మహాభారతం · అధ్యాయం 13.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.111.1
विधिं गवां परं श्रोतुमिच्छामि नृप तत्त्वतः ।
येन ताञ्शाश्वताँल्लोकानर्थिनां प्राप्नुयादिह ॥ १३.१११.१ ॥
రాజా, గోదానం యొక్క శ్రేష్ఠమైన విధిని యథార్థంగా వినాలనుకుంటున్నాను; దాని ద్వారా యాచకులు ఇక్కడే ఆ శాశ్వత లోకాలను పొందగలరు.
13.111.2
न गोदानात्परं किञ्चिद्विद्यते वसुधाधिप ।
गौर्हि न्यायागता दत्ता सद्यस्तारयते कुलम् ॥ १३.१११.२ ॥
ధరణీపతీ, గోదానం కంటే గొప్పది ఏదీ లేదు; న్యాయంగా సంపాదించిన ఆవును దానం చేస్తే వెంటనే కులం తరించిపోతుంది.
13.111.3
सतामर्थे सम्यगुत्पादितो यः ।
स वै क्लृप्तः सम्यगाभ्यः प्रजाभ्यः।
तस्मात्पूर्वं ह्यादिकालप्रवृत्तं ।
गोदानार्थं शृणु राजन्विधिं मे ॥ १३.१११.३ ॥
సజ్జనుల మేలు కోసమే సక్రమంగా ఉత్పన్నమైనదీ, ఈ ప్రజలకు సక్రమంగా విధించబడినదీ అదే. కాబట్టి, రాజా, ఆదికాలం నుండి వస్తున్న గోదాన విధిని నా నుండి విను.
13.111.4
पुरा गोष्ठे निलीनासु गोषु सन्दिग्धदर्शिना ।
मांधात्रा प्रकृतं प्रश्नं बृहस्पतिरभाषत ॥ १३.१११.४ ॥
పూర్వం ఆవులు గోశాలలో దాగి ఉన్నప్పుడు, సందేహంతో చూస్తున్న మాంధాత అడిగిన ప్రశ్నకు బృహస్పతి సమాధానం చెప్పాడు.
13.111.5
द्विजानामन्त्र्य सत्कृत्य प्रोक्तं कालमुपोष्य च ।
गोदानार्थे प्रयुञ्जीत रोहिणीं नियतव्रतः ॥ १३.१११.५ ॥
ద్విజులను ఆహ్వానించి సత్కరించి, చెప్పబడిన కాలంలో ఉపవాసముండి, నియమవ్రతుడైన వాడు గోదానం కోసం రోహిణి నక్షత్రంలో దీనిని చేయాలి.
13.111.6
आह्वानं च प्रयुञ्जीत समङ्गे बहुलेति च ।
प्रविश्य च गवां मध्यमिमां श्रुतिमुदाहरेत् ॥ १३.१११.६ ॥
'సమంగే, బహులే' అని పిలుపును ఉపయోగించాలి; ఆవుల మధ్యకు ప్రవేశించి ఈ శ్రుతిని పఠించాలి.
13.111.7
गौर्मे माता वृषभः पिता मे ।
दिवं गर्भं जगती मे प्रतिष्ठा।
प्रपद्यैवं शर्वरीमुष्य गोषु ।
पुनर्वाणीमुत्सृजेद्गोप्रदाने ॥ १३.१११.७ ॥
ఆవు నా తల్లి, ఎద్దు నా తండ్రి. స్వర్గం నా గర్భం, జగతీ ఛందస్సు నా ఆధారం. ఈ విధంగా ఆవుల మధ్య రాత్రి గడిపి, గోదాన సమయంలో మళ్లీ వాక్కును ఉచ్చరించాలి.
13.111.8
स तामेकां निशां गोभिः समसख्यः समव्रतः ।
ऐकात्म्यगमनात्सद्यः कलुषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.१११.८ ॥
అతడు ఆ ఒక్క రాత్రి ఆవులతో గడిపి, సమానమైన స్నేహంతో, సమానమైన వ్రతంతో, ఏకాత్మతను పొంది, వెంటనే బ్రాహ్మణుడు దోషం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.111.9
उत्सृष्टवृषवत्सा हि प्रदेया सूर्यदर्शने ।
त्रिदिवं प्रतिपत्तव्यमर्थवादाशिषस्तव ॥ १३.१११.९ ॥
విడిచిపెట్టిన ఎద్దు, దూడతో కూడిన ఆవును సూర్యోదయ సమయంలో దానం చేయాలి. త్రిదివం (స్వర్గం) పొందబడాలి; ఇవి నీకోసం స్తుతివాక్యాలు మరియు ఆశీర్వచనాలు.
