മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.108.1
योऽयं प्रश्नस्त्वया पृष्टो गोप्रदानादिकारितः ।
नान्यः प्रष्टास्ति लोकेस्मिंस्त्वत्तोन्यो हि शतक्रतो ॥ १३.१०८.१ ॥
ഗോദാനം മുതലായവയാൽ പ്രേരിതനായി നീ ചോദിച്ച ഈ ചോദ്യം; ഈ ലോകത്തിൽ നിന്നെക്കാൾ മറ്റൊരു ചോദ്യകർത്താവില്ല, ഹേ ശതക്രതു.
13.108.2
सन्ति नानाविधा लोका यांस्त्वं शक्र न पश्यसि ।
पश्यामि यानहं लोकानेकपत्न्यश्च याः स्त्रियः ॥ १३.१०८.२ ॥
പല തരത്തിലുള്ള ലോകങ്ങളുണ്ട്; ഹേ ശക്ര, നീ അവയെ കാണുന്നില്ല; ഞാൻ കാണുന്നു, ഏകപത്നിമാരായ സ്ത്രീകളും അവിടെയുണ്ട്.
13.108.3
कर्मभिश्चापि सुशुभैः सुव्रता ऋषयस्तथा ।
सशरीरा हि तान्यान्ति ब्राह्मणाः शुभबुद्धयः ॥ १३.१०८.३ ॥
അത്യന്തം ശുഭകർമ്മങ്ങളാലും, സുവ്രതരായ ഋഷിമാരും; ശുഭബുദ്ധിയുള്ള ബ്രാഹ്മണർ ശരീരത്തോടെ ആ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നു.
13.108.4
शरीरन्यासमोक्षेण मनसा निर्मलेन च ।
स्वप्नभूतांश्च ताँल्लोकान्पश्यन्तीहापि सुव्रताः ॥ १३.१०८.४ ॥
ശരീരത്തിന്റെ ഉപേക്ഷയാലും നിർമ്മല മനസ്സാലും, സുവ്രതർ ഇവിടെത്തന്നെ സ്വപ്നസമാനമായ ആ ലോകങ്ങളെ കാണുന്നു.
13.108.5
ते तु लोकाः सहस्राक्ष शृणु यादृग्गुणान्विताः ।
न तत्र क्रमते कालो न जरा न च पावकः ॥ १३.१०८.५ ॥
ഹേ സഹസ്രാക്ഷ, ആ ലോകങ്ങൾ എത്തരം ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയവയെന്നു കേൾക്കൂ; അവിടെ കാലം കടക്കുന്നില്ല, വാർദ്ധക്യവുമില്ല, അഗ്നിയുമില്ല.
13.108.6
तथा नास्त्यशुभं किञ्चिन्न व्याधिस्तत्र न क्लमः ।
यद्यच्च गावो मनसा तस्मिन्वाञ्छन्ति वासव ॥ १३.१०८.६ ॥
അതുപോലെ അവിടെ അശുഭമായി ഒന്നുമില്ല, രോഗവുമില്ല, ക്ഷീണവുമില്ല; ഹേ വാസവ, മനസ്സാൽ അവർ എന്തെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ (അത് ലഭിക്കുന്നു).
13.108.7
तत्सर्वं प्रापयन्ति स्म मम प्रत्यक्षदर्शनात् ।
कामगाः कामचारिण्यः कामात्कामांश्च भुञ्जते ॥ १३.१०८.७ ॥
എന്റെ പ്രത്യക്ഷ ദർശനത്താൽ അവ അതെല്ലാം എനിക്കു നൽകി; ഇഷ്ടംപോലെ പോകുന്നവയും ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവയുമായ അവ ഇഷ്ടത്തിൽനിന്ന് ഇഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
13.108.8
वाप्यः सरांसि सरितो विविधानि वनानि च ।
गृहाणि पर्वताश्चैव यावद्द्रव्यं च किञ्चन ॥ १३.१०८.८ ॥
പടവുകിണറുകൾ, തടാകങ്ങൾ, നദികൾ, നാനാവിധ വനങ്ങൾ, വീടുകൾ, പർവതങ്ങൾ, പിന്നെ എത്രയുണ്ടോ അത്രയും സമ്പത്തും.
