Mahābhārata · Adhyāya 13.108

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

13.108.1

योऽयं प्रश्नस्त्वया पृष्टो गोप्रदानादिकारितः ।
नान्यः प्रष्टास्ति लोकेस्मिंस्त्वत्तोन्यो हि शतक्रतो ॥ १३.१०८.१ ॥

Esta pregunta que has formulado, impulsada por la donación de vacas y similares: en este mundo no hay otro preguntador sino tú, oh Śatakratu.

13.108.2

सन्ति नानाविधा लोका यांस्त्वं शक्र न पश्यसि ।
पश्यामि यानहं लोकानेकपत्न्यश्च याः स्त्रियः ॥ १३.१०८.२ ॥

Hay mundos de muchas clases que tú, oh Śakra, no ves; yo los veo, y también a las mujeres que tuvieron un solo esposo.

13.108.3

कर्मभिश्चापि सुशुभैः सुव्रता ऋषयस्तथा ।
सशरीरा हि तान्यान्ति ब्राह्मणाः शुभबुद्धयः ॥ १३.१०८.३ ॥

Por obras muy auspiciosas, y asimismo los sabios de votos firmes; los brahmanes de intelecto puro van allí con sus cuerpos.

13.108.4

शरीरन्यासमोक्षेण मनसा निर्मलेन च ।
स्वप्नभूतांश्च ताँल्लोकान्पश्यन्तीहापि सुव्रताः ॥ १३.१०८.४ ॥

Por la liberación del cuerpo y una mente pura, los de votos firmes ven aquí mismos aquellos mundos, semejantes a un sueño.

13.108.5

ते तु लोकाः सहस्राक्ष शृणु यादृग्गुणान्विताः ।
न तत्र क्रमते कालो न जरा न च पावकः ॥ १३.१०८.५ ॥

Escucha, oh de los mil ojos, de qué cualidades están dotados aquellos mundos: allí el tiempo no avanza, ni la vejez, ni el fuego.

13.108.6

तथा नास्त्यशुभं किञ्चिन्न व्याधिस्तत्र न क्लमः ।
यद्यच्च गावो मनसा तस्मिन्वाञ्छन्ति वासव ॥ १३.१०८.६ ॥

Asimismo, allí no hay nada desfavorable, ni enfermedad ni cansancio; lo que deseen allí con la mente, oh Vāsava, eso lo obtienen.

13.108.7

तत्सर्वं प्रापयन्ति स्म मम प्रत्यक्षदर्शनात् ।
कामगाः कामचारिण्यः कामात्कामांश्च भुञ्जते ॥ १३.१०८.७ ॥

Por mi visión directa, ellas procuran todo eso; yendo a voluntad y moviéndose como desean, disfrutan de los deseos según su deseo.

13.108.8

वाप्यः सरांसि सरितो विविधानि वनानि च ।
गृहाणि पर्वताश्चैव यावद्द्रव्यं च किञ्चन ॥ १३.१०८.८ ॥

Pozos escalonados, lagos, ríos, bosques de muchas clases, moradas y montañas, y toda la riqueza que haya.

13.108.9

मनोज्ञं सर्वभूतेभ्यस्तद्वनं तत्र दृश्यते ।
ईदृशान्विद्दि ताँल्लोकान्नास्ति लोकस्तथाविधः ॥ १३.१०८.९ ॥

Aquel bosque se ve allí agradable para todas las criaturas. Sabe que tales son esos mundos; no hay otro mundo semejante.

13.108.10

तत्र सर्वसहाः क्षान्ता वत्सला गुरुवर्तिनः ।
अहङ्कारैर्विरहिता यान्ति शक्र नरोत्तमाः ॥ १३.१०८.१० ॥

Allí van los mejores de los hombres: los que todo lo soportan, los pacientes, afectuosos, obedientes a sus maestros y libres de egoísmo, oh Śakra.

13.108.11

यः सर्वमांसानि न भक्षयीत ।
पुमान्सदा भावितो धर्मयुक्तः।
मातापित्रोरर्चिता सत्ययुक्तः ।
शुश्रुषिता ब्राह्मणानामनिन्द्यः ॥ १३.१०८.११ ॥

El hombre que no come ninguna carne, siempre disciplinado en su mente, consagrado al dharma, que honra a su madre y a su padre, fiel a la verdad, que sirve a los brahmanes, es irreprochable.

