มหาภารตะ · อัธยายะ 13.108

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

13.108.1

योऽयं प्रश्नस्त्वया पृष्टो गोप्रदानादिकारितः ।
नान्यः प्रष्टास्ति लोकेस्मिंस्त्वत्तोन्यो हि शतक्रतो ॥ १३.१०८.१ ॥

คำถามนี้ที่ท่านถามไว้ อันเกิดจากการให้วัวเป็นทานและสิ่งอื่นทำนองนั้น ในโลกนี้ไม่มีผู้ถามอื่นนอกจากท่าน ดูกรศตกรตุ

13.108.2

सन्ति नानाविधा लोका यांस्त्वं शक्र न पश्यसि ।
पश्यामि यानहं लोकानेकपत्न्यश्च याः स्त्रियः ॥ १३.१०८.२ ॥

มีโลกหลายประเภทที่ท่านผู้เป็นศักระมองไม่เห็น ข้าพเจ้าเห็นโลกเหล่านั้น และเห็นสตรีผู้มีสามีเพียงคนเดียว

13.108.3

कर्मभिश्चापि सुशुभैः सुव्रता ऋषयस्तथा ।
सशरीरा हि तान्यान्ति ब्राह्मणाः शुभबुद्धयः ॥ १३.१०८.३ ॥

ด้วยกรรมอันงดงามยิ่ง และเช่นเดียวกัน ฤๅษีผู้มีวัตรอันดี พราหมณ์ผู้มีปัญญาบริสุทธิ์ย่อมไปยังโลกเหล่านั้นพร้อมกับร่างกาย

13.108.4

शरीरन्यासमोक्षेण मनसा निर्मलेन च ।
स्वप्नभूतांश्च ताँल्लोकान्पश्यन्तीहापि सुव्रताः ॥ १३.१०८.४ ॥

ด้วยการปลดปล่อยจากร่างกายและด้วยจิตที่บริสุทธิ์ ผู้มีวัตรอันดีย่อมเห็นโลกเหล่านั้นแม้ในที่นี้ ซึ่งเหมือนความฝัน

13.108.5

ते तु लोकाः सहस्राक्ष शृणु यादृग्गुणान्विताः ।
न तत्र क्रमते कालो न जरा न च पावकः ॥ १३.१०८.५ ॥

ดูกรผู้มีพันตา จงฟังว่าโลกเหล่านั้นประกอบด้วยคุณลักษณะเช่นใด ที่นั่นกาลเวลาไม่ผ่านไป ไม่มีความแก่ และไม่มีไฟ

13.108.6

तथा नास्त्यशुभं किञ्चिन्न व्याधिस्तत्र न क्लमः ।
यद्यच्च गावो मनसा तस्मिन्वाञ्छन्ति वासव ॥ १३.१०८.६ ॥

ที่นั่นไม่มีสิ่งอัปมงคลสิ่งใดเลย ไม่มีโรคภัย และไม่มีความอ่อนล้า ดูกรวาสวะ สิ่งใดก็ตามที่เหล่าโคปรารถนาในใจที่นั่น ก็ได้สิ่งนั้น

13.108.7

तत्सर्वं प्रापयन्ति स्म मम प्रत्यक्षदर्शनात् ।
कामगाः कामचारिण्यः कामात्कामांश्च भुञ्जते ॥ १३.१०८.७ ॥

ด้วยการที่ข้าพเจ้าได้เห็นโดยตรง โคเหล่านั้นจึงนำสิ่งทั้งหมดนั้นมาให้ เหล่าโคไปได้ตามใจปรารถนาและเคลื่อนไปได้ตามความต้องการ จึงเสวยความปรารถนาได้ตามปรารถนา

13.108.8

वाप्यः सरांसि सरितो विविधानि वनानि च ।
गृहाणि पर्वताश्चैव यावद्द्रव्यं च किञ्चन ॥ १३.१०८.८ ॥