13.108.9
मनोज्ञं सर्वभूतेभ्यस्तद्वनं तत्र दृश्यते ।
ईदृशान्विद्दि ताँल्लोकान्नास्ति लोकस्तथाविधः ॥ १३.१०८.९ ॥
ആ വനം അവിടെ സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മനോഹരമായി കാണപ്പെടുന്നു; അത്തരം ലോകങ്ങളെ നീ അറിയുക, അതുപോലൊരു ലോകം ഇല്ല.
13.108.10
तत्र सर्वसहाः क्षान्ता वत्सला गुरुवर्तिनः ।
अहङ्कारैर्विरहिता यान्ति शक्र नरोत्तमाः ॥ १३.१०८.१० ॥
അവിടെ എല്ലാം സഹിക്കുന്നവരും ക്ഷമയുള്ളവരും വാത്സല്യമുള്ളവരും ഗുരുവിനെ അനുസരിക്കുന്നവരും അഹങ്കാരമില്ലാത്തവരുമായ നരോത്തമന്മാർ പോകുന്നു, ഹേ ശക്രാ.
13.108.11
यः सर्वमांसानि न भक्षयीत ।
पुमान्सदा भावितो धर्मयुक्तः।
मातापित्रोरर्चिता सत्ययुक्तः ।
शुश्रुषिता ब्राह्मणानामनिन्द्यः ॥ १३.१०८.११ ॥
ഏത് മനുഷ്യൻ എല്ലാ മാംസവും ഭക്ഷിക്കാതിരിക്കുന്നുവോ, എപ്പോഴും മനസ്സ് പരിശീലിപ്പിച്ച്, ധർമ്മയുക്തനായി, മാതാപിതാക്കളെ ആദരിച്ച്, സത്യയുക്തനായി, ബ്രാഹ്മണരെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവനാകുന്നുവോ, അവൻ നിന്ദ്യനല്ല.
13.108.12
अक्रोधनो गोषु तथा द्विजेषु ।
धर्मे रतो गुरुशुश्रूषकश्च।
यावज्जीवं सत्यवृत्ते रतश्च ।
दाने रतो यः क्षमी चापराधे ॥ १३.१०८.१२ ॥
പശുക്കളോടും ദ്വിജന്മാരോടും കോപമില്ലാത്തവനായി, ധർമ്മത്തിൽ രമിക്കുന്നവനായി, ഗുരുശുശ്രൂഷകനായി, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ സത്യവൃത്തിയിൽ രമിക്കുന്നവനായി, ദാനത്തിൽ രമിക്കുന്നവനായി, അപരാധത്തോട് ക്ഷമിക്കുന്നവനായി.
13.108.13
मृदुर्दान्तो देवपरायणश्च ।
सर्वातिथिश्चापि यथा दयावान्।
ईदृग्गुणो मानवस्तं प्रयाति ।
लोकं गवां शाश्वतं चाव्ययं च ॥ १३.१०८.१३ ॥
മൃദുവും ദാന്തനും ദേവപരായണനും എല്ലാ അതിഥികളെയും സത്കരിക്കുന്നവനും ദയാലുവുമായ മനുഷ്യൻ ഇങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങളോടെ ഗോക്കളുടെ ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
13.108.14
न पारदारी पश्यति लोकमेतं ।
न वै गुरुघ्नो न मृषा सम्प्रलापी।
सदापवादी ब्राह्मणेष्वात्तवैरो ।
दोषैरन्यैर्यश्च युक्तो दुरात्मा ॥ १३.१०८.१४ ॥
പരസ്ത്രീഗാമി ഈ ലോകം കാണുന്നില്ല; ഗുരുഘാതകനും വ്യാജം പറയുന്നവനും എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണരെ ദുഷിക്കുന്നവനും വൈരം പുലർത്തുന്നവനും മറ്റു ദോഷങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ദുരാത്മാവും ആ ലോകം കാണുന്നില്ല.
