മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.111.1
विधिं गवां परं श्रोतुमिच्छामि नृप तत्त्वतः ।
येन ताञ्शाश्वताँल्लोकानर्थिनां प्राप्नुयादिह ॥ १३.१११.१ ॥
രാജാവേ, പശുദാനത്തിന്റെ ഉത്തമമായ വിധി യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിലൂടെ യാചകർക്ക് ഇവിടെ ആ ശാശ്വത ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കും.
13.111.2
न गोदानात्परं किञ्चिद्विद्यते वसुधाधिप ।
गौर्हि न्यायागता दत्ता सद्यस्तारयते कुलम् ॥ १३.१११.२ ॥
ഭൂപതേ, പശുദാനത്തേക്കാൾ ഉയർന്നതായി ഒന്നുമില്ല; ന്യായമായി ലഭിച്ച പശുവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ കുലം ഉടനെ കരകയറുന്നു.
13.111.3
सतामर्थे सम्यगुत्पादितो यः ।
स वै क्लृप्तः सम्यगाभ्यः प्रजाभ्यः।
तस्मात्पूर्वं ह्यादिकालप्रवृत्तं ।
गोदानार्थं शृणु राजन्विधिं मे ॥ १३.१११.३ ॥
സജ്ജനങ്ങളുടെ നന്മയ്ക്കായി ശരിയായി ഉണ്ടായതും, ഈ പ്രജകൾക്കായി ശരിയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതും അതുതന്നെ. അതിനാൽ, രാജാവേ, ആദികാലം മുതൽ നിലനിന്ന ഗോദാനവിധി എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക.
13.111.4
पुरा गोष्ठे निलीनासु गोषु सन्दिग्धदर्शिना ।
मांधात्रा प्रकृतं प्रश्नं बृहस्पतिरभाषत ॥ १३.१११.४ ॥
പണ്ട് പശുക്കൾ തൊഴുത്തിൽ ഒളിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, സംശയത്തോടെ നോക്കിയ മാന്ധാതാവ് ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് ബൃഹസ്പതി മറുപടി പറഞ്ഞു.
13.111.5
द्विजानामन्त्र्य सत्कृत्य प्रोक्तं कालमुपोष्य च ।
गोदानार्थे प्रयुञ्जीत रोहिणीं नियतव्रतः ॥ १३.१११.५ ॥
ദ്വിജന്മാരെ ക്ഷണിച്ച് ആദരിച്ച്, പറഞ്ഞ കാലത്ത് ഉപവസിച്ച്, നിയതവ്രതനായവൻ ഗോദാനത്തിനായി രോഹിണി നക്ഷത്രത്തിൽ ഇത് ചെയ്യണം.
13.111.6
आह्वानं च प्रयुञ्जीत समङ्गे बहुलेति च ।
प्रविश्य च गवां मध्यमिमां श्रुतिमुदाहरेत् ॥ १३.१११.६ ॥
'സമംഗേ, ബഹുലേ' എന്ന വിളി ഉപയോഗിക്കണം; പശുക്കൾക്കിടയിൽ പ്രവേശിച്ച് ഈ ശ്രുതി ഉച്ചരിക്കണം.
13.111.7
गौर्मे माता वृषभः पिता मे ।
दिवं गर्भं जगती मे प्रतिष्ठा।
प्रपद्यैवं शर्वरीमुष्य गोषु ।
पुनर्वाणीमुत्सृजेद्गोप्रदाने ॥ १३.१११.७ ॥
പശു എന്റെ മാതാവ്, കാള എന്റെ പിതാവ്. സ്വർഗം എന്റെ ഗർഭം, ജഗതീ ഛന്ദസ്സ് എന്റെ ആധാരം. ഇപ്രകാരം പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ രാത്രി കഴിച്ച്, ഗോദാനസമയത്ത് വീണ്ടും വാക്ക് ഉച്ചരിക്കണം.