สระน้ำขั้นบันได ทะเลสาบ แม่น้ำ ป่าไม้หลายประเภท ที่อยู่อาศัยและภูเขา รวมทั้งทรัพย์สินใดก็ตามที่มีอยู่

13.108.9

मनोज्ञं सर्वभूतेभ्यस्तद्वनं तत्र दृश्यते ।
ईदृशान्विद्दि ताँल्लोकान्नास्ति लोकस्तथाविधः ॥ १३.१०८.९ ॥

ป่านั้นที่นั่นปรากฏเป็นที่น่ายินดีแก่สรรพสัตว์ ท่านพึงรู้เถิดว่าโลกเช่นนี้ ไม่มีโลกใดอื่นที่เป็นเช่นนั้น

13.108.10

तत्र सर्वसहाः क्षान्ता वत्सला गुरुवर्तिनः ।
अहङ्कारैर्विरहिता यान्ति शक्र नरोत्तमाः ॥ १३.१०८.१० ॥

ดูกรศักระ บุรุษผู้ประเสริฐที่อดทนต่อทุกสิ่ง สงบเสงี่ยม เมตตาปราณี เชื่อฟังครูบาอาจารย์ และปราศจากความถือตัว ย่อมไปยังที่นั่น

13.108.11

यः सर्वमांसानि न भक्षयीत ।
पुमान्सदा भावितो धर्मयुक्तः।
मातापित्रोरर्चिता सत्ययुक्तः ।
शुश्रुषिता ब्राह्मणानामनिन्द्यः ॥ १३.१०८.११ ॥

บุรุษผู้ไม่กินเนื้อสัตว์ใดๆ เลย ผู้ฝึกตนในใจอยู่เสมอ ประพฤติตามธรรม ให้เกียรติแก่มารดาและบิดา ยึดมั่นในความจริง รับใช้พราหมณ์ ย่อมไม่มีความผิด

13.108.12

अक्रोधनो गोषु तथा द्विजेषु ।
धर्मे रतो गुरुशुश्रूषकश्च।
यावज्जीवं सत्यवृत्ते रतश्च ।
दाने रतो यः क्षमी चापराधे ॥ १३.१०८.१२ ॥

ผู้ไม่โกรธต่อโคและต่อผู้เกิดสองครั้ง ยินดีในธรรม รับใช้ครูบาอาจารย์ ยินดีในการประพฤติความจริงตลอดชีวิต ยินดีในการให้ทาน และอดทนต่อการถูกล่วงเกิน

13.108.13

मृदुर्दान्तो देवपरायणश्च ।
सर्वातिथिश्चापि यथा दयावान्।
ईदृग्गुणो मानवस्तं प्रयाति ।
लोकं गवां शाश्वतं चाव्ययं च ॥ १३.१०८.१३ ॥

ผู้อ่อนโยน ข่มใจได้ มุ่งมั่นต่อเทพเจ้า ต้อนรับแขกทุกคน และมีความเมตตาปราณี มนุษย์ผู้มีคุณลักษณะเช่นนี้ย่อมไปยังโลกของโคอันนิรันดร์และไม่เสื่อมสูญนั้น

13.108.14

न पारदारी पश्यति लोकमेतं ।
न वै गुरुघ्नो न मृषा सम्प्रलापी।
सदापवादी ब्राह्मणेष्वात्तवैरो ।
दोषैरन्यैर्यश्च युक्तो दुरात्मा ॥ १३.१०८.१४ ॥

ผู้ล่วงประเวณีภรรยาผู้อื่นย่อมไม่เห็นโลกนี้ ผู้ฆ่าครูบาอาจารย์ก็ไม่เห็น ผู้กล่าวคำเท็จ ผู้กล่าวร้ายพราหมณ์อยู่เสมอ ผู้มีความอาฆาตจองเวร หรือผู้มีใจชั่วร้ายประกอบด้วยโทษอื่นๆ ก็ไม่เห็น

