મહાભારત · અધ્યાય 13.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.113.1
एवमुक्त्वा ततो भीष्मः पुनर्धर्मसुतं नृपम् ।
जनमेजयभूपाल उवाचेदं सहेतुकम् ॥ १३.११३.१ ॥
આમ કહીને પછી ભીષ્મે ફરીથી ધર્મપુત્ર રાજાને કહ્યું. રાજા જનમેજયે આ કારણસહિત કહ્યું.
13.113.2
एतस्मिन्नेव काले तु वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
इक्ष्वाकुवंशजो राजा सौदासो वदतां वरः ॥ १३.११३.२ ॥
તે જ સમયે ઇક્ષ્વાકુ વંશમાં જન્મેલો, વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ રાજા સૌદાસ ઋષિશ્રેષ્ઠ વસિષ્ઠ પાસે ગયો.
13.113.3
सर्वलोकचरं सिद्धं ब्रह्मकोशं सनातनम् ।
पुरोहितमभिप्रष्टुमभिवाद्योपचक्रमे ॥ १३.११३.३ ॥
સર્વ લોકમાં વિચરતા, સિદ્ધ, બ્રહ્મના કોષ સમાન, સનાતન પુરોહિતને પૂછવા નમસ્કાર કરીને તેણે આરંભ કર્યો.
13.113.4
त्रैलोक्ये भगवन्किंस्वित्पवित्रं कथ्यतेऽनघ ।
यत्कीर्तयन्सदा मर्त्यः प्राप्नुयात्पुण्यमुत्तमम् ॥ १३.११३.४ ॥
હે ભગવાન! હે નિષ્પાપ! ત્રણે લોકમાં કઈ વસ્તુ પવિત્ર કહેવાય છે, જેનું સદા કીર્તન કરવાથી મનુષ્ય ઉત્તમ પુણ્ય પામે?
13.113.5
तस्मै प्रोवाच वचनं प्रणताय हितं तदा ।
गवामुपनिषद्विद्यां नमस्कृत्य गवां शुचिः ॥ १३.११३.५ ॥
ત્યારે નમેલા તેને હિતકારી વચન કહ્યું. ગાયોની ઉપનિષદ્ વિદ્યા, ગાયોને નમસ્કાર કરીને શુચિ થઈને.
13.113.6
गावः सुरभिगन्धिन्यस्तथा गुग्गुलुगन्धयः ।
गावः प्रतिष्ठा भूतानां गावः स्वस्त्ययनं महत् ॥ १३.११३.६ ॥
ગાયો સુરભિ જેવી સુગંધવાળી છે, અને ગુગ્ગુલ જેવી ગંધવાળી છે. ગાયો પ્રાણીઓની પ્રતિષ્ઠા છે; ગાયો મહાન કલ્યાણનો માર્ગ છે.
13.113.7
गावो भूतं च भव्यं च गावः पुष्टिः सनातनी ।
गावो लक्ष्म्यास्तथा मूलं गोषु दत्तं न नश्यति ॥ १३.११३.७ ॥
ગાયો ભૂત અને ભવિષ્ય છે; ગાયો શાશ્વત પુષ્ટિ છે. ગાયો લક્ષ્મીનું પણ મૂળ છે; ગાયોને આપેલું દાન નાશ પામતું નથી.
13.113.8
अन्नं हि परमं गावो देवानां परमं हविः ।
स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ ॥ १३.११३.८ ॥
ગાયો જ પરમ અન્ન છે; દેવતાઓનું પરમ હવિ છે. સ્વાહાકાર અને વષટ્કાર સદા ગાયોમાં પ્રતિષ્ઠિત છે.
13.113.9
गावो यज्ञस्य हि फलं गोषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ।
गावो भविष्यं भूतं च गोषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.११३.९ ॥
ગાયો યજ્ઞનું ફળ છે; ગાયોમાં યજ્ઞો પ્રતિષ્ઠિત છે. ગાયો ભવિષ્ય અને ભૂત છે; ગાયોમાં યજ્ઞો પ્રતિષ્ઠિત છે.
