महाभारत · अध्याय 13.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.108.1
योऽयं प्रश्नस्त्वया पृष्टो गोप्रदानादिकारितः ।
नान्यः प्रष्टास्ति लोकेस्मिंस्त्वत्तोन्यो हि शतक्रतो ॥ १३.१०८.१ ॥
गोदानादींनी प्रेरित होऊन तू विचारलेला हा प्रश्न; या लोकात तुझ्याशिवाय दुसरा प्रश्नकर्ता नाही, हे शतक्रतो.
13.108.2
सन्ति नानाविधा लोका यांस्त्वं शक्र न पश्यसि ।
पश्यामि यानहं लोकानेकपत्न्यश्च याः स्त्रियः ॥ १३.१०८.२ ॥
अनेक प्रकारचे लोक आहेत, हे शक्रा, जे तू पाहत नाहीस; मी ते पाहतो, आणि एकपत्नी स्त्रियाही तेथे आहेत.
13.108.3
कर्मभिश्चापि सुशुभैः सुव्रता ऋषयस्तथा ।
सशरीरा हि तान्यान्ति ब्राह्मणाः शुभबुद्धयः ॥ १३.१०८.३ ॥
अत्यंत शुभ कर्मांनी, आणि सुव्रत ऋषीही; शुभबुद्धी ब्राह्मण सशरीर त्या लोकांना जातात.
13.108.4
शरीरन्यासमोक्षेण मनसा निर्मलेन च ।
स्वप्नभूतांश्च ताँल्लोकान्पश्यन्तीहापि सुव्रताः ॥ १३.१०८.४ ॥
शरीरत्याग आणि निर्मल मनाने, सुव्रत येथेच स्वप्नासारखे ते लोक पाहतात.
13.108.5
ते तु लोकाः सहस्राक्ष शृणु यादृग्गुणान्विताः ।
न तत्र क्रमते कालो न जरा न च पावकः ॥ १३.१०८.५ ॥
हे सहस्राक्षा, ते लोक कोणत्या गुणांनी युक्त आहेत ते ऐक; तेथे काळ पुढे सरकत नाही, न वार्धक्य, न अग्नी.
13.108.6
तथा नास्त्यशुभं किञ्चिन्न व्याधिस्तत्र न क्लमः ।
यद्यच्च गावो मनसा तस्मिन्वाञ्छन्ति वासव ॥ १३.१०८.६ ॥
तसेच तेथे काहीही अशुभ नाही, रोग नाही, थकवाही नाही; हे वासवा, मनाने ते जे जे तेथे इच्छितात (ते मिळते).
13.108.7
तत्सर्वं प्रापयन्ति स्म मम प्रत्यक्षदर्शनात् ।
कामगाः कामचारिण्यः कामात्कामांश्च भुञ्जते ॥ १३.१०८.७ ॥
माझ्या प्रत्यक्ष दर्शनाने त्यांनी ते सर्व मला प्राप्त करून दिले; इच्छेनुसार जाणाऱ्या आणि इच्छेनुसार विहार करणाऱ्या त्या इच्छेने इच्छा उपभोगतात.
13.108.8
वाप्यः सरांसि सरितो विविधानि वनानि च ।
गृहाणि पर्वताश्चैव यावद्द्रव्यं च किञ्चन ॥ १३.१०८.८ ॥
पायविहिरी, सरोवरे, नद्या, विविध वने, घरे आणि पर्वत, तसेच जितकी संपत्ती असेल ती सर्व.
13.108.9
मनोज्ञं सर्वभूतेभ्यस्तद्वनं तत्र दृश्यते ।
ईदृशान्विद्दि ताँल्लोकान्नास्ति लोकस्तथाविधः ॥ १३.१०८.९ ॥
तिथे ते वन सर्व भूतांना मनोहर दिसते; अशी ती लोक जाण, अशासारखा दुसरा लोक नाही.