13.108.15

न मित्रध्रुङ्नैकृतिकः कृतघ्नः ।
शठोऽनुजुर्धर्मविद्वेषकश्च।
न ब्रह्महा मनसाऽपि प्रपश्ये-
द्गवां लोकं पुण्यकृतां निवासम् ॥ १३.१०८.१५ ॥

ผู้ทรยศต่อมิตร ผู้หลอกลวง ผู้เนรคุณ ผู้คดโกง ผู้ไม่ซื่อตรง ผู้เกลียดชังธรรม และผู้ฆ่าพราหมณ์ แม้ในใจก็ไม่พึงเห็นที่อยู่ของโค ซึ่งเป็นที่พำนักของผู้ทำบุญ

13.108.16

एतत्ते सर्वमाख्यातं नैपुण्येन सुरेश्वर ।
गोप्रदानरतानां तु फलं शृणु शतक्रतो ॥ १३.१०८.१६ ॥

ดูกรเจ้าแห่งเทวดา ข้าพเจ้าได้เล่าเรื่องทั้งหมดนี้โดยแยบยลแล้ว บัดนี้จงฟังผลของผู้ที่ยินดีในการให้วัวเป็นทาน ดูกรศตกรตุ

13.108.17

दायाद्यलब्धैरर्थैर्यो गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
धर्मार्जितान्धैः क्रीतान्स लोकानाप्नुतेऽक्षयान् ॥ १३.१०८.१७ ॥

ผู้ใดซื้อวัวด้วยทรัพย์ที่ได้มาจากมรดก แล้วให้วัวนั้นไปเป็นทาน และผู้ที่ให้วัวซึ่งซื้อด้วยทรัพย์ที่หามาได้โดยธรรม ย่อมได้รับโลกอันไม่เสื่อมสูญ

13.108.18

यो वै द्यूते धनं जित्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
स दिव्यमयुतं शक्र वर्षाणां फलमश्नुते ॥ १३.१०८.१८ ॥

ผู้ใดชนะทรัพย์จากการเล่นพนัน แล้วซื้อวัวให้เป็นทาน ดูกรศักระ ผู้นั้นย่อมเสวยผลแห่งหมื่นปีทิพย์

13.108.19

दायाद्याद्याः स्म वै गावो न्यायपूर्वैरुपार्जिताः ।
प्रदद्यात्ताः प्रदातॄणां सम्भवन्त्यपि च ध्रुवाः ॥ १३.१०८.१९ ॥

วัวที่ได้มาด้วยมรดกและด้วยวิธีการอันชอบธรรม เมื่อผู้ให้มอบให้ผู้รับทาน ย่อมเป็นผลแน่นอนแก่ผู้ให้แท้จริง

13.108.20

प्रतिगृह्य तु यो दद्याद्गाः संशुद्धेनि चेतसा ।
तस्यापीहाक्षयाँल्लोकान्ध्रुवान्विद्धि शचीपते ॥ १३.१०८.२० ॥

ผู้ใดรับวัวแล้วให้กลับไปด้วยใจที่บริสุทธิ์ ดูกรเจ้าแห่งศจี ท่านพึงรู้เถิดว่า สำหรับผู้นั้นในโลกนี้ก็มีโลกอันไม่เสื่อมสูญและมั่นคงเช่นกัน

13.108.21

जन्मप्रभृति सत्यं च यो ब्रूयान्नियतेन्द्रियः ।
गुरुद्विजसहः क्षान्तस्तस्य गोभिः समा गतिः ॥ १३.१०८.२१ ॥

ผู้ที่พูดความจริงตั้งแต่เกิด ผู้ที่ข่มอินทรีย์ไว้ได้ ผู้ที่อดทนต่อครูและพราหมณ์ และมีความอดกลั้น ทางของเขาเสมอเหมือนทางของการให้โค