13.111.8
स तामेकां निशां गोभिः समसख्यः समव्रतः ।
ऐकात्म्यगमनात्सद्यः कलुषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.१११.८ ॥
അവൻ ആ ഒരൊറ്റ രാത്രി പശുക്കളോടൊപ്പം കഴിച്ച്, തുല്യ സൗഹൃദവും തുല്യ വ്രതവുമുള്ളവനായി, ഏകാത്മത്വം പ്രാപിക്കുന്നതിനാൽ ബ്രാഹ്മണൻ ഉടൻ കളങ്കത്തിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
13.111.9
उत्सृष्टवृषवत्सा हि प्रदेया सूर्यदर्शने ।
त्रिदिवं प्रतिपत्तव्यमर्थवादाशिषस्तव ॥ १३.१११.९ ॥
വിട്ടയച്ച കാളയും കിടാവുമായി പശുവിനെ സൂര്യോദയസമയത്ത് ദാനം ചെയ്യണം. ത്രിദിവം (സ്വർഗം) പ്രാപിക്കപ്പെടണം; ഇവ നിനക്കുള്ള സ്തുതിവചനങ്ങളും അനുഗ്രഹങ്ങളും ആകുന്നു.
13.111.10
ऊर्जस्विन्य ऊर्जमेधाश्च यज्ञे ।
गर्भोऽमृतस्य जगतश्च प्रतिष्ठा।
क्षिते रोहः प्रवहः शश्वदेव ।
प्राजापत्याः सर्वमित्यर्थवादाः ॥ १३.१११.१० ॥
ഊർജസ്വിനികളും ഊർജമേധകളും യജ്ഞത്തിൽ അമൃതത്തിന്റെ ഗർഭവും ജഗത്തിന്റെ ആധാരവുമാകുന്നു. ഭൂമിയുടെ വളർച്ചയും ഒഴുക്കും എപ്പോഴും ഉണ്ട്; പ്രാജാപത്യമെല്ലാം — ഇവ സ്തുതിവചനങ്ങളാണ്.
13.111.11
गावो ममैनः प्रणुदन्तु सौर्या-
स्तथा सौम्याः स्वर्गयानाय सन्तु।
आत्मानं मे मातृवच्चाश्रयन्तु ।
तथाऽनुक्ताः सन्तु सर्वाशिषो मे ॥ १३.१११.११ ॥
സൂര്യസംബന്ധികളായ പശുക്കൾ എന്റെ പാപത്തെ അകറ്റട്ടെ; സൗമ്യരായ പശുക്കൾ സ്വർഗയാത്രയ്ക്കുതകട്ടെ. അവ എന്നെ മാതാവിനെപ്പോലെ അഭയം നൽകട്ടെ. അപ്രകാരം, പറയപ്പെടാത്ത എന്റെ എല്ലാ ആശിസ്സുകളും സഫലമാകട്ടെ.
13.111.12
शोषोत्सर्गे कर्मभिर्देहमोक्षे ।
सरस्वत्यः श्रेयसे सम्प्रवृत्ताः।
यूयं नित्यं सर्वपुण्योपवाह्यां ।
दिशध्वं मे गतिमिष्टां प्रसन्नाः ॥ १३.१११.१२ ॥
ഉണങ്ങിയ പശുക്കളെ വിടുന്നതിനാലും കർമ്മങ്ങളാൽ ദേഹമോക്ഷത്തിലും, സരസ്വതിയെപ്പോലെ ശ്രേയസ്സിനായി പ്രവൃത്തരായ നിങ്ങൾ എന്നും എല്ലാ പുണ്യത്താലും വഹിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്; പ്രസന്നരായി എനിക്ക് ഇഷ്ടമായ ഗതി നൽകേണമേ.
13.111.13
या वै यूयं सोऽहमद्यैव भावो ।
युष्मान्दत्त्वा चाहमात्मप्रदाता।
मनश्च्युता मन एवोपपन्नाः ।
सन्धुक्षध्वं सौम्यरूपाग्र्यदेहाः ॥ १३.१११.१३ ॥
നിങ്ങൾ ആരാണോ, ആ അവസ്ഥയിൽ തന്നെ ഞാൻ ഇന്നുണ്ട്; നിങ്ങളെ ദാനം ചെയ്ത് ഞാനും ആത്മദാതാവാണ്. മനസ്സിൽനിന്ന് വീണിട്ടും മനസ്സിൽ തന്നെ ചേർന്നവരായ നിങ്ങൾ സൗമ്യരൂപവും ശ്രേഷ്ഠദേഹവുമായി ജ്വലിക്കേണമേ.