13.108.15
न मित्रध्रुङ्नैकृतिकः कृतघ्नः ।
शठोऽनुजुर्धर्मविद्वेषकश्च।
न ब्रह्महा मनसाऽपि प्रपश्ये-
द्गवां लोकं पुण्यकृतां निवासम् ॥ १३.१०८.१५ ॥
മിത്രദ്രോഹിയും വഞ്ചകനും കൃതഘ്നനും കപടനും വക്രബുദ്ധിയും ധർമ്മവിദ്വേഷിയും ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനും മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും ഗോക്കളുടെ, പുണ്യവാന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമായ ആ ലോകം കാണരുത്.
13.108.16
एतत्ते सर्वमाख्यातं नैपुण्येन सुरेश्वर ।
गोप्रदानरतानां तु फलं शृणु शतक्रतो ॥ १३.१०८.१६ ॥
സുരേശ്വരാ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് സൂക്ഷ്മമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ശതക്രതോ, ഇനി ഗോദാനത്തിൽ രമിക്കുന്നവരുടെ ഫലം കേൾക്കൂ.
13.108.17
दायाद्यलब्धैरर्थैर्यो गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
धर्मार्जितान्धैः क्रीतान्स लोकानाप्नुतेऽक्षयान् ॥ १३.१०८.१७ ॥
അവകാശമായി ലഭിച്ച ധനംകൊണ്ട് പശുക്കളെ വാങ്ങി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ധർമ്മത്താൽ നേടിയ ധനംകൊണ്ട് വാങ്ങിയ പശുക്കളെ നൽകുന്നവൻ അക്ഷയമായ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു.
13.108.18
यो वै द्यूते धनं जित्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
स दिव्यमयुतं शक्र वर्षाणां फलमश्नुते ॥ १३.१०८.१८ ॥
ചൂതിൽ ധനം ജയിച്ച് പശുക്കളെ വാങ്ങി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഹേ ശക്ര, ദിവ്യമായ പതിനായിരം വർഷങ്ങളുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.
13.108.19
दायाद्याद्याः स्म वै गावो न्यायपूर्वैरुपार्जिताः ।
प्रदद्यात्ताः प्रदातॄणां सम्भवन्त्यपि च ध्रुवाः ॥ १३.१०८.१९ ॥
ന്യായമായി നേടിയ, അവകാശമായി ലഭിച്ച പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് അവ തീർച്ചയായും ലഭിക്കുന്നു.
13.108.20
प्रतिगृह्य तु यो दद्याद्गाः संशुद्धेनि चेतसा ।
तस्यापीहाक्षयाँल्लोकान्ध्रुवान्विद्धि शचीपते ॥ १३.१०८.२० ॥
പശുക്കളെ സ്വീകരിച്ച് ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ദാനം ചെയ്യുന്നവന് ഹേ ശചീപതേ, അക്ഷയവും ശാശ്വതവുമായ ലോകങ്ങളുണ്ടെന്ന് അറിയുക.
13.108.21
जन्मप्रभृति सत्यं च यो ब्रूयान्नियतेन्द्रियः ।
गुरुद्विजसहः क्षान्तस्तस्य गोभिः समा गतिः ॥ १३.१०८.२१ ॥
ജനനം മുതൽ സത്യം പറയുന്നവനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവനും, ഗുരുക്കളെയും ദ്വിജരെയും സഹിക്കുന്നവനും, ക്ഷമാശീലനുമായവന്റെ ഗതി പശുദാനത്തിന് തുല്യമാണ്.
13.108.22
न जातु ब्राह्मणो वाच्यो यदवाच्यं शचीपते ।
मनसा गोषु न द्रुह्येद्गोवृत्तिर्गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.२२ ॥
ഹേ ശചീപതേ, ബ്രാഹ്മണനോട് പറയാൻ പാടില്ലാത്തത് ഒരിക്കലും പറയരുത്; മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും പശുക്കളോട് ദ്രോഹിക്കരുത്; പശുവൃത്തിയുള്ളവനും പശുക്കളോട് കാരുണ്യമുള്ളവനുമായിരിക്കണം.