13.108.22

न जातु ब्राह्मणो वाच्यो यदवाच्यं शचीपते ।
मनसा गोषु न द्रुह्येद्गोवृत्तिर्गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.२२ ॥

ไม่ควรพูดกับพราหมณ์ด้วยถ้อยคำที่ไม่สมควรพูดเลย โอ้ เจ้าแห่งศจี ไม่พึงคิดร้ายต่อโคแม้ในใจ ผู้ดำรงชีพด้วยโคและเอ็นดูโค

13.108.23

सत्ये धर्मे च निरतस्तस्य शक्र फलं शृणु ।
गोसहस्रेण समिता तस्य धेनुर्भवत्युत ॥ १३.१०८.२३ ॥

ดูกรศักระ จงฟังผลของผู้ที่ยึดมั่นในความจริงและธรรม โคหนึ่งตัวของเขาย่อมเทียบเท่าโคหนึ่งพันตัว

13.108.24

क्षत्रियस्य गुणैरतैरन्वितस्य फलं शृणु ।
सप्तार्धशततुल्या गौर्भवतीति विनिश्चयः ॥ १३.१०८.२४ ॥

ดูกรศักระ จงฟังผลสำหรับกษัตริย์ผู้ประกอบด้วยคุณเหล่านี้ โคหนึ่งตัวย่อมเทียบเท่าโคเจ็ดร้อยห้าสิบตัว นี่คือข้อสรุปที่แน่นอน

13.108.25

वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पञ्चशतं भवेत् ।
शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम् ॥ १३.१०८.२५ ॥

ถ้าแพศย์มีคุณเหล่านี้ ผลของเขาย่อมเป็นห้าร้อย ส่วนผลของศูทรผู้ถ่อมตนก็กล่าวว่าเป็นหนึ่งในสี่ของนั้น

13.108.26

एतच्चैनं योऽनुतिष्ठेत युक्तः ।
सत्ये रतो गुरुशुश्रूषया च।
दक्षः क्षान्तो देवतार्थी प्रशान्तः ।
शुचिर्बुद्धो धर्मशीलोऽनहंवाक् ॥ १३.१०८.२६ ॥

ผู้ใดปฏิบัติตามสิ่งเหล่านี้ด้วยความตั้งใจมั่น ยินดีในความจริง รับใช้ครู มีความชำนาญ อดทน แสวงหาเทวดา สงบ บริสุทธิ์ มีปัญญา ประพฤติตามธรรม และไม่อวดอ้างด้วยวาจา (ผลนี้ย่อมเป็นของผู้นั้น)

13.108.27

महत्फलं प्राप्यते सद्द्विजाय ।
दत्त्वा दोग्ध्रीं विधिनाऽनेन धेनुम्।
नित्यं दद्यादेकभक्तः सदा च ।
सत्ये स्थितो गुरुशुश्रुषिता च ॥ १३.१०८.२७ ॥

ด้วยการถวายโคนมตัวหนึ่งแก่พราหมณ์ผู้ดีตามวิธีนี้ ย่อมได้ผลอันยิ่งใหญ่ ผู้ที่ฉันอาหารวันละครั้งเดียว ตั้งมั่นในความจริง และรับใช้ครู พึงถวายโคทุกวัน

13.108.28

वेदाध्यायी गोषु यो भक्तिमांश्च ।
नित्यं दत्त्वा योऽभिनन्देत गाश्च।
आजातितो यश्च गवां नमेत ।
इदं फलं शक्र निबोध तस्य ॥ १३.१०८.२८ ॥

ดูกรศักระ ผู้ที่ศึกษาพระเวท มีความศรัทธาต่อโค ถวายโคเป็นนิตย์ และยินดีต่อโค รวมทั้งผู้ที่นมัสการโคตั้งแต่กำเนิด จงรู้ผลนี้ของเขาเถิด

