Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 13.126

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

13.126.1

नानावर्णैरुपेतानां गवां किं मुनिसत्तम ।
कपिलाः सर्ववर्णेषु वरिष्ठत्वमवाप्नुवन् ॥ १३.१२६.१ ॥

हे मुनिश्रेष्ठा, अनेक रंगांच्या गाईंमध्ये कपिला गाई सर्व रंगांमध्ये श्रेष्ठत्व कसे मिळवत्या झाल्या?

13.126.2

शृणु पुत्र यथा गोषु वरिष्ठाः कपिलाः स्मृताः ।
कपिलत्वं च सम्प्राप्ताः पूज्याश्चि सततं नृषु ॥ १३.१२६.२ ॥

हे पुत्रा, ऐक. गाईंमध्ये कपिला गाई श्रेष्ठ मानल्या गेल्या आहेत; कपिलत्व प्राप्त करून त्या माणसांमध्ये सदैव पूजनीय आहेत.

13.126.3

अग्निः पुरापचक्राम देवेभ्य इति नः श्रुतम् ।
देवेभ्यो मां छादयत शरण्याः शरणं गतम् ॥ १३.१२६.३ ॥

पूर्वी अग्नी देवांपासून दूर निघून गेला, असे आम्ही ऐकले आहे. (अग्नी म्हणतो:) हे शरण्य गाईंनो, देवांपासून मला लपवा; मी तुमच्या शरणी आलो आहे.

13.126.4

ऊचुस्ताः सहितास्तत्र स्वागतं तव पावकः ।
इह गुप्तस्त्वमस्माभिर्न देवैरुपलप्स्यसे ॥ १३.१२६.४ ॥

त्या सर्वजणी तेथे एकत्र म्हणाल्या: हे पावका, तुझे स्वागत असो. येथे आमच्याकडून गुप्त राहा; देव तुला शोधू शकणार नाहीत.

13.126.5

अथ देवा विवित्सन्तः पावकं परिचक्रमुः ।
गोषु गुप्तं च विज्ञाय ताः क्षिप्रमुपतस्थिरे ॥ १३.१२६.५ ॥

तेव्हा देव पावकाला शोधण्याच्या इच्छेने सभोवती फिरले; गाईंमध्ये तो लपलेला आहे हे जाणून ते लगेच त्यांच्याजवळ आले.

13.126.6

युष्मासु निवसत्यग्निरिति गाः समचूचुदन् ।
प्रकाश्यतां हुतवहो लोकान्न च्छेत्तुमर्हथ ॥ १३.१२६.६ ॥

"अग्नी तुमच्यामध्ये राहतो" असे म्हणून त्यांनी गाईंना प्रवृत्त केले: "हुतवह (अग्नी) प्रकट होऊ दे; तुम्ही लोकांचा नाश करण्यास योग्य नाही."

13.126.7

एवमस्त्वित्युनुज्ञाय पावकं समदर्शयन् ॥ १३.१२६.७ ॥

'असेच होवो' असे म्हणून अनुमती देऊन त्यांनी पावकाला दाखवले.

13.126.8

अधिगम्य पावकं तुष्टास्ते देवाः सद्य एव तु ।
अग्निं प्रचोदयामासुः क्रियतां गोष्वनुग्रहः ॥ १३.१२६.८ ॥

पावकाजवळ जाऊन संतुष्ट झालेल्या त्या देवांनी तत्काळ अग्नीला प्रेरणा दिली: "गाईंवर अनुग्रह केला जावा."

13.126.9

गवां तु यासां गात्रेषु पावकः समवस्थितः ।
कपिलत्वमनुप्राप्ताः सर्वश्रेष्ठत्वमेव च ॥ १३.१२६.९ ॥

ज्या गाईंच्या शरीरांवर पावक स्थिर झाला, त्यांना कपिल रंग आणि सर्वश्रेष्ठत्व प्राप्त झाले.

13.126.10

महाफलत्वं लोके च ददौ तासां हुताशनः ।
तस्माद्धि सर्ववर्णानां कपिलां गां प्रदापय।
श्रोत्रियाय प्रशान्ताय प्रयतायाग्निहोत्रिणे ॥ १३.१२६.१० ॥

हुताशनाने त्यांना लोकात महान फल दिले. म्हणून सर्व वर्णांनी कपिला गाय दान करावी — श्रोत्रिय, शांत, शुद्ध, अग्निहोत्री ब्राह्मणाला.

13.126.11

यावन्ति रोमाणि भन्ति धेन्वा ।
युगानि तावन्ति पुनाति दातॄन्।
प्रतिग्रहीतॄंश्च पुनाति दत्ता ।
शिष्टे तु गौर्वै प्रतिपादनेन ॥ १३.१२६.११ ॥

गाईच्या शरीरावर जितके केस चमकतात, तितकी युगे ती दात्याला पवित्र करते; दिलेली गाय प्रतिग्रहीत्याला सुद्धा पवित्र करते. उरलेली गाय तर दान दिल्यानेच [पवित्र होते].