13.108.23
सत्ये धर्मे च निरतस्तस्य शक्र फलं शृणु ।
गोसहस्रेण समिता तस्य धेनुर्भवत्युत ॥ १३.१०८.२३ ॥
സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും നിരതനായവന്റെ ഫലം കേൾക്കുക, ഹേ ശക്ര; അവന്റെ ഒരു പശു ആയിരം പശുക്കൾക്ക് തുല്യമാകുന്നു.
13.108.24
क्षत्रियस्य गुणैरतैरन्वितस्य फलं शृणु ।
सप्तार्धशततुल्या गौर्भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१०८.२४ ॥
ഈ ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയ ക്ഷത്രിയന്റെ ഫലം കേൾക്കുക. അത് എഴുനൂറ്റി അമ്പത് പശുക്കൾക്ക് തുല്യമെന്നത് ഉറപ്പാണ്.
13.108.25
वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पञ्चशतं भवेत् ।
शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम् ॥ १३.१०८.२५ ॥
വൈശ്യനിൽ ഈ ഗുണങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അവന്റെ ഫലം അഞ്ഞൂറ് ആണ്. വിനീതനായ ശൂദ്രന്റെ ഫലവും അതിന്റെ നാലിലൊന്നെന്ന് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.108.26
एतच्चैनं योऽनुतिष्ठेत युक्तः ।
सत्ये रतो गुरुशुश्रूषया च।
दक्षः क्षान्तो देवतार्थी प्रशान्तः ।
शुचिर्बुद्धो धर्मशीलोऽनहंवाक् ॥ १३.१०८.२६ ॥
ഇവ ആരാണോ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്, യോഗ്യനായി, സത്യത്തിൽ രമിച്ച്, ഗുരുശുശ്രൂഷയോടെ, ദക്ഷനായി, ക്ഷമാശീലനായി, ദേവതകളെ ആഗ്രഹിച്ച്, പ്രശാന്തനായി, ശുചിയായി, ബുദ്ധിമാനായി, ധർമശീലനായി, അഹംഭാവമില്ലാത്ത വാക്കോടെ ഇരിക്കുന്നുവോ (അവന് ഇത് ബാധകമാണ്).
13.108.27
महत्फलं प्राप्यते सद्द्विजाय ।
दत्त्वा दोग्ध्रीं विधिनाऽनेन धेनुम्।
नित्यं दद्यादेकभक्तः सदा च ।
सत्ये स्थितो गुरुशुश्रुषिता च ॥ १३.१०८.२७ ॥
സദ്ബ്രാഹ്മണന് വിധിപ്രകാരം പാൽ തരുന്ന പശുവിനെ നൽകിയാൽ മഹാഫലം ലഭിക്കും. എപ്പോഴും ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, ഗുരുശുശ്രൂഷയുള്ളവൻ എന്നിവർ നിത്യവും (പശുവിനെ) നൽകണം.
13.108.28
वेदाध्यायी गोषु यो भक्तिमांश्च ।
नित्यं दत्त्वा योऽभिनन्देत गाश्च।
आजातितो यश्च गवां नमेत ।
इदं फलं शक्र निबोध तस्य ॥ १३.१०८.२८ ॥
വേദാധ്യയനം ചെയ്യുന്നവനും പശുക്കളിൽ ഭക്തിയുള്ളവനും നിത്യം (പശുവിനെ) ദാനം ചെയ്ത് അവയെ ബഹുമാനിക്കുന്നവനും ജനനം മുതൽ പശുക്കളെ നമിക്കുന്നവനും—ശക്രാ, അവന്റെ ഈ ഫലം അറിയുക.
13.108.29
यत्स्यादिष्ट्वा राजमूये फलं तु ।
यत्स्यादिष्ट्वा बहुना काञ्चनेन।
एततुल्यं फलमप्याहुरग्र्यं ।
सर्वे संन्तस्त्वषयो ये च सिद्धाः ॥ १३.१०८.२९ ॥
രാജസൂയയാഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും, ധാരാളം സ്വർണം ദാനം ചെയ്ത് യാഗം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലവും, ഇവയ്ക്കു തുല്യമായ ശ്രേഷ്ഠ ഫലവുമുണ്ടെന്ന് സജ്ജനങ്ങളും ഋഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും എല്ലാവരും പറയുന്നു.
