Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 13.109

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

13.109.1

जान्यो गामपहरेद्विक्रीयाच्चार्थकारणात् ।
एतद्विज्ञातुमिच्छामि कानु तस्य गतिर्भवेत् ॥ १३.१०९.१ ॥

जाणता माणूस धनासाठी गाय चोरतो किंवा विकतो, तर त्याची गती काय होईल? हे जाणण्याची माझी इच्छा आहे.

13.109.2

भक्तार्थं विक्रयार्थं वा येऽपहारं हि कुर्वते ।
दानार्थं ब्राह्मणार्थाय तत्रेदं श्रूयतां फलम् ॥ १३.१०९.२ ॥

अन्नासाठी, विक्रीसाठी, दानासाठी किंवा ब्राह्मणासाठी जे चोरी करतात, त्यांचे फळ येथे ऐका.

13.109.3

विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद्भक्षयेद्वा निरङ्कुशः ।
घातयानं हि पुरुषं येऽनुमन्येयुरर्थिनः ॥ १३.१०९.३ ॥

विक्रीसाठी जो वध करतो किंवा खातो, जो बेलगाम आहे, आणि लाभार्थी होऊन वध करविणाऱ्या माणसाला अनुमोदन देतात.

13.109.4

घातकः खादको वाऽपि तथा यश्चानुमन्यते ।
यावन्ति तस्या रोमाणि तावद्वर्षाणि मज्जति ॥ १३.१०९.४ ॥

वध करणारा, खाणारा आणि जो अनुमोदन देतो—त्या गाईच्या अंगावर जितके केस आहेत तितकी वर्षे तो बुडून राहतो.

13.109.5

ये दोषा यादृशाश्चैव द्विजयज्ञोपघातके ।
विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृता गवाम् ॥ १३.१०९.५ ॥

द्विजाच्या यज्ञात विघ्न आणण्याचे जे दोष आणि जसे दोष, तेच गाईंची विक्री व चोरी यातही स्मरले गेले आहेत.

13.109.6

अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति ।
यावद्दाने तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति। ॥ १३.१०९.६ ॥

चोरलेली गाय ब्राह्मणाला देणारा, आणि दानात गाय ब्राह्मणाला देणारा…

13.109.7

सुवर्णं दक्षिणामाहुर्गोप्रदाने महाद्युते ।
सुवर्णं परमित्युक्तं दक्षिणार्थमसंशयम् ॥ १३.१०९.७ ॥

गोदानात दक्षिणा सुवर्ण असे म्हटले जाते, हे महातेजस्वी. निःसंशय, दक्षिणेसाठी सुवर्णच श्रेष्ठ असे सांगितले आहे.

13.109.8

गोप्रदानात्तारयते सप्त पूर्वांस्तथाऽपरान् ।
सुवर्णं दक्षिणां कृत्वा तावद्द्विगुणमुच्यते ॥ १३.१०९.८ ॥

गोदानामुळे सात पूर्वजांना आणि तसेच सात वंशजांना तारले जाते. सुवर्ण दक्षिणा दिल्यास त्याचे फळ दुप्पट होते असे म्हटले जाते.

13.109.9

सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा ।
सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम् ॥ १३.१०९.९ ॥

सुवर्ण हे परम दान आहे; सुवर्ण ही उत्तम दक्षिणा आहे. हे शक्रा, पवित्र करणाऱ्यांमध्ये सुवर्ण सर्वोत्तम पावन मानले गेले आहे.

13.109.10

कुलानां पावनं प्राहुर्जातरूपं शतक्रतो ।
एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते ॥ १३.१०९.१० ॥

हे शतक्रतो, कुलांना पावन करणारे सुवर्ण असे म्हणतात. हे महातेजस्वी, थोडक्यात ही माझी दक्षिणा सांगितली आहे.

13.109.11

एतत्पितामहेनोक्तमिन्द्राय भरतर्षभ ।
इन्द्रो दशरथायाह रामायाह पिता तथा ॥ १३.१०९.११ ॥

हे भरतर्षभा, हे पितामहांनी इंद्राला सांगितले. इंद्राने दशरथाला सांगितले; तसेच पित्याने रामाला सांगितले.

13.109.12

राघवोपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने ।
ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तमरण्ये वसता प्रभो ॥ १३.१०९.१२ ॥

राघवांनीही आपल्या प्रिय बंधू यशस्वी लक्ष्मणाला हे सांगितले. हे प्रभो, अरण्यात वास करीत असताना लक्ष्मणाने ऋषींना हे सांगितले.

13.109.13

पारम्पर्यागतं चेदमृषयः संशितव्रताः ।
दुर्धरं दारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः ॥ १३.१०९.१३ ॥

हे परंपरेने प्राप्त झालेले आहे. कठोर व्रतांचे ऋषी आणि धार्मिक राजे यांनी हे आचरले; हे पाळणे कठीण आहे.

13.109.14

उपाध्यायेन गदितं मम चेदं युधिष्ठिर ॥ १३.१०९.१४ ॥

हे युधिष्ठिरा, हे माझ्या उपाध्यायांनी मला सांगितले होते.

13.109.15

य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद्ब्राह्मणसंसदि ।
यज्ञेषु गोप्रदानेषु द्वयोरपि समागमे ॥ १३.१०९.१५ ॥

जो ब्राह्मण हे नेहमी ब्राह्मणांच्या सभेत सांगतो, यज्ञांमध्ये, गोदानांमध्ये, आणि दोघांच्या समागमाच्या प्रसंगी.

13.109.16

तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा ।
इति ब्रह्मा स भगवानुवाच परमेश्वरः ॥ १३.१०९.१६ ॥

त्याचे लोक निश्चितच अक्षय असतील आणि देवांसह सदैव राहतील, असे भगवान परमेश्वर ब्रह्मा म्हणाले.