13.111.14
दानस्याग्रे पूर्वमेतद्वदेत ।
गवां दाता विधिवत्पर्वदृष्टम्।
प्रतिब्रूयाच्छेषमर्धंद्विजातिः ।
प्रतिगृह्णन्वै गोप्रदाने विधिज्ञः ॥ १३.१११.१४ ॥
ദാനത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ആദ്യം ഇത് പറയണം: പശുക്കളുടെ ദാതാവ് വിധിപ്രകാരം, പർവ്വത്തിൽ കണ്ട നിയമപ്രകാരം; ശേഷിച്ച പകുതിക്ക് ദ്വിജാതി മറുപടി പറയട്ടെ, ഗോദാനത്തിൽ വിധിയറിയുന്നവൻ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ.
13.111.15
गां ददानीति वक्तव्यमर्घ्यमुत्सृज्य सुव्रतः ।
ऊढव्या भरितव्या च वैष्णवीति च चोदयेत् ॥ १३.१११.१५ ॥
"ഞാൻ പശുവിനെ നൽകുന്നു" എന്ന് പറയണം; അർഘ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, സുവ്രതൻ 'വൈഷ്ണവി വഹിക്കപ്പെടേണ്ടവളും പോഷിക്കപ്പെടേണ്ടവളുമാണ്' എന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കണം.
13.111.16
नाम सङ्कीर्तयेत्तस्या यथासंख्योत्तरं स वै ।
फलं षट्त्रिंशदष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥ १३.१११.१६ ॥
അവളുടെ പേര് ക്രമസംഖ്യയുടെ മറുപടിയോടെ ഉച്ചരിക്കണം; അതിന്റെ ഫലം മുപ്പത്താറും എട്ടായിരവും ഇരുപതും ആണ്.
13.111.17
एवमेतान्गुणान्विद्याद्गवादीनां यथाक्रमम् ।
गोप्रदाता समाप्नोति समस्तानष्टमे क्रमे ॥ १३.१११.१७ ॥
ഇങ്ങനെ പശു മുതലായവയുടെ ഈ ഗുണങ്ങൾ ക്രമമനുസരിച്ച് അറിയണം. ഗോദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എട്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ ഇവയെല്ലാം നേടുന്നു.
13.111.18
गोदः शीली निर्भयश्चार्घदाता ।
न स्याद्दुःखी वसुदाता च कामम्।
उपस्योढा भारते यश्च विद्वा-
न्विख्यातास्ते वैष्णवाश्चन्द्रलोकाः ॥ १३.१११.१८ ॥
ഗോദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സദാചാരമുള്ളവനും നിർഭയനും അർഘ്യം നൽകുന്നവനുമാകുന്നു; അവൻ ദുഃഖിതനാകില്ല, ഇഷ്ടാനുസരണം ധനം നൽകുന്നവനുമാകും. ഭാരതത്തിൽ വിവാഹിതനും വിദ്വാനുമായവർ പ്രസിദ്ധമായ വൈഷ്ണവ ചന്ദ്രലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.
13.111.19
गा वै दत्त्वा गोव्रती स्यात्त्रिरात्रं ।
निशां चैकां संवसेतेह ताभिः।
काम्याष्टभ्यां वर्तितव्यं त्रिरात्रं ।
रसैर्वा गोः शकृता प्रश्नवैर्वा ॥ १३.१११.१९ ॥
പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്ത് ഗോവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ മൂന്നു രാത്രി ഇരിക്കണം; അവയിൽ ഒരു രാത്രി അവയോടൊപ്പം ഇവിടെ വസിക്കണം. ഇഷ്ടമുള്ള അഷ്ടമി ദിവസങ്ങളിൽ മൂന്നു രാത്രി പശുവിൻ രസം, ചാണകം അല്ലെങ്കിൽ മൂത്രം കൊണ്ട് വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
13.111.20
देवव्रती स्याद्वृषभप्रदाने ।
वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने।
तथा गवां विधिमासाद्य यज्वा ।
लोकानग्र्यान्विन्दते गोविधिज्ञः ॥ १३.१११.२० ॥
കാളയെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ ദേവവ്രതി ആകണം. പശുജോഡി ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വേദപ്രാപ്തി ലഭിക്കും. അതുപോലെ ഗോവിധി സ്വീകരിച്ച് യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനും ഗോവിധി അറിയുന്നവനും ശ്രേഷ്ഠ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.