13.108.10
तत्र सर्वसहाः क्षान्ता वत्सला गुरुवर्तिनः ।
अहङ्कारैर्विरहिता यान्ति शक्र नरोत्तमाः ॥ १३.१०८.१० ॥
तेथे सर्व सहन करणारे, क्षमाशील, प्रेमळ, गुरुसेवक आणि अहंकारविरहित नरश्रेष्ठ जातात, हे शक्रा.
13.108.11
यः सर्वमांसानि न भक्षयीत ।
पुमान्सदा भावितो धर्मयुक्तः।
मातापित्रोरर्चिता सत्ययुक्तः ।
शुश्रुषिता ब्राह्मणानामनिन्द्यः ॥ १३.१०८.११ ॥
जो माणूस सर्व मांस खात नाही, सदा मनाने संयमित, धर्मयुक्त, मातापित्यांचा सन्मान करणारा, सत्ययुक्त आणि ब्राह्मणांची सेवा करणारा असतो, तो निर्दोष आहे.
13.108.12
अक्रोधनो गोषु तथा द्विजेषु ।
धर्मे रतो गुरुशुश्रूषकश्च।
यावज्जीवं सत्यवृत्ते रतश्च ।
दाने रतो यः क्षमी चापराधे ॥ १३.१०८.१२ ॥
गायी आणि द्विजांविषयी क्रोधरहित, धर्मात रत, गुरुसेवक, आयुष्यभर सत्याचरणात रत, दानात रत आणि अपराधाविषयी क्षमाशील असा जो.
13.108.13
मृदुर्दान्तो देवपरायणश्च ।
सर्वातिथिश्चापि यथा दयावान्।
ईदृग्गुणो मानवस्तं प्रयाति ।
लोकं गवां शाश्वतं चाव्ययं च ॥ १३.१०८.१३ ॥
जो मनुष्य मृदू, संयमी, देवपरायण, सर्व अतिथींचा सत्कार करणारा आणि दयाळू असतो, असे गुण असलेला मानव गाईंच्या त्या शाश्वत आणि अक्षय लोकाला प्राप्त होतो.
13.108.14
न पारदारी पश्यति लोकमेतं ।
न वै गुरुघ्नो न मृषा सम्प्रलापी।
सदापवादी ब्राह्मणेष्वात्तवैरो ।
दोषैरन्यैर्यश्च युक्तो दुरात्मा ॥ १३.१०८.१४ ॥
परस्त्रीगामी हा लोक पाहत नाही; गुरुघातक, खोटे बोलणारा, सदैव ब्राह्मणांची निंदा करणारा, वैर धरणारा आणि इतर दोषांनी युक्त असलेला दुरात्मा (तोही तो लोक पाहत नाही).
13.108.15
न मित्रध्रुङ्नैकृतिकः कृतघ्नः ।
शठोऽनुजुर्धर्मविद्वेषकश्च।
न ब्रह्महा मनसाऽपि प्रपश्ये-
द्गवां लोकं पुण्यकृतां निवासम् ॥ १३.१०८.१५ ॥
मित्रद्रोही, फसवा, कृतघ्न, कपटी, वाकड्या मनाचा, धर्मद्वेषी आणि ब्रह्महत्या करणारा—मनानेही गाईंच्या, पुण्यवानांच्या त्या निवासस्थानाकडे पाहू नये.
13.108.16
एतत्ते सर्वमाख्यातं नैपुण्येन सुरेश्वर ।
गोप्रदानरतानां तु फलं शृणु शतक्रतो ॥ १३.१०८.१६ ॥
हे सुरेश्वरा, हे सर्व मी तुला कुशलतेने सांगितले. हे शतक्रतो, आता गोदानात रत असलेल्यांचे फल ऐक.
13.108.17
दायाद्यलब्धैरर्थैर्यो गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
धर्मार्जितान्धैः क्रीतान्स लोकानाप्नुतेऽक्षयान् ॥ १३.१०८.१७ ॥
वारशाने मिळालेल्या धनाने गाई विकत घेऊन जो दान करतो, धर्माने मिळवलेल्या धनाने विकत घेतलेल्या गाई जो देतो, तो अक्षय लोक प्राप्त करतो.
