ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.111.1
विधिं गवां परं श्रोतुमिच्छामि नृप तत्त्वतः ।
येन ताञ्शाश्वताँल्लोकानर्थिनां प्राप्नुयादिह ॥ १३.१११.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੋਦਾਨ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੱਤਵਤਃ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਚਕ ਇਥੇ ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ।
13.111.2
न गोदानात्परं किञ्चिद्विद्यते वसुधाधिप ।
गौर्हि न्यायागता दत्ता सद्यस्तारयते कुलम् ॥ १३.१११.२ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗੋਦਾਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਲ ਤੁਰੰਤ ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.111.3
सतामर्थे सम्यगुत्पादितो यः ।
स वै क्लृप्तः सम्यगाभ्यः प्रजाभ्यः।
तस्मात्पूर्वं ह्यादिकालप्रवृत्तं ।
गोदानार्थं शृणु राजन्विधिं मे ॥ १३.१११.३ ॥
ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਜਿਆ, ਉਹੀ ਇਹਨਾਂ ਪਰਜਾਵਾਂ ਲਈ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਦਿਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਗੋਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
13.111.4
पुरा गोष्ठे निलीनासु गोषु सन्दिग्धदर्शिना ।
मांधात्रा प्रकृतं प्रश्नं बृहस्पतिरभाषत ॥ १३.१११.४ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਗਾਂਵਾਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਸ਼ੱਕ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਜੋ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
13.111.5
द्विजानामन्त्र्य सत्कृत्य प्रोक्तं कालमुपोष्य च ।
गोदानार्थे प्रयुञ्जीत रोहिणीं नियतव्रतः ॥ १३.१११.५ ॥
ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮਵਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਗੋਦਾਨ ਲਈ ਰੋਹਿਣੀ ਨਛੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.111.6
आह्वानं च प्रयुञ्जीत समङ्गे बहुलेति च ।
प्रविश्य च गवां मध्यमिमां श्रुतिमुदाहरेत् ॥ १३.१११.६ ॥
'ਸਮੰਗੇ, ਬਹੁਲੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਹਵਾਨ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਰੁਤੀ ਉਚਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.111.7
गौर्मे माता वृषभः पिता मे ।
दिवं गर्भं जगती मे प्रतिष्ठा।
प्रपद्यैवं शर्वरीमुष्य गोषु ।
पुनर्वाणीमुत्सृजेद्गोप्रदाने ॥ १३.१११.७ ॥
ਗਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਬਲਦ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਮੇਰਾ ਗਰਭ ਹੈ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਮੇਰਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਗੋਦਾਨ ਵੇਲੇ ਫਿਰ ਵਾਣੀ ਉਚਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.111.8
स तामेकां निशां गोभिः समसख्यः समव्रतः ।
ऐकात्म्यगमनात्सद्यः कलुषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.१११.८ ॥
ਉਹ ਉਸ ਇੱਕ ਰਾਤ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਬਰਾਬਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਏਕਾਤਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੁਰੰਤ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.111.9
उत्सृष्टवृषवत्सा हि प्रदेया सूर्यदर्शने ।
त्रिदिवं प्रतिपत्तव्यमर्थवादाशिषस्तव ॥ १३.१११.९ ॥
ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਬਲਦ ਅਤੇ ਵੱਛੇ ਸਮੇਤ ਗਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਵਚਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਨ।
13.111.10
ऊर्जस्विन्य ऊर्जमेधाश्च यज्ञे ।
गर्भोऽमृतस्य जगतश्च प्रतिष्ठा।
क्षिते रोहः प्रवहः शश्वदेव ।
प्राजापत्याः सर्वमित्यर्थवादाः ॥ १३.१११.१० ॥
ਊਰਜਸਵਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਊਰਜਮੇਧਾ ਗਾਵਾਂ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਗਰਭ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਸਭ ਕੁਝ — ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਵਚਨ ਹਨ।
13.111.11
गावो ममैनः प्रणुदन्तु सौर्या-
स्तथा सौम्याः स्वर्गयानाय सन्तु।
आत्मानं मे मातृवच्चाश्रयन्तु ।
तथाऽनुक्ताः सन्तु सर्वाशिषो मे ॥ १३.१११.११ ॥
ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਾਵਾਂ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ; ਸੌਮ੍ਯ ਗਾਵਾਂ ਸਵਰਗ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਹੋਣ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ਰਣ ਦੇਣ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕਹੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।
