस्वस्य चादानं द्विविधस्ते व्यतिक्रमः ॥ १३.१०५.२३ ॥
'ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ' ਇਹ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਿਆ ਝੂਠੀ ਨਿਕਲੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਲੈਣਾ ਤੇਰਾ ਦੋਹਰਾ ਉਲੰਘਣ ਹੈ।
13.105.24
पूर्वं कृच्छं चरिष्येऽहं पश्चाच्छुभमिति प्रभो ।
धर्मराजं ब्रुवन्नेवं पतितोस्मि महीतले ॥ १३.१०५.२४ ॥
'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿੱਛ੍ਰ ਵਰਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ' ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
13.105.25
अश्रौषं पतितश्चाहं यमस्योच्चैः प्रभाषतः ।
वासुदेवः समुद्धर्ता भविता ते जनार्दनः ॥ १३.१०५.२५ ॥
ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਯਮ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਬੋਲਦੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਜਨਾਰਦਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੈਨੂੰ ਉਬਾਰਨਗੇ।
13.105.26
पूर्णे वर्षसहस्रान्ते क्षीणे कर्मणि दुष्कृते ।
प्राप्लस्यसे शाश्वताँल्लोकाञ्जितान्स्वेनैव कर्मणा ॥ १३.१०५.२६ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਖੀਣ ਹੋਣ ਤੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਲੋਕ ਪਾਏਂਗਾ।
13.105.27
कूपेऽऽत्मानमधःशीर्षमपश्यं पतितं च ह ।
तिर्यग्योनिमनुप्राप्तं न च मामजहात्स्मृतिः ॥ १३.१०५.२७ ॥
ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪਸ਼ੂ-ਜੂਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਯਾਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
13.105.28
त्वया तु तारितोऽस्म्यद्य किमन्यत्र तपोबलात् ।
अनुजानीहि मां कृष्ण गच्छेयं दिवमद्य वै ॥ १३.१०५.२८ ॥
ਅੱਜ ਤੂੰ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤਾਰਿਆ ਹੈ; ਤਪ-ਬਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ? ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂ।
13.105.29
अनुज्ञातः स कृष्णेन नमस्कृत्य जनार्दनम् ।
विमानं दिव्यमास्थाय ययौ दिवमरिन्दमः ॥ १३.१०५.२९ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਤਰੂਦਮਨ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ।
13.105.30
ततस्तस्मिन्दिवं याते नृगे भरतसत्तम ।
वासुदेव इमाञ्श्लोकाञ्जगाद कुरुनन्दन ॥ १३.१०५.३० ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਨ੍ਰਿਗ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਹੇ।
13.105.31
ब्राह्मणस्वं न हर्तव्यं पुरुषेण विजानता ।
ब्राह्मणस्वं हृतं हन्ति नृगं ब्राह्मणगौरिव ॥ १३.१०५.३१ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਨਹੀਂ ਹਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹਰਿਆ ਧਨ ਨ੍ਰਿਗ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ।
13.105.32
सतां समागमः सद्भिर्नाफलः पार्थ विद्यते ।
विमुक्तं नरकात्पश्य नृगं साधुसमागमात् ॥ १३.१०५.३२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਜਣਾਂ ਦਾ ਸਜਣਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਿਸ਼ਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵੇਖੋ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਨ੍ਰਿਗ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ।
13.105.33
प्रदानं फलवत्तत्र द्रोहस्तत्र तथाऽफलः ।
अपहारं गवां तस्माद्वर्जयेत युधिष्ठिर ॥ १३.१०५.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਦਾਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੋਹ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਗਊਆਂ ਦਾ ਹਰਨ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।