13.108.18
यो वै द्यूते धनं जित्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
स दिव्यमयुतं शक्र वर्षाणां फलमश्नुते ॥ १३.१०८.१८ ॥
जो माणूस जुगारात धन जिंकून गायी विकत घेऊन दान करतो, हे शक्र, तो दिव्य दहा हजार वर्षांचे फल भोगतो.
13.108.19
दायाद्याद्याः स्म वै गावो न्यायपूर्वैरुपार्जिताः ।
प्रदद्यात्ताः प्रदातॄणां सम्भवन्त्यपि च ध्रुवाः ॥ १३.१०८.१९ ॥
न्यायाने मिळवलेल्या, वारशाने आलेल्या गायी जो दान करतो, त्याला त्या निश्चितपणे फळ देतात.
13.108.20
प्रतिगृह्य तु यो दद्याद्गाः संशुद्धेनि चेतसा ।
तस्यापीहाक्षयाँल्लोकान्ध्रुवान्विद्धि शचीपते ॥ १३.१०८.२० ॥
गायी स्वीकारून शुद्ध मनाने जो पुन्हा दान करतो, त्यालाही, हे शचीपते, इथे अक्षय आणि स्थिर लोक आहेत असे जाण.
13.108.21
जन्मप्रभृति सत्यं च यो ब्रूयान्नियतेन्द्रियः ।
गुरुद्विजसहः क्षान्तस्तस्य गोभिः समा गतिः ॥ १३.१०८.२१ ॥
जन्मापासून सत्य बोलणारा, इंद्रिये संयमित ठेवणारा, गुरू व द्विजांना सहन करणारा, क्षमाशील, त्याची गती गोदानासमान आहे.
13.108.22
न जातु ब्राह्मणो वाच्यो यदवाच्यं शचीपते ।
मनसा गोषु न द्रुह्येद्गोवृत्तिर्गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.२२ ॥
हे शचीपते, ब्राह्मणाला जे बोलू नये ते कधीही बोलू नये; मनानेही गायींचा द्रोह करू नये; गोपालनावर जगणारा आणि गायींवर दया करणारा असावा.
13.108.23
सत्ये धर्मे च निरतस्तस्य शक्र फलं शृणु ।
गोसहस्रेण समिता तस्य धेनुर्भवत्युत ॥ १३.१०८.२३ ॥
सत्य आणि धर्मात निरत असणाऱ्याचे फळ ऐक, हे शक्र; त्याची एक धेनू हजार गायींइतकी होते.
13.108.24
क्षत्रियस्य गुणैरतैरन्वितस्य फलं शृणु ।
सप्तार्धशततुल्या गौर्भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१०८.२४ ॥
या गुणांनी युक्त क्षत्रियाचे फळ ऐक. ते साडेसातशे गायींइतके आहे, हा निश्चय आहे.
13.108.25
वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पञ्चशतं भवेत् ।
शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम् ॥ १३.१०८.२५ ॥
वैश्यात हे गुण असतील तर त्याचे फळ पाचशे (गायींइतके) होईल. विनीत शूद्राचे फळही त्याच्या चतुर्थांशाइतके सांगितले आहे.
13.108.26
एतच्चैनं योऽनुतिष्ठेत युक्तः ।
सत्ये रतो गुरुशुश्रूषया च।
दक्षः क्षान्तो देवतार्थी प्रशान्तः ।
शुचिर्बुद्धो धर्मशीलोऽनहंवाक् ॥ १३.१०८.२६ ॥
जो हे (गुण) पाळतो, योग्य, सत्यात रत, गुरुशुश्रूषा करणारा, दक्ष, क्षमाशील, देवतार्थी, प्रशांत, शुचि, बुद्धिमान, धर्मशील आणि अहंकारहीन वाणी असलेला असतो (त्याला हे लागू होते).