13.108.12

अक्रोधनो गोषु तथा द्विजेषु ।
धर्मे रतो गुरुशुश्रूषकश्च।
यावज्जीवं सत्यवृत्ते रतश्च ।
दाने रतो यः क्षमी चापराधे ॥ १३.१०८.१२ ॥

Quien no se enfurece con las vacas ni con los dvijas, se deleita en el dharma, sirve a su maestro, se complace en la conducta veraz toda su vida, se complace en dar, y es paciente ante la ofensa.

13.108.13

मृदुर्दान्तो देवपरायणश्च ।
सर्वातिथिश्चापि यथा दयावान्।
ईदृग्गुणो मानवस्तं प्रयाति ।
लोकं गवां शाश्वतं चाव्ययं च ॥ १३.१०८.१३ ॥

El hombre que es suave, dominado, devoto de los dioses, hospitalario con todos los huéspedes y compasivo, dotado de tales cualidades, alcanza aquel mundo eterno e imperecedero de las vacas.

13.108.14

न पारदारी पश्यति लोकमेतं ।
न वै गुरुघ्नो न मृषा सम्प्रलापी।
सदापवादी ब्राह्मणेष्वात्तवैरो ।
दोषैरन्यैर्यश्च युक्तो दुरात्मा ॥ १३.१०८.१४ ॥

El adúltero no ve este mundo; tampoco lo ve el asesino de un maestro, el que habla mentiras, el que siempre calumnia a los brahmanes, el que guarda enemistad, ni el de mente perversa dotado de otras faltas.

13.108.15

न मित्रध्रुङ्नैकृतिकः कृतघ्नः ।
शठोऽनुजुर्धर्मविद्वेषकश्च।
न ब्रह्महा मनसाऽपि प्रपश्ये-
द्गवां लोकं पुण्यकृतां निवासम् ॥ १३.१०८.१५ ॥

El traidor de un amigo, el engañador, el desagradecido, el astuto, el que no es recto, el enemigo del dharma y el asesino de un brahmán no deben contemplar ni en la mente aquella morada de las vacas, residencia de los virtuosos.

13.108.16

एतत्ते सर्वमाख्यातं नैपुण्येन सुरेश्वर ।
गोप्रदानरतानां तु फलं शृणु शतक्रतो ॥ १३.१०८.१६ ॥

Oh señor de los dioses, te he contado todo esto con habilidad. Ahora escucha, oh Śatakratu, el fruto de quienes se deleitan en dar vacas.

13.108.17

दायाद्यलब्धैरर्थैर्यो गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
धर्मार्जितान्धैः क्रीतान्स लोकानाप्नुतेऽक्षयान् ॥ १३.१०८.१७ ॥

Quien, comprando vacas con riqueza obtenida por herencia, las entrega, y quien da vacas compradas con riqueza ganada por el dharma, alcanza mundos imperecederos.

13.108.18

यो वै द्यूते धनं जित्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
स दिव्यमयुतं शक्र वर्षाणां फलमश्नुते ॥ १३.१०८.१८ ॥

Quien, tras ganar riqueza en el juego de dados, compra vacas y las entrega, oh Śakra, disfruta del fruto de diez mil años divinos.

13.108.19

दायाद्याद्याः स्म वै गावो न्यायपूर्वैरुपार्जिताः ।
प्रदद्यात्ताः प्रदातॄणां सम्भवन्त्यपि च ध्रुवाः ॥ १३.१०८.१९ ॥

Las vacas obtenidas por herencia y por medios justos, si las da quien las entrega, se convierten en fruto seguro para los donantes.

13.108.20

प्रतिगृह्य तु यो दद्याद्गाः संशुद्धेनि चेतसा ।
तस्यापीहाक्षयाँल्लोकान्ध्रुवान्विद्धि शचीपते ॥ १३.१०८.२० ॥

Y para quien, tras recibir vacas, las entrega de nuevo con mente purificada, sabe, oh señor de Śacī, que aquí hay mundos imperecederos y duraderos.

13.108.21

जन्मप्रभृति सत्यं च यो ब्रूयान्नियतेन्द्रियः ।
गुरुद्विजसहः क्षान्तस्तस्य गोभिः समा गतिः ॥ १३.१०८.२१ ॥

Quien dice la verdad desde su nacimiento, tiene los sentidos controlados, soporta a maestros y a los dos veces nacidos, y es paciente, su destino es igual al de dar vacas.

13.108.22

न जातु ब्राह्मणो वाच्यो यदवाच्यं शचीपते ।
मनसा गोषु न द्रुह्येद्गोवृत्तिर्गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.२२ ॥

Nunca se debe hablar a un brahmán lo que no es digno de decirse, oh señor de Śacī; ni siquiera en la mente se debe dañar a las vacas; uno debe vivir de las vacas y tenerles compasión.

