ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.113.1
एवमुक्त्वा ततो भीष्मः पुनर्धर्मसुतं नृपम् ।
जनमेजयभूपाल उवाचेदं सहेतुकम् ॥ १३.११३.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਨ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ।
13.113.2
एतस्मिन्नेव काले तु वसिष्ठमृषिसत्तमम् ।
इक्ष्वाकुवंशजो राजा सौदासो वदतां वरः ॥ १३.११३.२ ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਵਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਸੌਦਾਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਵਸਿਸ਼ਠ ਕੋਲ ਗਿਆ।
13.113.3
सर्वलोकचरं सिद्धं ब्रह्मकोशं सनातनम् ।
पुरोहितमभिप्रष्टुमभिवाद्योपचक्रमे ॥ १३.११३.३ ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ, ਸਨਾਤਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
13.113.4
त्रैलोक्ये भगवन्किंस्वित्पवित्रं कथ्यतेऽनघ ।
यत्कीर्तयन्सदा मर्त्यः प्राप्नुयात्पुण्यमुत्तमम् ॥ १३.११३.४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ! ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?
13.113.5
तस्मै प्रोवाच वचनं प्रणताय हितं तदा ।
गवामुपनिषद्विद्यां नमस्कृत्य गवां शुचिः ॥ १३.११३.५ ॥
ਤਦ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਦਿਆ, ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ।
13.113.6
गावः सुरभिगन्धिन्यस्तथा गुग्गुलुगन्धयः ।
गावः प्रतिष्ठा भूतानां गावः स्वस्त्ययनं महत् ॥ १३.११३.६ ॥
ਗਾਵਾਂ ਸੁਰਭੀ ਵਰਗੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁੱਗਲ ਵਰਗੀ ਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ। ਗਾਵਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ; ਗਾਵਾਂ ਵੱਡੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਰਾਹ ਹਨ।
13.113.7
गावो भूतं च भव्यं च गावः पुष्टिः सनातनी ।
गावो लक्ष्म्यास्तथा मूलं गोषु दत्तं न नश्यति ॥ १३.११३.७ ॥
ਗਾਵਾਂ ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਹਨ; ਗਾਵਾਂ ਸਨਾਤਨ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹਨ। ਗਾਵਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਮੂਲ ਵੀ ਹਨ; ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.113.8
अन्नं हि परमं गावो देवानां परमं हविः ।
स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ ॥ १३.११३.८ ॥
ਗਾਵਾਂ ਹੀ ਪਰਮ ਅੰਨ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਰਮ ਹਵੀ ਹਨ। ਸਵਾਹਾਕਾਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਸਦਾ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
13.113.9
गावो यज्ञस्य हि फलं गोषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ।
गावो भविष्यं भूतं च गोषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.११३.९ ॥
ਗਾਵਾਂ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਹਨ; ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਗਾਵਾਂ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਭੂਤ ਹਨ; ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
13.113.10
सायं प्रातश्च सततं होमकाले महाद्युते ।
गावो ददति वै हौम्यमृषिभ्यः पुरुषर्षभ ॥ १३.११३.१० ॥
ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ, ਸਦਾ ਹੋਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ, ਗਾਵਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਮ੍ਯ (ਹੋਮ ਸਮੱਗਰੀ) ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਸ਼ਭ।
13.113.11
यानि कानि च दुर्गाणि दुष्कृतानि कृतानि च ।
तरन्ति चैव पाप्मानं धेनुं ये ददति प्रभो ॥ १३.११३.११ ॥
ਜੋ ਵੀ ਔਖੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਧੇਨੂ (ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ) ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.113.12
एकां च दशगुर्दद्याद्दश दद्याच्च गोशती ।
शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे तुल्यफला हि ते ॥ १३.११३.१२ ॥
ਇੱਕ ਗਾਂ, ਜਾਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਦੇਵੇ; ਦਸ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਵੇ; ਸੌ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਦੇਵੇ — ਇਹ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.113.13
अनाहिताग्निः शतगुरयज्वा च सहस्रगुः ।
समृद्धो यश्च कीनाशो नार्घमर्हन्ति ते त्रयः ॥ १३.११३.१३ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੰਜੂਸ ਹੈ — ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਅਰਘ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