13.108.27
महत्फलं प्राप्यते सद्द्विजाय ।
दत्त्वा दोग्ध्रीं विधिनाऽनेन धेनुम्।
नित्यं दद्यादेकभक्तः सदा च ।
सत्ये स्थितो गुरुशुश्रुषिता च ॥ १३.१०८.२७ ॥
सत्पुरुष ब्राह्मणाला विधिपूर्वक दूध देणारी गाय दिल्याने महान फळ मिळते. सदा एकवेळ भोजन करणाऱ्याने, सत्यात स्थित व गुरुशुश्रूषा करणाऱ्याने नित्य (गाय) द्यावी.
13.108.28
वेदाध्यायी गोषु यो भक्तिमांश्च ।
नित्यं दत्त्वा योऽभिनन्देत गाश्च।
आजातितो यश्च गवां नमेत ।
इदं फलं शक्र निबोध तस्य ॥ १३.१०८.२८ ॥
वेदाध्ययन करणारा, गायींप्रती भक्तिमान, जो नित्य (गाय) दान देऊन त्यांचा सन्मान करतो, आणि जो जन्मापासूनच गायींना नमन करतो—हे शक्रा, त्याचे हे फळ जाण.
13.108.29
यत्स्यादिष्ट्वा राजमूये फलं तु ।
यत्स्यादिष्ट्वा बहुना काञ्चनेन।
एततुल्यं फलमप्याहुरग्र्यं ।
सर्वे संन्तस्त्वषयो ये च सिद्धाः ॥ १३.१०८.२९ ॥
राजसूय यज्ञात जे फळ मिळते, आणि भरपूर सोने दान करून यज्ञ केल्याने जे फळ मिळते, त्याच्या बरोबरीचे उत्तम फळही आहे असे सर्व संत, ऋषी आणि सिद्ध म्हणतात.
13.108.30
योऽग्रं भक्तं किञ्चिदप्राश्य दद्या-
द्गोभ्यो नित्यं गोव्रती सत्यवादी।
शान्तोऽलुब्धो गोसहस्रस्य पुण्यं ।
संवत्सरेणाप्नुयात्सत्यशीलः ॥ १३.१०८.३० ॥
स्वतः काहीही न खाता, अन्नाचा पहिला भाग दररोज गायींना देणारा, गोव्रत पाळणारा, सत्यवादी, शांत व लोभरहित — तो सत्यशील एका वर्षात हजार गायींच्या दानाचे पुण्य प्राप्त करतो.
13.108.31
यदकेभक्तमश्नीयाद्दद्यादेकं गवां च यत् ।
दशवर्षाण्यनन्तानि गोव्रती गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.३१ ॥
जे अन्न तो खातो ते अगदी थोडे असो, जो एक गाय दान करतो — गोव्रती आणि गायींवर दया करणारा तो दहा वर्षे अनंत पुण्य मिळवतो.
13.108.32
एकेनैव च भक्तेन यः क्रीत्वा गां प्रयच्छति ।
यावन्ति तस्या रोमाणि सम्भवन्ति शतक्रतो ॥ १३.१०८.३२ ॥
एकाच अन्नाने (कमावून) एक गाय विकत घेऊन जो दान करतो — हे शतक्रतो, त्या गायीच्या अंगावर जितके केस असतात,
13.108.33
तावच्छतानां स गवां फलमाप्नोति शाश्वतम् ।
ब्राह्मणस्य फलं हीदं क्षत्रियस्य तु वै शृणु ॥ १३.१०८.३३ ॥
तितक्या शेकडो गायींच्या दानाचे शाश्वत फळ तो मिळवतो. हे ब्राह्मणाचे फळ; आता क्षत्रियाचे फळ ऐक.
13.108.34
पञ्चवार्षिकमेवं तु क्षत्रियस्य फलं स्मृतम् ।
ततोऽर्धेन तु वैश्यस्य शूद्रो वैश्यार्धतः स्मृतः ॥ १३.१०८.३४ ॥
क्षत्रियाचे फळ पाच वर्षांचे असे स्मरले आहे. त्याच्या अर्ध्याने वैश्याचे; वैश्याच्या अर्ध्याने शूद्राचे असे सांगितले आहे.