13.111.10
ऊर्जस्विन्य ऊर्जमेधाश्च यज्ञे ।
गर्भोऽमृतस्य जगतश्च प्रतिष्ठा।
क्षिते रोहः प्रवहः शश्वदेव ।
प्राजापत्याः सर्वमित्यर्थवादाः ॥ १३.१११.१० ॥
ఊర్జస్వినులు, ఊర్జమేధలు యజ్ఞంలో అమృతానికి గర్భం, జగత్తుకు ఆధారం. భూమి వృద్ధి, ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ ఉంటాయి; ప్రాజాపత్యం అంతా — ఇవి స్తుతివాక్యాలు.
13.111.11
गावो ममैनः प्रणुदन्तु सौर्या-
स्तथा सौम्याः स्वर्गयानाय सन्तु।
आत्मानं मे मातृवच्चाश्रयन्तु ।
तथाऽनुक्ताः सन्तु सर्वाशिषो मे ॥ १३.१११.११ ॥
సూర్య సంబంధ గోవులు నా పాపాన్ని తొలగించాలి; సౌమ్యమైన గోవులు స్వర్గ యాత్రకు అనుకూలంగా ఉండాలి. అవి నన్ను తల్లిలా ఆశ్రయించాలి. అదే విధంగా, చెప్పబడని నా కోరికలన్నీ నెరవేరాలి.
13.111.12
शोषोत्सर्गे कर्मभिर्देहमोक्षे ।
सरस्वत्यः श्रेयसे सम्प्रवृत्ताः।
यूयं नित्यं सर्वपुण्योपवाह्यां ।
दिशध्वं मे गतिमिष्टां प्रसन्नाः ॥ १३.१११.१२ ॥
ఎండిన ఆవులను విడిచిపెట్టడం వల్ల, కర్మల ద్వారా దేహ విముక్తిలో, సరస్వతిలా శ్రేయస్సు కోసం ప్రవృత్తులైన మీరు ఎల్లప్పుడూ సర్వ పుణ్యాలచే మోయదగినవారు; ప్రసన్నులై నాకు ఇష్టమైన గతిని నిర్దేశించండి.
13.111.13
या वै यूयं सोऽहमद्यैव भावो ।
युष्मान्दत्त्वा चाहमात्मप्रदाता।
मनश्च्युता मन एवोपपन्नाः ।
सन्धुक्षध्वं सौम्यरूपाग्र्यदेहाः ॥ १३.१११.१३ ॥
మీరు ఎవరో, ఆ స్థితిలోనే నేను ఈ రోజే ఉన్నాను; మిమ్మల్ని దానమిచ్చి నేను కూడా ఆత్మదాతనే. మనస్సు నుండి తొలగి మనస్సులోనే చేరినవారైన మీరు సౌమ్య రూపాలు, ఉత్తమ దేహాలతో ప్రకాశించండి.
13.111.14
दानस्याग्रे पूर्वमेतद्वदेत ।
गवां दाता विधिवत्पर्वदृष्टम्।
प्रतिब्रूयाच्छेषमर्धंद्विजातिः ।
प्रतिगृह्णन्वै गोप्रदाने विधिज्ञः ॥ १३.१११.१४ ॥
దానం ప్రారంభంలో మొదట ఇలా పలకాలి: ఆవుల దాత విధిప్రకారం, పర్వంలో చూచిన నియమం ప్రకారం; మిగిలిన సగాన్ని ద్విజాతి ప్రతిస్పందించాలి, గోదానంలో విధి తెలిసినవాడు స్వీకరిస్తూ.
13.111.15
गां ददानीति वक्तव्यमर्घ्यमुत्सृज्य सुव्रतः ।
ऊढव्या भरितव्या च वैष्णवीति च चोदयेत् ॥ १३.१११.१५ ॥
"నేను ఆవును ఇస్తున్నాను" అని పలకాలి; అర్ఘ్యాన్ని విడిచి, సుధీర ప్రతుడు 'వైష్ణవిని మోయాలి, పోషించాలి' అని ప్రేరేపించాలి.
13.111.16
नाम सङ्कीर्तयेत्तस्या यथासंख्योत्तरं स वै ।
फलं षट्त्रिंशदष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥ १३.१११.१६ ॥
ఆమె పేరును క్రమసంఖ్య ప్రకారం ప్రతిస్పందనతో ఉచ్చరించాలి; దాని ఫలం ముప్పై ఆరు, ఎనిమిది వేలు మరియు ఇరవై.
13.111.17
एवमेतान्गुणान्विद्याद्गवादीनां यथाक्रमम् ।
गोप्रदाता समाप्नोति समस्तानष्टमे क्रमे ॥ १३.१११.१७ ॥
ఇలా గో మొదలైన వాటి ఈ గుణాలను క్రమంగా తెలుసుకోవాలి. గోదానం చేసేవాడు ఎనిమిదవ క్రమంలో వీటన్నింటినీ పొందుతాడు.