13.108.29

यत्स्यादिष्ट्वा राजमूये फलं तु ।
यत्स्यादिष्ट्वा बहुना काञ्चनेन।
एततुल्यं फलमप्याहुरग्र्यं ।
सर्वे संन्तस्त्वषयो ये च सिद्धाः ॥ १३.१०८.२९ ॥

ผลที่เกิดจากการบูชายัญราชสูยะ และผลที่เกิดจากการบูชายัญด้วยทองคำจำนวนมาก กล่าวว่าเทียบเท่าผลนี้ ซึ่งเป็นผลอันเลิศ สัตบุรุษทั้งปวง ฤๅษี และผู้สำเร็จทั้งหลายต่างกล่าวเช่นนี้

13.108.30

योऽग्रं भक्तं किञ्चिदप्राश्य दद्या-
द्गोभ्यो नित्यं गोव्रती सत्यवादी।
शान्तोऽलुब्धो गोसहस्रस्य पुण्यं ।
संवत्सरेणाप्नुयात्सत्यशीलः ॥ १३.१०८.३० ॥

ผู้ใดไม่ฉันอาหารส่วนแรกของตนเลย แต่ถวายให้แก่โคทุกวัน ผู้ถือวัตรของโค พูดความจริง สงบ และไม่โลภ บุรุษผู้มีความประพฤติสัตย์ซื่อเช่นนั้น ย่อมได้บุญของการถวายโคหนึ่งพันตัวในหนึ่งปี

13.108.31

यदकेभक्तमश्नीयाद्दद्यादेकं गवां च यत् ।
दशवर्षाण्यनन्तानि गोव्रती गोनुकम्पकः ॥ १३.१०८.३१ ॥

ผู้ที่ฉันอาหารน้อยมาก และถวายโคหนึ่งตัว ผู้ถือวัตรของโคและเอ็นดูโค ย่อมได้บุญอันหาที่สุดมิได้ตลอดสิบปี

13.108.32

एकेनैव च भक्तेन यः क्रीत्वा गां प्रयच्छति ।
यावन्ति तस्या रोमाणि सम्भवन्ति शतक्रतो ॥ १३.१०८.३२ ॥

ดูกรศตกรตุ ผู้ใดซื้อโคด้วยรายได้จากอาหารเพียงมื้อเดียวแล้วถวายไป โคตัวนั้นมีขนมากเท่าใด

13.108.33

तावच्छतानां स गवां फलमाप्नोति शाश्वतम् ।
ब्राह्मणस्य फलं हीदं क्षत्रियस्य तु वै शृणु ॥ १३.१०८.३३ ॥

ผู้นั้นย่อมได้ผลแห่งการให้โคนิรันดร์เท่าจำนวนร้อยตัวเช่นนั้น นี่เป็นผลสำหรับพราหมณ์ ส่วนผลสำหรับกษัตริย์ จงฟังเถิด

13.108.34

पञ्चवार्षिकमेवं तु क्षत्रियस्य फलं स्मृतम् ।
ततोऽर्धेन तु वैश्यस्य शूद्रो वैश्यार्धतः स्मृतः ॥ १३.१०८.३४ ॥

ผลสำหรับกษัตริย์ท่านกล่าวว่าเป็นห้าปี ส่วนของแพศย์เป็นครึ่งหนึ่งของนั้น และของศูทรกล่าวว่าเป็นครึ่งหนึ่งของแพศย์

13.108.35

यश्चात्मावेक्रयं कृत्वा गाः क्रीत्वा सम्प्रयच्छति ।
यावत्संदर्शयेद्गां वै स तावत्फलमश्नुते ॥ १३.१०८.३५ ॥

ผู้ใดขายตัวเองแล้วซื้อโคถวายไป ย่อมได้ผลเท่ากับเวลาที่ได้เห็นโคตัวนั้น

13.108.36

रोम्णि रोम्णि महाभाग लोकाश्चास्याक्षयाः स्मृताः ।
सङ्ग्रामेष्वर्जयित्वा तु यो वै गाः सम्प्रयच्छति।
आत्मविक्रयतुल्यास्ताः शाश्वता विद्धि कौशिक ॥ १३.१०८.३६ ॥