13.108.35
यश्चात्मावेक्रयं कृत्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
यावत्संदर्शयेद्गां वै स तावत्फलमश्नुते ॥ १३.१०८.३५ ॥
जो स्वतःला विकून गाई विकत घेऊन दान करतो, तो गाय दाखवेल तितक्या काळापर्यंत त्या फलाचा लाभ घेतो.
13.108.36
रोम्णि रोम्णि महाभाग लोकाश्चास्याक्षयाः स्मृताः ।
सङ्ग्रामेष्वर्जयित्वा तु यो वै गाः सम्प्रयच्छति।
आत्मविक्रयतुल्यास्ताः शाश्वता विद्धि कौशिक ॥ १३.१०८.३६ ॥
हे महाभागा, प्रत्येक रोमात त्याचे अक्षय लोक सांगितले आहेत. जो युद्धात जिंकून गाई दान करतो, त्याच्या गाई आत्मविक्रयासारख्या आहेत; हे कौशिका, त्या शाश्वत आहेत हे जाण.
13.108.37
अभावे यो गवां दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
दुर्गात्स तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदत्ते ॥ १३.१०८.३७ ॥
गाईंच्या अभावी जो तिळाची धेनू दान करतो, तो संयमी व्रती आहे; तो गाईच्या द्वारे संकटातून तरला जातो आणि दुग्धनदीत आनंदतो.
13.108.38
न त्वेवासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
कालज्ञानं विप्रगवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०८.३८ ॥
यांपैकी केवळ दान प्रशंसनीय नाही; योग्य पात्र, काल, गाईची विशेषता, विधी, कालज्ञान, ब्राह्मण आणि गाय यांतील भेद — हे अग्नी व सूर्याप्रमाणे दुःख जाणण्यासाठी आवश्यक आहेत.
13.108.39
स्वाध्यायाढ्यं शुद्धयोनिं प्रशान्तं ।
वैतानस्थं पापभीरुं बहुज्ञम्।
गोषु क्षान्तं नातितीक्ष्णं शरण्यं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः। ॥ १३.१०८.३९ ॥
स्वाध्यायाने समृद्ध, शुद्ध जन्माचा, शांत, वैतान अग्नींमध्ये स्थित, पापभीरू, बहुज्ञ, गाईंबाबत क्षमाशील, अतितीक्ष्ण नसलेला, आश्रयदाता, उपजीविकेने खचलेला — अशा व्यक्तीला पात्र म्हणतात.
13.108.40
वृत्तिग्लाने सीदति चातिमात्रं ।
तुष्ट्यर्थं वा होम्यहेतोः प्रसूतेः।
गुर्वर्थं वा बालसंवृद्धये वा ।
धेनुं दद्याद्देशकाले विशिष्टे ॥ १३.१०८.४० ॥
उपजीविकेच्या कष्टांनी अत्यंत खचलेल्याला, तृप्तीसाठी, होमयज्ञाच्या हेतूने, प्रसूत झालेल्या स्त्रीसाठी, गुरूसाठी किंवा बालकाच्या संगोपनासाठी, योग्य देश-काळी योग्य व्यक्तीला धेनू दान करावी.
13.108.41
अन्तर्ज्ञाताः सक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणैः क्रीतास्तेजसा यौतकाश्च।
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः ॥ १३.१०८.४१ ॥
अंतर्ज्ञात, मूल्य देऊन विकत घेतलेल्या, ज्ञानाने प्राप्त झालेल्या, प्राणांच्या मोबदल्यात सोडवलेल्या, तेजाने जिंकलेल्या, यौतक, संकटात सोडून दिलेल्या, पालनपोषणासाठी आलेल्या — या मार्गांनी मिळालेल्या गाई विशेषतः प्रशस्त मानल्या आहेत.
13.108.42
बलान्विताः शीलवयोपपन्नाः ।
सर्वाः प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.१०८.४२ ॥
बलवान, शील व तारुण्याने युक्त अशा सर्व सुगंधवती गाईंची लोक प्रशंसा करतात; नद्यांमध्ये गंगा जशी श्रेष्ठ, तसेच पांढऱ्या गाईंमध्ये कपिला श्रेष्ठ आहे.