13.113.10
सायं प्रातश्च सततं होमकाले महाद्युते ।
गावो ददति वै हौम्यमृषिभ्यः पुरुषर्षभ ॥ १३.११३.१० ॥
સાંજે અને સવારે, સદા હોમકાળે, હે મહાદ્યુતિ, ગાયો ઋષિઓને હોમ્ય (હોમદ્રવ્ય) આપે છે, હે પુરુષર્ષભ.
13.113.11
यानि कानि च दुर्गाणि दुष्कृतानि कृतानि च ।
तरन्ति चैव पाप्मानं धेनुं ये ददति प्रभो ॥ १३.११३.११ ॥
જે કોઈ કષ્ટો અને દુષ્કર્મો કરાયાં હોય, હે પ્રભુ, જેઓ ધેનુ (દૂધ આપતી ગાય) દાન કરે છે તેઓ પાપને પાર કરી જાય છે.
13.113.12
एकां च दशगुर्दद्याद्दश दद्याच्च गोशती ।
शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे तुल्यफला हि ते ॥ १३.११३.१२ ॥
એક ગાય, અથવા દસ ગણા મૂલ્યની આપવી; દસ ગાયો આપવી, અથવા સો ગાયો આપવી; સો આપવી, અથવા હજાર ગણા મૂલ્યની આપવી — આ બધાં સમાન ફળ આપનારાં છે.
13.113.13
अनाहिताग्निः शतगुरयज्वा च सहस्रगुः ।
समृद्धो यश्च कीनाशो नार्घमर्हन्ति ते त्रयः ॥ १३.११३.१३ ॥
અગ્નિ સ્થાપ્યો ન હોય એવો, સો ગાયો આપે પણ યજ્ઞ ન કરે એવો, હજાર ગાયો આપનાર, અને સમૃદ્ધ હોવા છતાં કંજૂસ — આ ત્રણે અર્ઘ્યને યોગ્ય નથી.
13.113.14
कपिलां ये प्रयच्छन्ति सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतामुभौ लोकौ जयन्ति ते ॥ १३.११३.१४ ॥
વાછરડા સાથેની, કાંસાનું દોહન-પાત્ર ધરાવતી, સુવ્રતા, વસ્ત્રથી ઢાંકેલી કપિલા ગાય જે દાન કરે છે, તેઓ બંને લોક જીતે છે.
13.113.15
युवानमिन्द्रियोपेतं शतेन सहयूथपम् ।
गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गमलङ्कृतम् ॥ १३.११३.१५ ॥
યુવાન, ઇન્દ્રિયશક્તિ ધરાવતો, સો ગાયોની બરાબર, ટોળાનો નાયક, ગાયોમાં ઇન્દ્ર સમાન, અનેક શિંગડાંથી શણગારેલો બળદ બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠને દાન કરવો.
13.113.16
वृषबं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियाय परन्तप ।
ऐश्वर्यं तेऽधिगच्छन्ति जायमानाः पुनःपुनः ॥ १३.११३.१६ ॥
હે શત્રુઓને તપાવનાર! જે શ્રોત્રિય બ્રાહ્મણને બળદ આપે છે, તેઓ વારંવાર જન્મ લઈને ઐશ્વર્ય પામે છે.
13.113.17
नाकीर्तयित्वा गाःक सुप्यात्तासां संस्मृत्य चोत्पतेत् ।
सायं प्रातर्नमस्येच्च गास्ततः पुष्टिमाप्नुयात् ॥ १३.११३.१७ ॥
ગાયોનું સ્મરણ કર્યા વિના કોઈએ સૂવું નહીં; તેમને યાદ કરીને જ ઊઠવું. સાંજે અને સવારે ગાયોને નમસ્કાર કરવા; તેથી પુષ્ટિ પ્રાપ્ત થાય છે.
13.113.18
गवां मूत्रपुरीषस्य नोद्विजेत कथञ्चन ।
न चासां मांसमश्नीयाद्गवां पुष्टिं तथाऽऽप्नुयात् ॥ १३.११३.१८ ॥
ગાયોના મૂત્ર અને છાણથી કોઈ પણ રીતે ઘૃણા ન કરવી; અને તેમનું માંસ ન ખાવું. એ રીતે તે ગાયોની પુષ્ટિ પ્રાપ્ત કરે છે.