ดูกรผู้โชคดียิ่ง โลกอันไม่เสื่อมสูญย่อมมีแก่เขาทุกขนเส้น ผู้ใดชนะโคในสงครามแล้วถวายไป จงรู้เถิดว่าโคเหล่านั้นเทียบเท่าการขายตนและเป็นนิรันดร์ ดูกรเการศิกะ

13.108.37

अभावे यो गवां दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
दुर्गात्स तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदत्ते ॥ १३.१०८.३७ ॥

ผู้ใดในยามไม่มีโค ถวายโคทำด้วยงา ผู้มีวัตรสำรวมระวัง ย่อมได้รับการช่วยให้พ้นจากความทุกข์ด้วยโคนั้น และชื่นชมอยู่ในแม่น้ำน้ำนม

13.108.38

न त्वेवासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
कालज्ञानं विप्रगवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०८.३८ ॥

การให้เพียงอย่างเดียวในหมู่สิ่งเหล่านี้ไม่เป็นที่สรรเสริญ ต้องมีผู้รับที่คู่ควร เวลา ประเภทของโค พิธีกรรม ความรู้เรื่องเวลา และความแตกต่างระหว่างพราหมณ์กับโค ทั้งหมดนี้จำเป็นเพื่อรู้ความทุกข์ ดุจไฟและดวงอาทิตย์

13.108.39

स्वाध्यायाढ्यं शुद्धयोनिं प्रशान्तं ।
वैतानस्थं पापभीरुं बहुज्ञम्।
गोषु क्षान्तं नातितीक्ष्णं शरण्यं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः। ॥ १३.१०८.३९ ॥

ผู้ที่อุดมด้วยการศึกษาคัมภีร์ มีกำเนิดบริสุทธิ์ สงบ ตั้งมั่นในการบูชาด้วยเพลิง กลัวบาป มีความรู้มาก อดทนต่อโค ไม่ดุร้ายเกินไป เป็นที่พึ่ง และอ่อนแรงลงเพราะการดำรงชีพ ผู้เช่นนั้นเรียกว่าผู้รับที่คู่ควร

13.108.40

वृत्तिग्लाने सीदति चातिमात्रं ।
तुष्ट्यर्थं वा होम्यहेतोः प्रसूतेः।
गुर्वर्थं वा बालसंवृद्धये वा ।
धेनुं दद्याद्देशकाले विशिष्टे ॥ १३.१०८.४० ॥

แก่ผู้ที่อ่อนแรงลงอย่างยิ่งเพราะความลำบากในการดำรงชีพ หรือเพื่อความพอใจ หรือเพื่อเหตุแห่งการบูชาด้วยไฟ หรือแก่หญิงที่เพิ่งคลอดบุตร หรือเพื่อครู หรือเพื่อการเลี้ยงดูเด็ก พึงถวายโคนมที่สถานที่และเวลาอันเหมาะสมแก่ผู้รับที่คู่ควร

13.108.41

अन्तर्ज्ञाताः सक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणैः क्रीतास्तेजसा यौतकाश्च।
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः ॥ १३.१०८.४१ ॥

วัวที่รู้จักกันดีภายในครัวเรือน วัวที่ซื้อมาด้วยราคา วัวที่ได้มาด้วยความรู้ วัวที่ไถ่มาด้วยชีวิต วัวที่ได้มาด้วยความกล้าหาญ วัวที่ให้เป็นสินสมรส วัวที่ปล่อยออกมาในยามทุกข์ยาก และวัวที่ได้มาเพื่อการเลี้ยงดู วัวที่ได้มาด้วยวิธีเหล่านี้ถือว่าประเสริฐเป็นพิเศษ