ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.108.1
योऽयं प्रश्नस्त्वया पृष्टो गोप्रदानादिकारितः ।
नान्यः प्रष्टास्ति लोकेस्मिंस्त्वत्तोन्यो हि शतक्रतो ॥ १३.१०८.१ ॥
ਗੋਦਾਨ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ।
13.108.2
सन्ति नानाविधा लोका यांस्त्वं शक्र न पश्यसि ।
पश्यामि यानहं लोकानेकपत्न्यश्च याः स्त्रियः ॥ १३.१०८.२ ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਏਕਪਤਨੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
13.108.3
कर्मभिश्चापि सुशुभैः सुव्रता ऋषयस्तथा ।
सशरीरा हि तान्यान्ति ब्राह्मणाः शुभबुद्धयः ॥ १३.१०८.३ ॥
ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸੁਵ੍ਰਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ; ਸ਼ੁਭ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਰੀਰ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.108.4
शरीरन्यासमोक्षेण मनसा निर्मलेन च ।
स्वप्नभूतांश्च ताँल्लोकान्पश्यन्तीहापि सुव्रताः ॥ १३.१०८.४ ॥
ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
13.108.5
ते तु लोकाः सहस्राक्ष शृणु यादृग्गुणान्विताः ।
न तत्र क्रमते कालो न जरा न च पावकः ॥ १३.१०८.५ ॥
ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼, ਉਹ ਲੋਕ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ਸੁਣ; ਉੱਥੇ ਸਮਾਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ, ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ, ਨਾ ਅੱਗ।
13.108.6
तथा नास्त्यशुभं किञ्चिन्न व्याधिस्तत्र न क्लमः ।
यद्यच्च गावो मनसा तस्मिन्वाञ्छन्ति वासव ॥ १३.१०८.६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਥਕਾਵਟ; ਹੇ ਵਾਸਵ, ਜੋ ਜੋ ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਉਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ)।
13.108.7
तत्सर्वं प्रापयन्ति स्म मम प्रत्यक्षदर्शनात् ।
कामगाः कामचारिण्यः कामात्कामांश्च भुञ्जते ॥ १३.१०८.७ ॥
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ; ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਭੋਗਦੀਆਂ ਹਨ।
13.108.8
वाप्यः सरांसि सरितो विविधानि वनानि च ।
गृहाणि पर्वताश्चैव यावद्द्रव्यं च किञ्चन ॥ १३.१०८.८ ॥
ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਉਲੀਆਂ, ਸਰੋਵਰ, ਨਦੀਆਂ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਣ, ਘਰ ਅਤੇ ਪਰਬਤ, ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਸੰਪਤੀ ਹੈ ਉਹ ਸਭ।
13.108.9
मनोज्ञं सर्वभूतेभ्यस्तद्वनं तत्र दृश्यते ।
ईदृशान्विद्दि ताँल्लोकान्नास्ति लोकस्तथाविधः ॥ १३.१०८.९ ॥
ਉਥੇ ਉਹ ਬਣ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮਨੋਹਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.108.10
तत्र सर्वसहाः क्षान्ता वत्सला गुरुवर्तिनः ।
अहङ्कारैर्विरहिता यान्ति शक्र नरोत्तमाः ॥ १३.१०८.१० ॥
ਉਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਖਿਮਾਵਾਨ, ਸਨੇਹੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਰੋਤਮ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ।
13.108.11
यः सर्वमांसानि न भक्षयीत ।
पुमान्सदा भावितो धर्मयुक्तः।
मातापित्रोरर्चिता सत्ययुक्तः ।
शुश्रुषिता ब्राह्मणानामनिन्द्यः ॥ १३.१०८.११ ॥
ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਸਦਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮਿਤ, ਧਰਮਯੁਕਤ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿੰਦਾ-ਰਹਿਤ ਹੈ।
13.108.12
अक्रोधनो गोषु तथा द्विजेषु ।
धर्मे रतो गुरुशुश्रूषकश्च।
यावज्जीवं सत्यवृत्ते रतश्च ।
दाने रतो यः क्षमी चापराधे ॥ १३.१०८.१२ ॥
ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ ਭਰ ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿਮਾਵਾਨ ਜੋ ਹੈ।
13.108.13
मृदुर्दान्तो देवपरायणश्च ।
सर्वातिथिश्चापि यथा दयावान्।
ईदृग्गुणो मानवस्तं प्रयाति ।
लोकं गवां शाश्वतं चाव्ययं च ॥ १३.१०८.१३ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੋਮਲ, ਸੰਜਮੀ, ਦੇਵਪਰਾਇਣ, ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਸ ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
13.108.14
न पारदारी पश्यति लोकमेतं ।
न वै गुरुघ्नो न मृषा सम्प्रलापी।
सदापवादी ब्राह्मणेष्वात्तवैरो ।
दोषैरन्यैर्यश्च युक्तो दुरात्मा ॥ १३.१०८.१४ ॥
ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ; ਗੁਰੂ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੁਰਾਤਮਾ ਵੀ (ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ)।
13.108.15
न मित्रध्रुङ्नैकृतिकः कृतघ्नः ।