13.113.19
गाश्च संकीर्तयन्नित्यं नावमन्येत तास्तथा ।
अनिष्टं स्वप्नमालक्ष्य गां नरः सम्प्रकीर्तयेत् ॥ १३.११३.१९ ॥
ગાયોનું સદા કીર્તન કરવું અને તેમનું અપમાન ન કરવું. અશુભ સ્વપ્ન જોઈને માણસે ગાયની સારી રીતે સ્તુતિ કરવી.
13.113.20
गोमयेन सदा स्नायाद्गोकरीषे च संविशेत् ।
श्लोष्ममूत्रपुरीषाणि प्रतिघातं च वर्जयेत् ॥ १३.११३.२० ॥
સદા છાણથી સ્નાન કરવું અને છાણાં પર બેસવું. કફ, મૂત્ર, મળ અને તેમનો વેગ રોકવો ટાળવો.
13.113.21
सार्द्रे चर्मणि भुञ्जीत निरीक्षेद्वारुणीं दिशम् ।
वाग्यतः सर्पिषा भूमौ गवां व्युष्टिं सदाऽऽश्नुते ॥ १३.११३.२१ ॥
ભીની ચામડી પર ભોજન કરવું; પશ્ચિમ દિશા તરફ જોવું; વાણી સંયમિત રાખીને ભૂમિ પર ઘીથી (આહુતિ) આપવી; આમ કરવાથી તે સદા ગાયોની સમૃદ્ધિ પામે છે.
13.113.22
घृतेन जुहुयादग्निं घृतेन स्वस्ति वाचयेत् ।
घृतं दद्याद्धृतं प्राशेद्गवां व्युष्टिं सदाऽऽश्नुते ॥ १३.११३.२२ ॥
ઘીથી અગ્નિમાં આહુતિ આપવી; ઘીથી સ્વસ્તિવાચન કરાવવું; ઘી દાન કરવું અને ઘી ખાવું; આમ કરવાથી તે સદા ગાયોની સમૃદ્ધિ પામે છે.
13.113.23
गोमत्या विद्यया धेनुं तिलानामभिमन्त्र्य यः ।
सर्वरत्नमयीं दद्यान्न स शोचेत्कृताकृते ॥ १३.११३.२३ ॥
ગોમતી વિદ્યાથી તલને અભિમંત્રિત કરીને સર્વરત્નમયી ધેનુ જે દાન કરે છે, તે કર્યા-ન કર્યાનો શોક કરતો નથી.
13.113.24
गावो मामुपतिष्ठन्तु हेमशृङ्ग्यः पयोमुचः ।
सुरभ्यः सौरभेय्यश्च सरितः सागरं यथा ॥ १३.११३.२४ ॥
સોનેરી શિંગડાવાળી, દૂધ વરસાવતી, સુગંધિત, સુરભિના વંશની ગાયો મારી પાસે આવે, જેમ નદીઓ સાગર તરફ જાય છે.
13.113.25
गा वै पश्याम्यहं नित्यं गावः पश्यन्तु मां सदा ।
गावोस्माकं वयं तासां यतो गावस्ततो वयम् ॥ १३.११३.२५ ॥
હું હંમેશાં ગાયોને જોઉં છું; ગાયો હંમેશાં મને જુએ. ગાયો આપણી છે, આપણે તેમના છીએ; જેનાથી ગાયો છે, તેનાથી આપણે છીએ.
13.113.26
एवं रात्रौ दिवा चापि समेषु विषमेषु च ।
महाभयेषु च नरः कीर्तयन्मुच्यते भवात् ॥ १३.११३.२६ ॥
આ રીતે રાત્રે અને દિવસે, સમતળ અને વિષમ સ્થાનોમાં, તેમજ મહાભયોમાં પણ જે મનુષ્ય કીર્તન કરે છે, તે સંસારથી મુક્ત થાય છે.