13.111.18
गोदः शीली निर्भयश्चार्घदाता ।
न स्याद्दुःखी वसुदाता च कामम्।
उपस्योढा भारते यश्च विद्वा-
न्विख्यातास्ते वैष्णवाश्चन्द्रलोकाः ॥ १३.१११.१८ ॥
గోదానం చేసేవాడు శీలవంతుడు, నిర్భయుడు, అర్ఘ్యం ఇచ్చేవాడు అవుతాడు; అతడు దుఃఖితుడు కాడు, కోరిన మేరకు ధనాన్ని ఇచ్చేవాడు అవుతాడు. భారతంలో వివాహితుడై విద్వాంసుడైనవారు ప్రసిద్ధ వైష్ణవ చంద్రలోకాలను పొందుతారు.
13.111.19
गा वै दत्त्वा गोव्रती स्यात्त्रिरात्रं ।
निशां चैकां संवसेतेह ताभिः।
काम्याष्टभ्यां वर्तितव्यं त्रिरात्रं ।
रसैर्वा गोः शकृता प्रश्नवैर्वा ॥ १३.१११.१९ ॥
ఆవులను దానం చేసి గోవ్రతాన్ని ఆచరించేవాడు మూడు రాత్రులు ఉండాలి; వాటిలో ఒక రాత్రి వాటితో కలిసి ఇక్కడ నివసించాలి. కోరిన అష్టమి తిథుల్లో మూడు రాత్రులు గో రసం, గోమయం లేదా మూత్రంతో వ్రతం చేయాలి.
13.111.20
देवव्रती स्याद्वृषभप्रदाने ।
वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने।
तथा गवां विधिमासाद्य यज्वा ।
लोकानग्र्यान्विन्दते गोविधिज्ञः ॥ १३.१११.२० ॥
ఎద్దును దానం చేయడంలో దేవవ్రతుడు కావాలి. ఆవుల జతను దానం చేయడం వల్ల వేదప్రాప్తి కలుగుతుంది. అలాగే గోవిధిని స్వీకరించి యజ్ఞం చేసేవాడు, గోవిధిని తెలిసినవాడు శ్రేష్ఠ లోకాలను పొందుతాడు.
13.111.21
कामान्सर्वान्पार्थिवानेकसंस्था-
न्यो वै दद्यात्कामदुघां च धेनुम्।
सम्यक्ताः स्युर्हव्यकव्यौघवत्य ।
स्तासामुक्ष्णां ज्यायसां सम्प्रदानम् ॥ १३.१११.२१ ॥
అన్ని పార్థివ కోరికలను ఒకదానిలో ముగించే కామధుక్ ధేనువును ఎవరు దానం చేస్తారో, వాటికి హవ్య-కవ్య ఓఘం సమృద్ధిగా ఉండాలి. ఆ శ్రేష్ఠ ఎద్దుల దానం కూడా (ఉత్తమ ఫలాన్నిస్తుంది).
13.111.22
न चाशिष्यायाव्रतायोपकुर्या-
न्नाश्रद्दधानाय न वक्रबुद्धये।
गुह्यो ह्ययं सर्वलोकस्य धर्मो ।
नेमं धर्मं यत्र तत्र प्रजल्पेत् ॥ १३.१११.२२ ॥
శిష్యుడు కానివానికి, వ్రతం లేనివానికి, శ్రద్ధ లేనివానికి, వక్రబుద్ధి గలవానికి ఉపకారం చేయకూడదు. ఈ ధర్మం సర్వలోకాలకూ రహస్యమైనది; ఈ ధర్మాన్ని ఎక్కడపడితే అక్కడ ప్రకటించకూడదు.
13.111.23
सन्ति लोके श्रद्दधाना मनुष्याः ।
सन्ति क्षुद्रा राक्षसमानुषेषु।
एषामेतद्दीयमानं ह्यनिष्टं ।
ये नास्तिक्यं चाश्रयन्तेऽल्पपुण्याः ॥ १३.१११.२३ ॥
లోకంలో శ్రద్ధ గల మనుషులు ఉన్నారు; రాక్షసులలో మానవులలో క్షుద్రులూ ఉన్నారు. అల్పపుణ్యులై నాస్తికత్వాన్ని ఆశ్రయించేవారికి దీనిని ఇవ్వడం అనిష్టకరం.
