ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.107

13.107.1

उक्तं ते गोप्रदानं वै नाचिकेतमृषिं प्रति ।
माहात्म्यमपि चैवोक्तमुद्देशेन गवां प्रभो ॥ १३.१०७.१ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾਚਿਕੇਤ ਰਿਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਗੋਦਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਕਹੀ; ਗਊਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ।

नृगेण च महद्दुःखमनुभूतं महात्मना ।
एकापराधादज्ञानात्पितामह महामते ॥ १३.१०७.२ ॥

ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ, ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਿਆ।

द्वारवत्यां यथा चासौ निविशन्त्यां समुद्धृतः ।
मोक्षहेतुरभूत्कृष्णस्तदप्यवधृतं मया ॥ १३.१०७.३ ॥

ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਧਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ, ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।

किं त्वस्ति मम संदेहो गवां लोकं प्रति प्रभो ।
तत्त्वतः श्रोतुमिच्छामि गोदा यत्र वसन्त्युत ॥ १३.१०७.४ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰ ਗੋਲੋਕ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਗੋਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथाऽपृच्छत्पद्मयोनिमेतदेव शतक्रतुः ॥ १३.१०७.५ ॥

ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਦਮਯੋਨੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ ਇਹੀ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।

स्वर्लोकवासिनां लक्ष्मीमभिभूय स्वयाऽर्चिषा ।
गोलोकवासिनः पश्ये वदतां संशयोऽत्र मे ॥ १३.१०७.६ ॥

ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਛਾੜਦੇ ਗੋਲੋਕਵਾਸੀ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।

कीदृशा भगवँल्लोका गवां तद्बूहि मेऽनघ ।
यानावसन्ति दातार एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.१०७.७ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਗਊਆਂ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

कीदृशाः किंफलाः किंस्वित्परमस्तत्र को गुणः ।
कथं च पुरुषास्तत्र गच्छन्ति विगतज्वराः ॥ १३.१०७.८ ॥

ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਗੁਣ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

कियत्कालं प्रदानस्य दाता च फलमश्नुते ।
कथं बहुविधं दानं स्यादल्पमपि वा कथम् ॥ १३.१०७.९ ॥

ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਦਾਨੀ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੋਗਦਾ ਹੈ? ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਾਨ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

बह्वीनां कीदृशं दानमल्पानां वाऽपि दीदृशम् ।
अदत्त्वा गोप्रदाः सन्ति केन वा तच्च शंस मे ॥ १३.१०७.१० ॥

ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਥੋੜਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗੋਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

कथं वा बहुदाता स्यादल्पदात्रा समः प्रभो ।
अल्पप्रदाता बहुदः कथं स्वित्स्यादिहेश्वर ॥ १३.१०७.११ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਥੋੜ੍ਹਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ?

कीदृशी दक्षिणा चैव गोप्रदाने विशिष्यते ।
एतत्तथ्येन भगवन्मम शंसितुमर्हसि ॥ १३.१०७.१२ ॥

ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।