13.108.43
तिस्रो रात्रीस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः पुष्टैः क्षीरपैः सुप्रचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०८.४३ ॥
तीन रात्री फक्त पाणी पिऊन जमिनीवर उपवास करून, तृप्त झालेल्या गाई तृप्त झालेल्यांना द्याव्यात; वासरांनी पुष्ट, दूध देणाऱ्या, चांगल्या चरलेल्या गाई देऊन, तीन दिवस गोरसावर निर्वाह करावा.
13.108.44
दत्त्वा धेनुं सुव्रतां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावन्ति वर्षामि भवन्त्यमुत्र ॥ १३.१०८.४४ ॥
उत्तम व्रत पाळणारी, सहज दूध देणारी, चांगले वासरू असलेली, न पळणारी धेनू दान करणाऱ्याला, तिच्या अंगावरील जितके केस असतील तितकी वर्षे परलोकी सुख मिळते.
13.108.45
तथाऽनड्वाहं ब्राह्मणाय प्रदाय ।
धुर्यं युवानं बलिनं विनीतम्।
हलस्य वोढारमनन्तवीर्यं ।
प्राप्नोति लोकान्दशधेनुदस्य ॥ १३.१०८.४५ ॥
त्याप्रमाणे, जोखडात जुंपण्यायोग्य, तरुण, बलवान, विनीत, नांगर ओढणारा, अनंत पराक्रमी बैल ब्राह्मणाला दान करणारा दहा धेनू दान करणाऱ्याचे लोक प्राप्त करतो.
13.108.46
कान्ताराद्ब्राह्म्णान्गाश्च यः परित्राति कौशिक ।
क्षेमेण स विमुच्येत तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १३.१०८.४६ ॥
हे कौशिका, जो अरण्यातून ब्राह्मणांना आणि गायींना सुरक्षित सोडवतो, तो कुशलतेने मुक्त होतो. त्याचे पुण्यफल ऐक.
13.108.47
अश्वमेधक्रतोस्तुल्यं फलं भवति शाश्वतम् ।
मृत्युकाले सहस्राक्ष यां वृत्तिमनुकाङ्क्षते ॥ १३.१०८.४७ ॥
अश्वमेध यज्ञाच्या समान शाश्वत फल मिळते. हे सहस्राक्षा, मृत्युकाळी ज्या अवस्थेची इच्छा तो करतो ती त्याला मिळते.
13.108.48
लोकान्बहुविधान्दिव्यान्यच्चास्य हृदि वर्तते ।
तत्सर्वं समवाप्नोति कर्मणैतेन मानवः ॥ १३.१०८.४८ ॥
या कर्माने मनुष्य अनेक प्रकारची दिव्य लोक आणि त्याच्या हृदयात जे आहे ते सर्व पूर्णपणे प्राप्त करतो.
13.108.49
गोभिश्च समनुज्ञातः सर्वत्र च महीयते ।
यस्त्वेतेनैव कल्पेन गां वनेष्वनुगच्छति ॥ १३.१०८.४९ ॥
याच विधीने जो अरण्यात गायींच्या मागे जातो, तो गायींची अनुज्ञा मिळवून सर्वत्र सन्मानित होतो.
13.108.50
तृणगोमयपर्णाशी निस्पृहो नियतः शुचिः ।
अकामं तेन वस्तव्यं मुदितेन शतक्रतो ॥ १३.१०८.५० ॥
गवत आणि पाने, गवत खाणारा, इच्छारहित, संयमी, शुचिर्भूत — हे शतक्रतो, त्याने आनंदी मनाने, इच्छेविना (त्या पद्धतीने) राहिले पाहिजे.
13.108.51
मम लोके वसति स लोके वा यत्र चेच्छति ॥ १३.१०८.५१ ॥
तो माझ्या लोकात राहतो, किंवा जिथे त्याची इच्छा असेल त्या लोकात राहतो.