13.111.21
कामान्सर्वान्पार्थिवानेकसंस्था-
न्यो वै दद्यात्कामदुघां च धेनुम्।
सम्यक्ताः स्युर्हव्यकव्यौघवत्य ।
स्तासामुक्ष्णां ज्यायसां सम्प्रदानम् ॥ १३.१११.२१ ॥
എല്ലാ ഭൗമികാഗ്രഹങ്ങളെയും ഒന്നിൽ ഒതുക്കുന്ന കാമധുക്ക് പശുവിനെ ആര് ദാനം ചെയ്യുന്നുവോ, അവ ഹവ്യ-കവ്യസമൃദ്ധിയുള്ളവയായിരിക്കട്ടെ. ആ മൂത്ത കാളകളുടെ ദാനവും (ഉത്കൃഷ്ട ഫലം നൽകുന്നു).
13.111.22
न चाशिष्यायाव्रतायोपकुर्या-
न्नाश्रद्दधानाय न वक्रबुद्धये।
गुह्यो ह्ययं सर्वलोकस्य धर्मो ।
नेमं धर्मं यत्र तत्र प्रजल्पेत् ॥ १३.१११.२२ ॥
ശിഷ്യനല്ലാത്തവനോടും വ്രതമില്ലാത്തവനോടും ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനോടും വക്രബുദ്ധിയുള്ളവനോടും ഉപകാരം ചെയ്യരുത്. ഈ ധർമ്മം സകല ലോകത്തിനും രഹസ്യമാണ്; ഈ ധർമ്മം എവിടെയും എവിടെയും പ്രഖ്യാപിക്കരുത്.
13.111.23
सन्ति लोके श्रद्दधाना मनुष्याः ।
सन्ति क्षुद्रा राक्षसमानुषेषु।
एषामेतद्दीयमानं ह्यनिष्टं ।
ये नास्तिक्यं चाश्रयन्तेऽल्पपुण्याः ॥ १३.१११.२३ ॥
ലോകത്തിൽ ശ്രദ്ധയുള്ള മനുഷ്യരുണ്ട്; രാക്ഷസന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും ക്ഷുദ്രരുമുണ്ട്. അല്പപുണ്യരായി നാസ്തികത്വം ആശ്രയിക്കുന്നവർക്ക് ഇത് നൽകുന്നത് അനിഷ്ടമാണ്.
13.111.24
बार्हस्पत्यं वाक्यमेतन्निशम्य ।
ये राजानो गोप्रदानानि दत्त्वा।
लोकान्प्राप्ताः पुण्यशीलाः प्रवृत्ता-
स्तान्मे राजन्कीर्त्यमानान्निबोध ॥ १३.१११.२४ ॥
ബൃഹസ്പതിയുടെ ഈ വാക്യം കേട്ട് ഗോദാനം ചെയ്ത രാജാക്കന്മാർ പുണ്യശീലരായി ലോകങ്ങൾ നേടി. രാജാവേ, ഞാൻ കീർത്തിക്കുന്ന അവരെ കേൾക്കുക.
13.111.25
उशीनरो विश्वगश्वो नृगश्च ।
भगीरथो विश्रुतो यौवनाश्वः।
मान्धाता वै मुचुकुन्दश्च राजा ।
भूरिद्युम्नो नैषधः सोमकश्च ॥ १३.१११.२५ ॥
ഉശീനരൻ, വിശ്വഗശ്വൻ, നൃഗൻ, ഭഗീരഥൻ, പ്രസിദ്ധനായ യൗവനാശ്വൻ, മാന്ധാതാവ്, രാജാവ് മുചുകുന്ദൻ, ഭൂരിദ്യുമ്നൻ, നൈഷധൻ, സോമകൻ.