13.113.14
कपिलां ये प्रयच्छन्ति सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतामुभौ लोकौ जयन्ति ते ॥ १३.११३.१४ ॥
ਵੱਛੜੇ ਸਮੇਤ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਾਲੀ, ਸੁਵ੍ਰਤਾ, ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
13.113.15
युवानमिन्द्रियोपेतं शतेन सहयूथपम् ।
गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गमलङ्कृतम् ॥ १३.११३.१५ ॥
ਜਵਾਨ, ਇੰਦਰੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਝੁੰਡ ਦਾ ਆਗੂ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ, ਅਨੇਕ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਬਲਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ।
13.113.16
वृषबं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियाय परन्तप ।
ऐश्वर्यं तेऽधिगच्छन्ति जायमानाः पुनःपुनः ॥ १३.११३.१६ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬਲਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.113.17
नाकीर्तयित्वा गाःक सुप्यात्तासां संस्मृत्य चोत्पतेत् ।
सायं प्रातर्नमस्येच्च गास्ततः पुष्टिमाप्नुयात् ॥ १३.११३.१७ ॥
ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਸੌਵੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉੱਠੇ। ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ; ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
13.113.18
गवां मूत्रपुरीषस्य नोद्विजेत कथञ्चन ।
न चासां मांसमश्नीयाद्गवां पुष्टिं तथाऽऽप्नुयात् ॥ १३.११३.१८ ॥
ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਅਤੇ ਗੋਬਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਣ ਨਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.113.19
गाश्च संकीर्तयन्नित्यं नावमन्येत तास्तथा ।
अनिष्टं स्वप्नमालक्ष्य गां नरः सम्प्रकीर्तयेत् ॥ १३.११३.१९ ॥
ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ।
13.113.20
गोमयेन सदा स्नायाद्गोकरीषे च संविशेत् ।
श्लोष्ममूत्रपुरीषाणि प्रतिघातं च वर्जयेत् ॥ १३.११३.२० ॥
ਸਦਾ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗੋਹੇ ਦੇ ਪਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ। ਬਲਗਮ, ਪਿਸ਼ਾਬ, ਟੱਟੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਚੇ।
13.113.21
सार्द्रे चर्मणि भुञ्जीत निरीक्षेद्वारुणीं दिशम् ।
वाग्यतः सर्पिषा भूमौ गवां व्युष्टिं सदाऽऽश्नुते ॥ १३.११३.२१ ॥
ਗਿੱਲੀ ਖੱਲ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ; ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵੇਖੇ; ਬੋਲ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ (ਆਹੂਤੀ) ਦੇਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.113.22
घृतेन जुहुयादग्निं घृतेन स्वस्ति वाचयेत् ।
घृतं दद्याद्धृतं प्राशेद्गवां व्युष्टिं सदाऽऽश्नुते ॥ १३.११३.२२ ॥
ਘਿਓ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇਵੇ; ਘਿਓ ਨਾਲ ਸ੍ਵਸਤਿ ਵਾਚਨ ਕਰਵਾਵੇ; ਘਿਓ ਦਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਘਿਓ ਖਾਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.113.23
गोमत्या विद्यया धेनुं तिलानामभिमन्त्र्य यः ।
सर्वरत्नमयीं दद्यान्न स शोचेत्कृताकृते ॥ १३.११३.२३ ॥
ਗੋਮਤੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਸਰਵਰਤਨਮਈ ਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀਤੇ-ਅਣਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
13.113.24
गावो मामुपतिष्ठन्तु हेमशृङ्ग्यः पयोमुचः ।
सुरभ्यः सौरभेय्यश्च सरितः सागरं यथा ॥ १३.११३.२४ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਸਾਗਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.113.25
गा वै पश्याम्यहं नित्यं गावः पश्यन्तु मां सदा ।
गावोस्माकं वयं तासां यतो गावस्ततो वयम् ॥ १३.११३.२५ ॥
ਮੈਂ ਸਦਾ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਗਾਵਾਂ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ। ਗਾਵਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਹਾਂ।
13.113.26
एवं रात्रौ दिवा चापि समेषु विषमेषु च ।
महाभयेषु च नरः कीर्तयन्मुच्यते भवात् ॥ १३.११३.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਮ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭੈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।