13.108.30
योऽग्रं भक्तं किञ्चिदप्राश्य दद्या-
द्गोभ्यो नित्यं गोव्रती सत्यवादी।
शान्तोऽलुब्धो गोसहस्रस्य पुण्यं ।
संवत्सरेणाप्नुयात्सत्यशीलः ॥ १३.१०८.३० ॥
താൻ ഒട്ടും ഭക്ഷിക്കാതെ, ഭക്ഷണത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം നിത്യവും പശുക്കൾക്കു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഗോവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, സത്യവാദി, ശാന്തൻ, ലോഭമില്ലാത്തവൻ — ആ സത്യശീലൻ ഒരു വർഷം കൊണ്ട് ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്ത പുണ്യം നേടുന്നു.
13.108.31
यदकेभक्तमश्नीयाद्दद्यादेकं गवां च यत् ।
दशवर्षाण्यनन्तानि गोव्रती गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.३१ ॥
എന്തു ഭക്ഷിച്ചാലും അത് വളരെ കുറഞ്ഞതായിരിക്കെ, ഒരു പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ — ഗോവ്രതിയും പശുക്കളോട് ദയയുള്ളവനുമായ അവൻ പത്തു വർഷം അനന്തമായ പുണ്യം നേടുന്നു.
13.108.32
एकेनैव च भक्तेन यः क्रीत्वा गां प्रयच्छति ।
यावन्ति तस्या रोमाणि सम्भवन्ति शतक्रतो ॥ १३.१०८.३२ ॥
ഒരു ഭക്ഷണംകൊണ്ട് (സമ്പാദിച്ച്) ഒരു പശുവിനെ വാങ്ങി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ — ഹേ ശതക്രതു, ആ പശുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങളുണ്ടോ,
13.108.33
तावच्छतानां स गवां फलमाप्नोति शाश्वतम् ।
ब्राह्मणस्य फलं हीदं क्षत्रियस्य तु वै शृणु ॥ १३.१०८.३३ ॥
അത്രയും നൂറു പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ശാശ്വത ഫലം അവൻ നേടുന്നു. ഇത് ബ്രാഹ്മണന്റെ ഫലം; ഇനി ക്ഷത്രിയന്റെ ഫലം കേൾക്കുക.
13.108.34
पञ्चवार्षिकमेवं तु क्षत्रियस्य फलं स्मृतम् ।
ततोऽर्धेन तु वैश्यस्य शूद्रो वैश्यार्धतः स्मृतः ॥ १३.१०८.३४ ॥
ക്ഷത്രിയന്റെ ഫലം അഞ്ചു വർഷത്തേതായി ഓർമിക്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ പകുതി വൈശ്യന്റേത്; വൈശ്യന്റെ പകുതി ശൂദ്രന്റേതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.108.35
यश्चात्मावेक्रयं कृत्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
यावत्संदर्शयेद्गां वै स तावत्फलमश्नुते ॥ १३.१०८.३५ ॥
സ്വയം വിറ്റ് പശുക്കളെ വാങ്ങി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, പശുവിനെ കാണിക്കുന്നത്രയും കാലം ആ ഫലം നേടുന്നു.
13.108.36
रोम्णि रोम्णि महाभाग लोकाश्चास्याक्षयाः स्मृताः ।
सङ्ग्रामेष्वर्जयित्वा तु यो वै गाः सम्प्रयच्छति।
आत्मविक्रयतुल्यास्ताः शाश्वता विद्धि कौशिक ॥ १३.१०८.३६ ॥
മഹാഭാഗാ, ഓരോ രോമത്തിലും അവന് അക്ഷയ ലോകങ്ങളുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. യുദ്ധങ്ങളിൽ ജയിച്ച് പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ പശുക്കൾ സ്വയം വിറ്റതിന് തുല്യമാണ്; കൗശികാ, അവ ശാശ്വതമെന്നറിയുക.
