మహాభారతం · అధ్యాయం 13.107

13.107.1

उक्तं ते गोप्रदानं वै नाचिकेतमृषिं प्रति ।
माहात्म्यमपि चैवोक्तमुद्देशेन गवां प्रभो ॥ १३.१०७.१ ॥

ప్రభూ, నాచికేత ఋషిని గురించి గోదానాన్ని మీరు చెప్పారు; గోవుల మహిమను కూడా సంక్షిప్తంగా చెప్పారు.

नृगेण च महद्दुःखमनुभूतं महात्मना ।
एकापराधादज्ञानात्पितामह महामते ॥ १३.१०७.२ ॥

పితామహా, మహామతీ, మహాత్ముడైన నృగుడు ఒకే తప్పిదం వల్ల, అజ్ఞానంతో, గొప్ప దుఃఖాన్ని అనుభవించాడు.

द्वारवत्यां यथा चासौ निविशन्त्यां समुद्धृतः ।
मोक्षहेतुरभूत्कृष्णस्तदप्यवधृतं मया ॥ १३.१०७.३ ॥

ద్వారకలో ఆయన ప్రవేశిస్తుండగా ఎలా ఉద్ధరించబడ్డాడో, కృష్ణుడు ఆయన విమోచనకు కారణమయ్యాడో కూడా నేను నిశ్చయంగా తెలుసుకున్నాను.

किं त्वस्ति मम संदेहो गवां लोकं प्रति प्रभो ।
तत्त्वतः श्रोतुमिच्छामि गोदा यत्र वसन्त्युत ॥ १३.१०७.४ ॥

ప్రభూ, గోలోకం గురించి నాకొక సందేహం ఉంది. గోదానం చేసినవారు ఎక్కడ నివసిస్తారో యథార్థంగా వినాలనుకుంటున్నాను.

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथाऽपृच्छत्पद्मयोनिमेतदेव शतक्रतुः ॥ १३.१०७.५ ॥

ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు; శతక్రతువైన ఇంద్రుడు పద్మయోని (బ్రహ్మ)ను ఇదే అడిగాడు.

स्वर्लोकवासिनां लक्ष्मीमभिभूय स्वयाऽर्चिषा ।
गोलोकवासिनः पश्ये वदतां संशयोऽत्र मे ॥ १३.१०७.६ ॥

స్వర్గవాసుల శోభను తమ తేజస్సుతో అధిగమించే గోలోకవాసులను నేను చూస్తున్నాను; ఇక్కడ మాట్లాడేవారిలో నాకు సందేహం ఉంది.

कीदृशा भगवँल्लोका गवां तद्बूहि मेऽनघ ।
यानावसन्ति दातार एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.१०७.७ ॥

ఓ భగవంతుడా, ఓ పాపరహితుడా, గోవుల ఆ లోకాలు ఎలాంటివో నాకు చెప్పండి. దాతలు నివసించే ఆ లోకాలను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.

कीदृशाः किंफलाः किंस्वित्परमस्तत्र को गुणः ।
कथं च पुरुषास्तत्र गच्छन्ति विगतज्वराः ॥ १३.१०७.८ ॥

అవి ఎలాంటివి, వాటి ఫలం ఏమిటి, అక్కడ పరమ గుణం ఏది, అక్కడ మనుషులు దుఃఖరహితులై ఎలా వెళ్తారు?

कियत्कालं प्रदानस्य दाता च फलमश्नुते ।
कथं बहुविधं दानं स्यादल्पमपि वा कथम् ॥ १३.१०७.९ ॥

దానఫలాన్ని దాత ఎంతకాలం అనుభవిస్తాడు? బహువిధ దానం ఎలా ఉంటుంది, చిన్న దానం అయినా ఎలా ఉంటుంది?

बह्वीनां कीदृशं दानमल्पानां वाऽपि दीदृशम् ।
अदत्त्वा गोप्रदाः सन्ति केन वा तच्च शंस मे ॥ १३.१०७.१० ॥

అనేకుల దానం ఎలాంటిది, లేదా అల్పుల దానమూ అలాంటిదే ఎలాంటిది? ఇవ్వకుండానే గోదానం చేసేవారు ఎవరు, లేదా ఏ కారణంగా? అది నాకు చెప్పండి.

कथं वा बहुदाता स्यादल्पदात्रा समः प्रभो ।
अल्पप्रदाता बहुदः कथं स्वित्स्यादिहेश्वर ॥ १३.१०७.११ ॥

ఓ ప్రభూ, ఎక్కువ దానం చేసేవాడు తక్కువ దానం చేసేవానితో సమానం ఎలా అవుతాడు? తక్కువ దానం చేసేవాడు ఎక్కువ ఫలమిచ్చేవాడు ఎలా అవుతాడు, ఓ ఈశ్వరా?

कीदृशी दक्षिणा चैव गोप्रदाने विशिष्यते ।
एतत्तथ्येन भगवन्मम शंसितुमर्हसि ॥ १३.१०७.१२ ॥

గోదానంలో దక్షిణ ఎలాంటిది, అది ఎలా విశిష్టమవుతుంది? ఓ భగవంతుడా, ఇది యథార్థంగా నాకు చెప్పడం తగును.