13.111.24
बार्हस्पत्यं वाक्यमेतन्निशम्य ।
ये राजानो गोप्रदानानि दत्त्वा।
लोकान्प्राप्ताः पुण्यशीलाः प्रवृत्ता-
स्तान्मे राजन्कीर्त्यमानान्निबोध ॥ १३.१११.२४ ॥
బృహస్పతి ఈ మాటలు విని, గోదానాలు చేసిన రాజులు పుణ్యశీలురై లోకాలను పొందారు. రాజా, నేను కీర్తించే వారి గురించి వినుము.
13.111.25
उशीनरो विश्वगश्वो नृगश्च ।
भगीरथो विश्रुतो यौवनाश्वः।
मान्धाता वै मुचुकुन्दश्च राजा ।
भूरिद्युम्नो नैषधः सोमकश्च ॥ १३.१११.२५ ॥
ఉశీనరుడు, విశ్వగశ్వుడు, నృగుడు, భగీరథుడు, ప్రసిద్ధుడైన యౌవనాశ్వుడు, మాంధాత, రాజు ముచుకుందుడు, భూరిద్యుమ్నుడు, నైషధుడు, సోమకుడు.
13.111.26
पुरूरवा भरतश्चक्रवर्ती ।
यस्यान्ववाये भरताः सर्व एव।
तथा वीरो दाशरथिश्च रामो ।
ये चाप्यन्ये विश्रुताः कीर्तिमन्तः ॥ १३.१११.२६ ॥
పురూరవుడు, చక్రవర్తి భరతుడు, ఆయన వంశంలో భరతులందరూ; అలాగే వీరుడైన దాశరథి రాముడు; మరియు ఇతర ప్రసిద్ధులు, కీర్తిమంతులు.
13.111.27
तथा राजा पृथुकर्मा दिलीपो ।
दिवं प्राप्तो गोप्रदानैर्विधिज्ञः।
यज्ञैर्दानैस्तपसा राजधर्मै-
र्मांधाताऽभूद्गोप्रदानैश्च युक्तः ॥ १३.१११.२७ ॥
అలాగే మహాకార్యుడైన రాజు దిలీపుడు, విధి తెలిసినవాడు, గోదానాలతో స్వర్గం పొందాడు; యజ్ఞాలు, దానాలు, తపస్సు, రాజధర్మాలతో, గోదానంతో కూడినవాడై మాంధాతగా అయ్యాడు.
13.111.28
तस्मात्पार्थ त्वमपीमां मयोक्तां ।
बार्हस्पतीं भारतीं धारयस्व।
द्विजाग्र्येभ्यः सम्प्रयच्छस्व प्रीतो ।
गाः पुण्या वै प्राप्य राज्यं कुरूणाम् ॥ १३.१११.२८ ॥
కాబట్టి పార్థా, నేను చెప్పిన ఈ బార్హస్పత్య భారతీ ఉపదేశాన్ని నువ్వూ ధరించు; కురుల రాజ్యం పొంది సంతోషంతో శ్రేష్ఠ ద్విజులకు పవిత్ర గోవులను దానం చేయి.
13.111.29
तथा सर्वं कृतवान्धर्मराजो ।
भीष्मेणोक्तो विधिवद्गोप्रदाने
स मान्धातुर्वेद देवोपदिष्टं ।
सम्यग्धर्मं धारयामास राजा ॥ १३.१११.२९ ॥
అలాగే ధర్మరాజు భీష్ముడు విధిప్రకారం గోదానం గురించి చెప్పిన వాటన్నిటినీ చేశాడు; మాంధాతకు దేవతలు ఉపదేశించిన ధర్మాన్ని సమగ్రంగా ధరించాడు.
13.111.30
इति नृप सततं गवां प्रदाने ।
यवशकलान्सह गोमयैः पिबानः।
क्षितितलशयनः शिखी यतात्मा ।
वृष इव राजवृषस्तदा बभूव ॥ १३.१११.३० ॥
ఓ రాజా, ఇలా నిరంతరం గోదానంలో నిమగ్నుడై, యవధాన్యపు ముక్కలు, ఆవుపేడతో కలిపి త్రాగుతూ, నేలపై శయనించి, శిఖాధారియై, నిగ్రహిత ఆత్మగలవాడై అతడు రాజవృషభమయ్యాడు.
13.111.31
नरपतिरभवत्सदैव ताभ्यः ।
प्रयतमनास्त्वभिसंस्तुवंश्च गा वै।
नृपतिधुरि च गामयुक्त भूप-
स्तुरगवरैरगमच्च यत्र तत्र ॥ १३.१११.३१ ॥
రాజు ఎల్లప్పుడూ ఆ గోవుల కోసం సిద్ధంగా ఉండేవాడు; మనసును నియమించుకుని గోవులను స్తుతిస్తూ ఉండేవాడు. రాజు గోవును ఇరుసులో కట్టాడు; శ్రేష్ఠమైన గుర్రాలతో ఎక్కడెక్కడికో వెళ్లాడు.