13.108.37
अभावे यो गवां दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
दुर्गात्स तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदत्ते ॥ १३.१०८.३७ ॥
പശുക്കളില്ലാത്തപ്പോൾ എള്ള് ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വ്രതനിഷ്ഠനാണ്; അവൻ പശുവിനാൽ ദുർഗ്ഗതിയിൽ നിന്ന് കടത്തപ്പെട്ട് പാൽനദിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.108.38
न त्वेवासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
कालज्ञानं विप्रगवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०८.३८ ॥
ഇവയിൽ വെറും ദാനം മാത്രം പ്രശംസനീയമല്ല; യോഗ്യനായ പാത്രം, കാലം, പശുവിന്റെ വിശേഷത, വിധി, കാലജ്ഞാനം, ബ്രാഹ്മണനും പശുവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം — ഇവ അഗ്നി സൂര്യന്മാർ പോലെ ദുഃഖം അറിയാൻ ആവശ്യമാണ്.
13.108.39
स्वाध्यायाढ्यं शुद्धयोनिं प्रशान्तं ।
वैतानस्थं पापभीरुं बहुज्ञम्।
गोषु क्षान्तं नातितीक्ष्णं शरण्यं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः। ॥ १३.१०८.३९ ॥
വേദപഠനത്താൽ സമൃദ്ധനും, ശുദ്ധമായ ജന്മമുള്ളവനും, ശാന്തനും, വൈതാനാഗ്നികളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, പാപഭയമുള്ളവനും, ബഹുജ്ഞനും, പശുക്കളോട് ക്ഷമയുള്ളവനും, അതികഠിനനല്ലാത്തവനും, ശരണം നൽകുന്നവനും, ജീവനോപാധിയിൽ ക്ഷീണിച്ചവനുമായ ഇങ്ങനെയുള്ളവനെ പാത്രമെന്ന് പറയുന്നു.
13.108.40
वृत्तिग्लाने सीदति चातिमात्रं ।
तुष्ट्यर्थं वा होम्यहेतोः प्रसूतेः।
गुर्वर्थं वा बालसंवृद्धये वा ।
धेनुं दद्याद्देशकाले विशिष्टे ॥ १३.१०८.४० ॥
ജീവനോപാധിയുടെ ക്ലേശത്താൽ അതിയായി ക്ഷീണിച്ചവനു, തൃപ്തിക്കായോ, ഹോമയാഗത്തിനായോ, പ്രസവിച്ച സ്ത്രീക്കായോ, ഗുരുവിനായോ, ശിശുവിന്റെ പോഷണത്തിനായോ, യോഗ്യമായ ദേശകാലത്ത് യോഗ്യനു ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം.
13.108.41
अन्तर्ज्ञाताः सक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणैः क्रीतास्तेजसा यौतकाश्च।
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः ॥ १३.१०८.४१ ॥
അന്തർജ്ഞാതങ്ങൾ, വിലകൊടുത്തു വാങ്ങിയവ, അറിവിനാൽ ലഭിച്ചവ, പ്രാണവിലയ്ക്ക് വീണ്ടെടുത്തവ, തേജസ്സിനാൽ നേടിയവ, യൗതകങ്ങൾ, കഷ്ടത്തിൽ വിട്ടയക്കപ്പെട്ടവ, പോഷണത്തിനായി വന്നവ — ഈ വഴികളിലൂടെ ലഭിച്ച പശുക്കൾ വിശേഷേണ പ്രശസ്തമാണ്.
13.108.42
बलान्विताः शीलवयोपपन्नाः ।
सर्वाः प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.१०८.४२ ॥
ബലവതികളും ശീലവും യൗവനവുമുള്ള, സുഗന്ധമുള്ള എല്ലാ പശുക്കളെയും പ്രശംസിക്കുന്നു; നദികളിൽ ഗംഗ ശ്രേഷ്ഠയായതുപോലെ, വെളുത്ത പശുക്കളിൽ കപില ശ്രേഷ്ഠയാണ്.
13.108.43
तिस्रो रात्रीस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः पुष्टैः क्षीरपैः सुप्रचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०८.४३ ॥
മൂന്നു രാത്രി വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച് നിലത്ത് ഉപവസിച്ച്, തൃപ്തരായ പശുക്കളെ തൃപ്തരായവർക്ക് നൽകണം; കിടാങ്ങളാൽ പുഷ്ടിയുള്ള, പാൽ ചുരത്തുന്ന, നല്ലവണ്ണം മേഞ്ഞ പശുക്കളെ നൽകി, മൂന്നു ദിവസം ഗോരസംകൊണ്ട് ജീവിക്കണം.