13.108.23

सत्ये धर्मे च निरतस्तस्य शक्र फलं शृणु ।
गोसहस्रेण समिता तस्य धेनुर्भवत्युत ॥ १३.१०८.२३ ॥

Escucha, oh Śakra, el fruto de quien se dedica a la verdad y al dharma; una de sus vacas se vuelve igual a mil vacas.

13.108.24

क्षत्रियस्य गुणैरतैरन्वितस्य फलं शृणु ।
सप्तार्धशततुल्या गौर्भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१०८.२४ ॥

Escucha el fruto para el kṣatriya dotado de estas cualidades: equivale a setecientas cincuenta vacas, esta es la conclusión segura.

13.108.25

वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पञ्चशतं भवेत् ।
शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम् ॥ १३.१०८.२५ ॥

Si un vaiśya posee estas cualidades, su fruto es de quinientas. Se declara que el fruto del śūdra humilde es también una cuarta parte de eso.

13.108.26

एतच्चैनं योऽनुतिष्ठेत युक्तः ।
सत्ये रतो गुरुशुश्रूषया च।
दक्षः क्षान्तो देवतार्थी प्रशान्तः ।
शुचिर्बुद्धो धर्मशीलोऽनहंवाक् ॥ १३.१०८.२६ ॥

Quien practica esto, siendo devoto, deleitándose en la verdad, sirviendo a su maestro, hábil, paciente, buscando a los dioses, sereno, puro, sabio, de conducta dhármica y de palabra no jactanciosa, (esto se aplica a él).

13.108.27

महत्फलं प्राप्यते सद्द्विजाय ।
दत्त्वा दोग्ध्रीं विधिनाऽनेन धेनुम्।
नित्यं दद्यादेकभक्तः सदा च ।
सत्ये स्थितो गुरुशुश्रुषिता च ॥ १३.१०८.२७ ॥

Al dar una vaca lechera a un buen brahmán según la norma, se obtiene un gran fruto. Quien siempre come una vez al día, establecido en la verdad y dedicado al servicio de su maestro, debe dar (una vaca) cada día.

13.108.28

वेदाध्यायी गोषु यो भक्तिमांश्च ।
नित्यं दत्त्वा योऽभिनन्देत गाश्च।
आजातितो यश्च गवां नमेत ।
इदं फलं शक्र निबोध तस्य ॥ १३.१०८.२८ ॥

Para quien estudia el Veda, es devoto de las vacas, da siempre (una vaca) y las honra, y desde su nacimiento se inclina ante las vacas —oh Śakra, comprende este fruto suyo.

13.108.29

यत्स्यादिष्ट्वा राजमूये फलं तु ।
यत्स्यादिष्ट्वा बहुना काञ्चनेन।
एततुल्यं फलमप्याहुरग्र्यं ।
सर्वे संन्तस्त्वषयो ये च सिद्धाः ॥ १३.१०८.२९ ॥

Se dice que el fruto que se obtiene al sacrificar en el Rājasūya, y el que se obtiene al sacrificar con mucho oro, es igual a este, el fruto más excelso; así dicen todos los buenos, los sabios y los perfectos.

13.108.30

योऽग्रं भक्तं किञ्चिदप्राश्य दद्या-
द्गोभ्यो नित्यं गोव्रती सत्यवादी।
शान्तोऽलुब्धो गोसहस्रस्य पुण्यं ।
संवत्सरेणाप्नुयात्सत्यशीलः ॥ १३.१०८.३० ॥

Quien, sin comer él mismo nada, da cada día la primera porción de su comida a las vacas, observa el voto de la vaca, es veraz, sereno y libre de avaricia, ese hombre de carácter veraz obtiene en un año el mérito de dar mil vacas.

13.108.31

यदकेभक्तमश्नीयाद्दद्यादेकं गवां च यत् ।
दशवर्षाण्यनन्तानि गोव्रती गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.३१ ॥

Quien come solo una porción muy pequeña y da una sola vaca, siendo un observante del voto de la vaca y compasivo con ellas, obtiene un mérito infinito durante diez años.

13.108.32

एकेनैव च भक्तेन यः क्रीत्वा गां प्रयच्छति ।
यावन्ति तस्या रोमाणि सम्भवन्ति शतक्रतो ॥ १३.१०८.३२ ॥

Quien compra una vaca con lo que gana con una sola comida y la regala, oh Śatakratu, tantos son los pelos que tiene ese cuerpo de vaca,

13.108.33

तावच्छतानां स गवां फलमाप्नोति शाश्वतम् ।
ब्राह्मणस्य फलं हीदं क्षत्रियस्य तु वै शृणु ॥ १३.१०८.३३ ॥

Tantos cientos de vacas el fruto eterno de dar obtiene él. Este es el fruto para un brahmán; ahora escucha el fruto para un kṣatriya.