13.111.12
शोषोत्सर्गे कर्मभिर्देहमोक्षे ।
सरस्वत्यः श्रेयसे सम्प्रवृत्ताः।
यूयं नित्यं सर्वपुण्योपवाह्यां ।
दिशध्वं मे गतिमिष्टां प्रसन्नाः ॥ १३.१११.१२ ॥
ਸੁੱਕੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਹ-ਮੋਕਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸ਼੍ਰੇਯ ਲਈ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿਣ ਯੋਗ ਹੋ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਟ ਗਤੀ ਦਿਓ।
13.111.13
या वै यूयं सोऽहमद्यैव भावो ।
युष्मान्दत्त्वा चाहमात्मप्रदाता।
मनश्च्युता मन एवोपपन्नाः ।
सन्धुक्षध्वं सौम्यरूपाग्र्यदेहाः ॥ १३.१११.१३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੋ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਆਤਮ-ਦਾਤਾ ਹਾਂ। ਮਨ ਤੋਂ ਚੁਕੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਸੌਮਯ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੋਵੋ।
13.111.14
दानस्याग्रे पूर्वमेतद्वदेत ।
गवां दाता विधिवत्पर्वदृष्टम्।
प्रतिब्रूयाच्छेषमर्धंद्विजातिः ।
प्रतिगृह्णन्वै गोप्रदाने विधिज्ञः ॥ १३.१११.१४ ॥
ਦਾਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਗਊਆਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੁਵਿਜਾਤੀ ਦੇਵੇ, ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
13.111.15
गां ददानीति वक्तव्यमर्घ्यमुत्सृज्य सुव्रतः ।
ऊढव्या भरितव्या च वैष्णवीति च चोदयेत् ॥ १३.१११.१५ ॥
"ਮੈਂ ਗਊ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ" ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਰਘ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਨੂੰ 'ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਨੂੰ ਵਹਿਣਾ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.111.16
नाम सङ्कीर्तयेत्तस्या यथासंख्योत्तरं स वै ।
फलं षट्त्रिंशदष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥ १३.१११.१६ ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ, ਕ੍ਰਮਾਨੁਸਾਰ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਸਹਿਤ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਛੱਤੀ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੀਹ ਹੈ।
13.111.17
एवमेतान्गुणान्विद्याद्गवादीनां यथाक्रमम् ।
गोप्रदाता समाप्नोति समस्तानष्टमे क्रमे ॥ १३.१११.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਗੋਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅੱਠਵੇਂ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.111.18
गोदः शीली निर्भयश्चार्घदाता ।
न स्याद्दुःखी वसुदाता च कामम्।
उपस्योढा भारते यश्च विद्वा-
न्विख्यातास्ते वैष्णवाश्चन्द्रलोकाः ॥ १३.१११.१८ ॥
ਗੋਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੀਲਵਾਨ, ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਸ਼ਣਵ ਚੰਦਰਲੋਕ ਹਨ।
13.111.19
गा वै दत्त्वा गोव्रती स्यात्त्रिरात्रं ।
निशां चैकां संवसेतेह ताभिः।
काम्याष्टभ्यां वर्तितव्यं त्रिरात्रं ।
रसैर्वा गोः शकृता प्रश्नवैर्वा ॥ १३.१११.१९ ॥
ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਗੋਵ੍ਰਤੀ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਰਹੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਵਾਸ ਕਰੇ। ਇੱਛਤ ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਗੋ-ਰਸ, ਗੋਬਰ ਜਾਂ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.111.20
देवव्रती स्याद्वृषभप्रदाने ।
वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने।
तथा गवां विधिमासाद्य यज्वा ।
लोकानग्र्यान्विन्दते गोविधिज्ञः ॥ १३.१११.२० ॥
ਬਲਦ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਵ੍ਰਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੋਯੁਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਵਿਧੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੋਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.111.21
कामान्सर्वान्पार्थिवानेकसंस्था-
न्यो वै दद्यात्कामदुघां च धेनुम्।
सम्यक्ताः स्युर्हव्यकव्यौघवत्य ।
स्तासामुक्ष्णां ज्यायसां सम्प्रदानम् ॥ १३.१११.२१ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਥਿਵ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਮਧੇਨੂ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵ੍ਯ-ਕਵ੍ਯ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਬਲਦਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ (ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ)।
13.111.22
न चाशिष्यायाव्रतायोपकुर्या-