13.111.26
पुरूरवा भरतश्चक्रवर्ती ।
यस्यान्ववाये भरताः सर्व एव।
तथा वीरो दाशरथिश्च रामो ।
ये चाप्यन्ये विश्रुताः कीर्तिमन्तः ॥ १३.१११.२६ ॥
പുരൂരവസ്സ്, ചക്രവർത്തിയായ ഭരതൻ; അവന്റെ വംശത്തിൽ എല്ലാ ഭരതന്മാരും; അതുപോലെ വീരനായ ദാശരഥി രാമൻ; മറ്റു പ്രസിദ്ധരും കീർത്തിമാന്മാരും.
13.111.27
तथा राजा पृथुकर्मा दिलीपो ।
दिवं प्राप्तो गोप्रदानैर्विधिज्ञः।
यज्ञैर्दानैस्तपसा राजधर्मै-
र्मांधाताऽभूद्गोप्रदानैश्च युक्तः ॥ १३.१११.२७ ॥
അതുപോലെ മഹാകർമ്മിയായ രാജാവ് ദിലീപൻ, വിധി അറിയുന്നവൻ, ഗോദാനങ്ങളാൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു; യജ്ഞങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, തപസ്സ്, രാജധർമ്മങ്ങൾ എന്നിവയാൽ, ഗോദാനത്തോടു കൂടിയ മാന്ധാതാവായി.
13.111.28
तस्मात्पार्थ त्वमपीमां मयोक्तां ।
बार्हस्पतीं भारतीं धारयस्व।
द्विजाग्र्येभ्यः सम्प्रयच्छस्व प्रीतो ।
गाः पुण्या वै प्राप्य राज्यं कुरूणाम् ॥ १३.१११.२८ ॥
അതിനാൽ പാർത്ഥാ, ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ ബാർഹസ്പത്യ ഭാരതീ ഉപദേശം നീയും ധരിക്കുക; കുരുക്കളുടെ രാജ്യം നേടി സന്തോഷത്തോടെ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജർക്ക് പുണ്യ ഗോക്കളെ ദാനം ചെയ്യുക.
13.111.29
तथा सर्वं कृतवान्धर्मराजो ।
भीष्मेणोक्तो विधिवद्गोप्रदाने
स मान्धातुर्वेद देवोपदिष्टं ।
सम्यग्धर्मं धारयामास राजा ॥ १३.१११.२९ ॥
അതുപോലെ ധർമ്മരാജൻ ഭീഷ്മൻ വിധിപ്രകാരം ഗോദാനത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതെല്ലാം ചെയ്തു; മാന്ധാതാവിന് ദേവന്മാർ ഉപദേശിച്ച ധർമ്മം അവൻ പൂർണ്ണമായി ധരിച്ചു.
13.111.30
इति नृप सततं गवां प्रदाने ।
यवशकलान्सह गोमयैः पिबानः।
क्षितितलशयनः शिखी यतात्मा ।
वृष इव राजवृषस्तदा बभूव ॥ १३.१११.३० ॥
ഓ രാജാവേ, ഇങ്ങനെ നിരന്തരം ഗോദാനത്തിൽ മുഴുകി, യവച്ചീളുകളും ചാണകവും ചേർത്ത് കുടിച്ച്, നിലത്ത് ശയിച്ച്, ശിഖയുള്ളവനായി, നിയതാത്മാവായി, രാജാക്കന്മാരിൽ വൃഷഭത്തെപ്പോലെ അവൻ ആയി.
13.111.31
नरपतिरभवत्सदैव ताभ्यः ।
प्रयतमनास्त्वभिसंस्तुवंश्च गा वै।
नृपतिधुरि च गामयुक्त भूप-
स्तुरगवरैरगमच्च यत्र तत्र ॥ १३.१११.३१ ॥
രാജാവ് എപ്പോഴും ആ പശുക്കൾക്കായി സന്നദ്ധനായിരുന്നു; മനസ്സ് അടക്കി പശുക്കളെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. രാജാവ് പശുവിനെ നുകക്കോലിൽ കെട്ടി; ശ്രേഷ്ഠമായ കുതിരകളോടെ എവിടെയെല്ലാം പോയി.