13.108.44
दत्त्वा धेनुं सुव्रतां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावन्ति वर्षामि भवन्त्यमुत्र ॥ १३.१०८.४४ ॥
നല്ല വ്രതമുള്ളതും എളുപ്പത്തിൽ പാൽ കറക്കാവുന്നതും നല്ല കിടാവുള്ളതും ഓടിപ്പോകാത്തതുമായ പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവന് അവളുടെ ദേഹത്തിലെ രോമങ്ങളുടെ എണ്ണത്തോളം വർഷങ്ങൾ പരലോകത്ത് സുഖം ലഭിക്കും.
13.108.45
तथाऽनड्वाहं ब्राह्मणाय प्रदाय ।
धुर्यं युवानं बलिनं विनीतम्।
हलस्य वोढारमनन्तवीर्यं ।
प्राप्नोति लोकान्दशधेनुदस्य ॥ १३.१०८.४५ ॥
അതുപോലെ, നുകത്തിൽ കെട്ടാൻ യോഗ്യനും യുവാവും ബലവാനും വിനീതനും കലപ്പ വലിക്കുന്നവനും അനന്തവീര്യവുമായ കാളയെ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പത്ത് പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തവന്റെ ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു.
13.108.46
कान्ताराद्ब्राह्म्णान्गाश्च यः परित्राति कौशिक ।
क्षेमेण स विमुच्येत तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १३.१०८.४६ ॥
ഹേ കൗശിക, കാട്ടിൽനിന്ന് ബ്രാഹ്മണരെയും പശുക്കളെയും രക്ഷിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നവൻ ക്ഷേമത്തോടെ മോചിതനാകുന്നു. അവന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക.
13.108.47
अश्वमेधक्रतोस्तुल्यं फलं भवति शाश्वतम् ।
मृत्युकाले सहस्राक्ष यां वृत्तिमनुकाङ्क्षते ॥ १३.१०८.४७ ॥
അശ്വമേധയാഗത്തിന് തുല്യമായ ശാശ്വതഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഹേ സഹസ്രാക്ഷാ, മരണസമയത്ത് ഏത് അവസ്ഥയെ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതുതന്നെ ലഭിക്കും.
13.108.48
लोकान्बहुविधान्दिव्यान्यच्चास्य हृदि वर्तते ।
तत्सर्वं समवाप्नोति कर्मणैतेन मानवः ॥ १३.१०८.४८ ॥
ഈ കർമ്മത്താൽ മനുഷ്യൻ പലവിധ ദിവ്യലോകങ്ങളും അവന്റെ ഹൃദയത്തിലുള്ളതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി പ്രാപിക്കുന്നു.
13.108.49
गोभिश्च समनुज्ञातः सर्वत्र च महीयते ।
यस्त्वेतेनैव कल्पेन गां वनेष्वनुगच्छति ॥ १३.१०८.४९ ॥
ഇതേ ക്രമത്തിൽ കാട്ടിൽ പശുക്കളെ അനുഗമിക്കുന്നവൻ, പശുക്കളുടെ അനുമതി ലഭിച്ച് എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.108.50
तृणगोमयपर्णाशी निस्पृहो नियतः शुचिः ।
अकामं तेन वस्तव्यं मुदितेन शतक्रतो ॥ १३.१०८.५० ॥
പുല്ല്, ചാണകം, ഇലകൾ ഭക്ഷിക്കുന്നവനും, ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും, നിയന്ത്രിതനും, ശുചിയുള്ളവനുമായവൻ — ഹേ ശതക്രതു, അവൻ സന്തുഷ്ടമായ മനസ്സോടെ, ആഗ്രഹമില്ലാതെ (ആ രീതിയിൽ) വസിക്കണം.
13.108.51
मम लोके वसति स लोके वा यत्र चेच्छति ॥ १३.१०८.५१ ॥
അവൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.