शठोऽनुजुर्धर्मविद्वेषकश्च।
न ब्रह्महा मनसाऽपि प्रपश्ये-
द्गवां लोकं पुण्यकृतां निवासम् ॥ १३.१०८.१५ ॥
ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਧ੍ਰੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਛਲੀਆ, ਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਕਪਟੀ, ਟੇਢੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆਰਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਗਾਵਾਂ ਦੇ, ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਵਾਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖੇ।
13.108.16
एतत्ते सर्वमाख्यातं नैपुण्येन सुरेश्वर ।
गोप्रदानरतानां तु फलं शृणु शतक्रतो ॥ १३.१०८.१६ ॥
ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਪੁਣਤਾ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਹੁਣ ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।
13.108.17
दायाद्यलब्धैरर्थैर्यो गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
धर्मार्जितान्धैः क्रीतान्स लोकानाप्नुतेऽक्षयान् ॥ १३.१०८.१७ ॥
ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਧਨ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਧਨ ਨਾਲ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਕ੍ਸ਼ੈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.108.18
यो वै द्यूते धनं जित्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
स दिव्यमयुतं शक्र वर्षाणां फलमश्नुते ॥ १३.१०८.१८ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਧਨ ਜਿੱਤ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
13.108.19
दायाद्याद्याः स्म वै गावो न्यायपूर्वैरुपार्जिताः ।
प्रदद्यात्ताः प्रदातॄणां सम्भवन्त्यपि च ध्रुवाः ॥ १३.१०८.१९ ॥
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਈਆਂ, ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.108.20
प्रतिगृह्य तु यो दद्याद्गाः संशुद्धेनि चेतसा ।
तस्यापीहाक्षयाँल्लोकान्ध्रुवान्विद्धि शचीपते ॥ १३.१०८.२० ॥
ਗਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ, ਇੱਥੇ ਅਕਸ਼ੈ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ।
13.108.21
जन्मप्रभृति सत्यं च यो ब्रूयान्नियतेन्द्रियः ।
गुरुद्विजसहः क्षान्तस्तस्य गोभिः समा गतिः ॥ १३.१०८.२१ ॥
ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਖਿਮਾਵਾਨ, ਉਸਦੀ ਗਤੀ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਵਾਂਗ ਹੈ।
13.108.22
न जातु ब्राह्मणो वाच्यो यदवाच्यं शचीपते ।
मनसा गोषु न द्रुह्येद्गोवृत्तिर्गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.२२ ॥
ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
13.108.23
सत्ये धर्मे च निरतस्तस्य शक्र फलं शृणु ।
गोसहस्रेण समिता तस्य धेनुर्भवत्युत ॥ १३.१०८.२३ ॥
ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ; ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੇਨੂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
13.108.24
क्षत्रियस्य गुणैरतैरन्वितस्य फलं शृणु ।
सप्तार्धशततुल्या गौर्भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१०८.२४ ॥
ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਖੱਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
13.108.25
वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पञ्चशतं भवेत् ।
शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम् ॥ १३.१०८.२५ ॥
ਜੇ ਵੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪੰਜ ਸੌ (ਗਾਂਵਾਂ ਬਰਾਬਰ) ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਨੀਤ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਸਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਜਿੰਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.108.26
एतच्चैनं योऽनुतिष्ठेत युक्तः ।
सत्ये रतो गुरुशुश्रूषया च।
दक्षः क्षान्तो देवतार्थी प्रशान्तः ।
शुचिर्बुद्धो धर्मशीलोऽनहंवाक् ॥ १३.१०८.२६ ॥
ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯੋਗ੍ਯ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਕ੍ਸ਼, ਖਿਮਾਵਾਨ, ਦੇਵਤਾਰਥੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਧਰਮਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਬੋਲ ਵਾਲਾ ਹੈ (ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਲਾਗੂ ਹੈ)।
13.108.27
महत्फलं प्राप्यते सद्द्विजाय ।
दत्त्वा दोग्ध्रीं विधिनाऽनेन धेनुम्।
नित्यं दद्यादेकभक्तः सदा च ।
सत्ये स्थितो गुरुशुश्रुषिता च ॥ १३.१०८.२७ ॥
ਸੱਤਪੁਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਦਾ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਤ ਦਾਨ ਕਰੇ।
13.108.28
वेदाध्यायी गोषु यो भक्तिमांश्च ।
नित्यं दत्त्वा योऽभिनन्देत गाश्च।
आजातितो यश्च गवां नमेत ।
इदं फलं शक्र निबोध तस्य ॥ १३.१०८.२८ ॥
ਜੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਤ (ਗਾਂ) ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਉਸਦਾ ਇਹ ਫਲ ਜਾਣ।
13.108.29
यत्स्यादिष्ट्वा राजमूये फलं तु ।
यत्स्यादिष्ट्वा बहुना काञ्चनेन।
एततुल्यं फलमप्याहुरग्र्यं ।
सर्वे संन्तस्त्वषयो ये च सिद्धाः ॥ १३.१०८.२९ ॥
ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਉੱਤਮ ਫਲ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਸੰਤ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.108.30
योऽग्रं भक्तं किञ्चिदप्राश्य दद्या-
द्गोभ्यो नित्यं गोव्रती सत्यवादी।
शान्तोऽलुब्धो गोसहस्रस्य पुण्यं ।
संवत्सरेणाप्नुयात्सत्यशीलः ॥ १३.१०८.३० ॥
ਜੋ ਆਪ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਰੋਜ਼ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੋਵ੍ਰਤ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਲੋਭ-ਰਹਿਤ ਹੈ — ਉਹ ਸੱਚ-ਸ਼ੀਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.108.31
यदकेभक्तमश्नीयाद्दद्यादेकं गवां च यत् ।
दशवर्षाण्यनन्तानि गोव्रती गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.३१ ॥
ਜੋ ਵੀ ਖਾਵੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਗੋਵ੍ਰਤੀ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.108.32
एकेनैव च भक्तेन यः क्रीत्वा गां प्रयच्छति ।
यावन्ति तस्या रोमाणि सम्भवन्ति शतक्रतो ॥ १३.१०८.३२ ॥
ਇੱਕੋ ਹੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ (ਕਮਾ ਕੇ) ਇੱਕ ਗਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਉਸ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
13.108.33
तावच्छतानां स गवां फलमाप्नोति शाश्वतम् ।
ब्राह्मणस्य फलं हीदं क्षत्रियस्य तु वै शृणु ॥ १३.१०८.३३ ॥
ਉਨ੍ਹੀਆਂ ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਫਲ ਉਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਹੁਣ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।
13.108.34
पञ्चवार्षिकमेवं तु क्षत्रियस्य फलं स्मृतम् ।
ततोऽर्धेन तु वैश्यस्य शूद्रो वैश्यार्धतः स्मृतः ॥ १३.१०८.३४ ॥
ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਧੇ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ ਦਾ; ਵੈਸ਼ ਦੇ ਅੱਧੇ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.108.35
यश्चात्मावेक्रयं कृत्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
यावत्संदर्शयेद्गां वै स तावत्फलमश्नुते ॥ १३.१०८.३५ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਵਿਖਾਉਣ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.108.36
रोम्णि रोम्णि महाभाग लोकाश्चास्याक्षयाः स्मृताः ।
सङ्ग्रामेष्वर्जयित्वा तु यो वै गाः सम्प्रयच्छति।
आत्मविक्रयतुल्यास्ताः शाश्वता विद्धि कौशिक ॥ १३.१०८.३६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹਰ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਕਸ਼ੈ ਲੋਕ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਜਾਣੋ।
13.108.37
अभावे यो गवां दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
दुर्गात्स तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदत्ते ॥ १३.१०८.३७ ॥
ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਜਮੀ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.108.38
न त्वेवासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
कालज्ञानं विप्रगवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०८.३८ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਦਾਨ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਯੋਗ ਪਾਤਰ, ਸਮਾਂ, ਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਵਿਧੀ, ਕਾਲ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰ — ਇਹ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦੁੱਖ ਜਾਣਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
13.108.39
स्वाध्यायाढ्यं शुद्धयोनिं प्रशान्तं ।
वैतानस्थं पापभीरुं बहुज्ञम्।
गोषु क्षान्तं नातितीक्ष्णं शरण्यं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः। ॥ १३.१०८.३९ ॥
ਸ੍ਵਾਧਿਆਇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਵੈਤਾਨ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ, ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿਮਾਵਾਨ, ਬਹੁਤ ਤੀਖਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਰੋਜ਼ੀ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ — ਅਜਿਹੇ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.108.40
वृत्तिग्लाने सीदति चातिमात्रं ।
तुष्ट्यर्थं वा होम्यहेतोः प्रसूतेः।
गुर्वर्थं वा बालसंवृद्धये वा ।
धेनुं दद्याद्देशकाले विशिष्टे ॥ १३.१०८.४० ॥
ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਨਾਲ ਅਤਿਅੰਤ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ, ਹੋਮ ਯਗ ਦੇ ਹੇਤੂ, ਜਣੇਪੇ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਲਈ, ਜਾਂ ਬਾਲਕ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ, ਯੋਗ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.108.41
अन्तर्ज्ञाताः सक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणैः क्रीतास्तेजसा यौतकाश्च।
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः ॥ १३.१०८.४१ ॥
ਅੰਤਰਜ੍ਞਾਤ, ਮੁੱਲ ਦੇ ਕੇ ਖਰੀਦੀਆਂ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਛੁਡਾਈਆਂ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਯੌਤਕ, ਕਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਆਈਆਂ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹਨ।
13.108.42
बलान्विताः शीलवयोपपन्नाः ।
सर्वाः प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.१०८.४२ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
13.108.43
तिस्रो रात्रीस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः पुष्टैः क्षीरपैः सुप्रचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०८.४३ ॥
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਗਾਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਗੋਰਸ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.108.44
दत्त्वा धेनुं सुव्रतां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावन्ति वर्षामि भवन्त्यमुत्र ॥ १३.१०८.४४ ॥
ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੀ, ਸੌਖਿਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੇ ਵੱਛੇ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਨਾ ਭੱਜਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ ਹਨ ਉਨੇ ਵਰ੍ਹੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
13.108.45
तथाऽनड्वाहं ब्राह्मणाय प्रदाय ।
धुर्यं युवानं बलिनं विनीतम्।
हलस्य वोढारमनन्तवीर्यं ।
प्राप्नोति लोकान्दशधेनुदस्य ॥ १३.१०८.४५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੂਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋਤਣ ਯੋਗ, ਜਵਾਨ, ਬਲਵਾਨ, ਨਿਮਰ, ਹਲ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਸ ਗਊਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.108.46
कान्ताराद्ब्राह्म्णान्गाश्च यः परित्राति कौशिक ।
क्षेमेण स विमुच्येत तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १३.१०८.४६ ॥
ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।
13.108.47
अश्वमेधक्रतोस्तुल्यं फलं भवति शाश्वतम् ।
मृत्युकाले सहस्राक्ष यां वृत्तिमनुकाङ्क्षते ॥ १३.१०८.४७ ॥
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਦੀਵੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਹਸਰਾਕਸ਼, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਿਸ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਉਹ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
13.108.48
लोकान्बहुविधान्दिव्यान्यच्चास्य हृदि वर्तते ।
तत्सर्वं समवाप्नोति कर्मणैतेन मानवः ॥ १३.१०८.४८ ॥
ਇਸ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਉਸਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.108.49
गोभिश्च समनुज्ञातः सर्वत्र च महीयते ।
यस्त्वेतेनैव कल्पेन गां वनेष्वनुगच्छति ॥ १३.१०८.४९ ॥
ਇਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਊਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.108.50
तृणगोमयपर्णाशी निस्पृहो नियतः शुचिः ।
अकामं तेन वस्तव्यं मुदितेन शतक्रतो ॥ १३.१०८.५० ॥
ਘਾਹ, ਗੋਬਰ, ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ, ਸੰਜਮੀ, ਸ਼ੁੱਧ — ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਉਸਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਮਨਾ ਦੇ (ਉਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ) ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.108.51
मम लोके वसति स लोके वा यत्र चेच्छति ॥ १३.१०८.५१ ॥
ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।