13.108.34

पञ्चवार्षिकमेवं तु क्षत्रियस्य फलं स्मृतम् ।
ततोऽर्धेन तु वैश्यस्य शूद्रो वैश्यार्धतः स्मृतः ॥ १३.१०८.३४ ॥

El fruto para un kṣatriya se recuerda como de cinco años. La mitad de eso corresponde al vaiśya, y la mitad del vaiśya se dice que corresponde al śūdra.

13.108.35

यश्चात्मावेक्रयं कृत्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
यावत्संदर्शयेद्गां वै स तावत्फलमश्नुते ॥ १३.१०८.३५ ॥

Quien, habiéndose vendido a sí mismo, compra vacas y las entrega, obtiene tanto fruto como el tiempo que muestra una vaca.

13.108.36

रोम्णि रोम्णि महाभाग लोकाश्चास्याक्षयाः स्मृताः ।
सङ्ग्रामेष्वर्जयित्वा तु यो वै गाः सम्प्रयच्छति।
आत्मविक्रयतुल्यास्ताः शाश्वता विद्धि कौशिक ॥ १३.१०८.३६ ॥

Oh afortunado, en cada pelo de él se dice que hay mundos imperecederos. Quien, habiendo ganado vacas en batallas, las entrega, sabe, oh Kauśika, que esas vacas equivalen a venderse a sí mismo, y son eternas.

13.108.37

अभावे यो गवां दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
दुर्गात्स तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदत्ते ॥ १३.१०८.३७ ॥

Quien, en ausencia de vacas, da una vaca de sésamo, de votos controlados, es rescatado de la adversidad por la vaca y se regocija en el río de leche.

13.108.38

न त्वेवासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
कालज्ञानं विप्रगवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०८.३८ ॥

No se alaba solo el dar; el receptor digno, el tiempo, la clase de vaca, el rito, el conocimiento del tiempo y la diferencia entre brahmán y vaca son necesarios para conocer el sufrimiento, como el fuego y el sol.

13.108.39

स्वाध्यायाढ्यं शुद्धयोनिं प्रशान्तं ।
वैतानस्थं पापभीरुं बहुज्ञम्।
गोषु क्षान्तं नातितीक्ष्णं शरण्यं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः। ॥ १३.१०८.३९ ॥

Rico en el estudio védico, de nacimiento puro, sereno, establecido en los fuegos sagrados, temeroso del pecado, muy erudito, paciente con las vacas, no demasiado severo, refugio, debilitado en su sustento: a tal persona llaman digno receptor.

13.108.40

वृत्तिग्लाने सीदति चातिमात्रं ।
तुष्ट्यर्थं वा होम्यहेतोः प्रसूतेः।
गुर्वर्थं वा बालसंवृद्धये वा ।
धेनुं दद्याद्देशकाले विशिष्टे ॥ १३.१०८.४० ॥

Al que languidece en exceso por las penurias de su sustento, o para su satisfacción, o por la necesidad de una ofrenda de homa, o para una mujer que ha dado a luz, o para un maestro, o para la crianza de un niño, se debe dar una vaca lechera, en el lugar y tiempo adecuados, a un destinatario digno.

13.108.41

अन्तर्ज्ञाताः सक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणैः क्रीतास्तेजसा यौतकाश्च।
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः ॥ १३.१०८.४१ ॥

Las conocidas desde dentro de la casa, las compradas por un precio, las obtenidas por el saber, las rescatadas a costa de la vida, las ganadas por valor, las dadas como dote, las liberadas en la aflicción y las llegadas por vía del sustento: las vacas obtenidas por estos medios son consideradas especialmente dignas de elogio.

13.108.42

बलान्विताः शीलवयोपपन्नाः ।
सर्वाः प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.१०८.४२ ॥

Todas las vacas fuertes, de buen carácter y en la flor de la juventud, las fragantes, son alabadas; así como el Ganges es el primero de los ríos, así entre las vacas blancas la leonada Kapilā es la primera.

13.108.43

तिस्रो रात्रीस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः पुष्टैः क्षीरपैः सुप्रचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०८.४३ ॥

Tras ayunar tres noches, bebiendo sólo agua y tendido en el suelo, las vacas saciadas deben darse a quienes están saciados; habiendo dado vacas lecheras bien alimentadas y bien pastadas, con sus terneros, se debe vivir tres días del producto de las vacas.