न्नाश्रद्दधानाय न वक्रबुद्धये।
गुह्यो ह्ययं सर्वलोकस्य धर्मो ।
नेमं धर्मं यत्र तत्र प्रजल्पेत् ॥ १३.१११.२२ ॥
ਜੋ ਚੇਲਾ ਨਹੀਂ, ਵ੍ਰਤਹੀਣ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾਹੀਣ ਹੈ ਜਾਂ ਟੇਢੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਧਰਮ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਗੁਪਤ ਹੈ; ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਕਿੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
13.111.23
सन्ति लोके श्रद्दधाना मनुष्याः ।
सन्ति क्षुद्रा राक्षसमानुषेषु।
एषामेतद्दीयमानं ह्यनिष्टं ।
ये नास्तिक्यं चाश्रयन्तेऽल्पपुण्याः ॥ १३.१११.२३ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਹਨ; ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁੱਛ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਜੋ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਣਾ ਅਨਿਸ਼ਟਕਾਰੀ ਹੈ।
13.111.24
बार्हस्पत्यं वाक्यमेतन्निशम्य ।
ये राजानो गोप्रदानानि दत्त्वा।
लोकान्प्राप्ताः पुण्यशीलाः प्रवृत्ता-
स्तान्मे राजन्कीर्त्यमानान्निबोध ॥ १३.१११.२४ ॥
ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਗਊਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ। ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।
13.111.25
उशीनरो विश्वगश्वो नृगश्च ।
भगीरथो विश्रुतो यौवनाश्वः।
मान्धाता वै मुचुकुन्दश्च राजा ।
भूरिद्युम्नो नैषधः सोमकश्च ॥ १३.१११.२५ ॥
ਉਸ਼ੀਨਰ, ਵਿਸ਼ਵਗਸ਼ਵ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਗ, ਭਗੀਰਥ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੌਵਨਾਸ਼ਵ, ਮਾਂਧਾਤਾ, ਰਾਜਾ ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਭੂਰਿਦਯੁਮਨ, ਨੈਸ਼ਧ ਅਤੇ ਸੋਮਕ।
13.111.26
पुरूरवा भरतश्चक्रवर्ती ।
यस्यान्ववाये भरताः सर्व एव।
तथा वीरो दाशरथिश्च रामो ।
ये चाप्यन्ये विश्रुताः कीर्तिमन्तः ॥ १३.१११.२६ ॥
ਪੁਰੂਰਵਾ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਭਰਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਰਤ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਰ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਯਸ਼ਸ਼ਵੀ ਹੋਏ।
13.111.27
तथा राजा पृथुकर्मा दिलीपो ।
दिवं प्राप्तो गोप्रदानैर्विधिज्ञः।
यज्ञैर्दानैस्तपसा राजधर्मै-
र्मांधाताऽभूद्गोप्रदानैश्च युक्तः ॥ १३.१११.२७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬਲ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਦਿਲੀਪ, ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਗੋਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਯੱਗਾਂ, ਦਾਨਾਂ, ਤਪ ਅਤੇ ਰਾਜਧਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਗੋਦਾਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਬਣਿਆ।
13.111.28
तस्मात्पार्थ त्वमपीमां मयोक्तां ।
बार्हस्पतीं भारतीं धारयस्व।
द्विजाग्र्येभ्यः सम्प्रयच्छस्व प्रीतो ।
गाः पुण्या वै प्राप्य राज्यं कुरूणाम् ॥ १३.१११.२८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੇਰੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਇਹ ਬਾਰਹਸਪਤਯ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੂੰ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰ; ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰ।
13.111.29
तथा सर्वं कृतवान्धर्मराजो ।
भीष्मेणोक्तो विधिवद्गोप्रदाने
स मान्धातुर्वेद देवोपदिष्टं ।
सम्यग्धर्मं धारयामास राजा ॥ १३.१११.२९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੋਦਾਨ ਬਾਰੇ ਕਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ; ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਧਰਮ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
13.111.30
इति नृप सततं गवां प्रदाने ।
यवशकलान्सह गोमयैः पिबानः।
क्षितितलशयनः शिखी यतात्मा ।
वृष इव राजवृषस्तदा बभूव ॥ १३.१११.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੌਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਪੀਂਦਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦਾ, ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗਾ ਬਣ ਗਿਆ।
13.111.31
नरपतिरभवत्सदैव ताभ्यः ।
प्रयतमनास्त्वभिसंस्तुवंश्च गा वै।
नृपतिधुरि च गामयुक्त भूप-
स्तुरगवरैरगमच्च यत्र तत्र ॥ १३.१११.३१ ॥
ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਵਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੂਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ; ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਗਿਆ।