ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.127.1
केन वर्णविभागेन विज्ञेया कपिला भवेत् ।
कति वा लक्षणान्यस्या दृष्टानि मुनिभिः पुरा ॥ १३.१२७.१ ॥
ਕਿਸ ਵਰਣ-ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਵੇ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਲੱਛਣ ਵੇਖੇ ਸਨ?
13.127.2
शृणु तात यथा गोषु विज्ञेया कपिला भवेत् ।
नेत्रयोः शृङ्गयोश्चैव खुरेषु वृषणेषु च।
कर्णतो घ्राणतश्चापि षड्विधाः कपिलाः स्मृताः ॥ १३.१२७.२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਣ; ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲਾ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਵੇ: ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਖੁਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਵੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਿਲਾ ਛੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
13.127.3
एतेषां लक्षणानां तु यद्येकमपि दृश्यते ।
कपिलां तां विजानीयादेवमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.१२७.३ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਦਿੱਸੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ।
13.127.4
आग्नेयी नेत्रकपिला खुरैर्माहेश्वरी भवेत् ।
ग्रीवायां वैष्णवी ज्ञेया पूष्णो घ्राणादजायत ॥ १३.१२७.४ ॥
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਗ੍ਨੇਯੀ ਹੈ; ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ; ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਉਹ ਜਨਮੀ।
13.127.5
कर्णतस्तु वसन्तेन स्वयोनिमभिजायते ।
गायत्र्याश्च वृषणयोरुत्पत्तिः षड्गुणा स्मृता ॥ १३.१२७.५ ॥
ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਵਸੰਤ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਦੀ ਹੈ; ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਛੇ ਗੁਣਾ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
13.127.6
एवं गावश्च विप्राश्च गायत्री सत्यमेव च ।
वसन्तश्च सुवर्णश्च एकतः समजायत ॥ १३.१२७.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਸੱਚ, ਵਸੰਤ ਅਤੇ ਸੋਨਾ—ਇਕੋ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਜਨਮੇ।
13.127.7
नेत्रयोः कपिलां यस्तु वाहयेत दुहेत वा ।
स पापकर्मा नरकं प्रतिष्ठां प्रतिपद्यते ॥ १३.१२७.७ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਸੀ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਰ ਢੁਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
13.127.8
नरकाद्विप्रमुक्तस्तु तिर्यग्योनिं निषेवते ।
यदा लभेत मानुष्यं जात्यन्धो जायते नरः ॥ १३.१२७.८ ॥
ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਪਸ਼ੂ-ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
13.127.9
शृङ्गयोः कपिलां यस्तु वाहयेत दुहेत वा ।
तिर्यग्योनिं स लभते जायमानः पुनः पुनः ॥ १३.१२७.९ ॥
ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਰ ਢੁਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਸ਼ੂ-ਯੋਨੀ ਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.127.10
खुरेषु कपिलां यस्तु वाहयेत दुहेत वा ।
तमस्यपारे मज्जेत धनहीनो नराधमः ॥ १३.१२७.१० ॥
ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਰ ਢੁਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਹੀਨ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਬੇਅੰਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.127.11
कपिलां वालधानेषु वाहयेत दुहेत वा ।
निराश्रयः सदा चैव जायते यदि चेत्कृमिः ॥ १३.१२७.११ ॥
ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਛ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਰ ਢੁਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਬੇਸਹਾਰਾ ਜਨਮਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਕੀੜਾ ਬਣੇ ਤਾਂ ਕੀੜੇ ਵਜੋਂ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
13.127.12
कर्णेन कपिलां यस्तु जानन्नप्युपजीवति ।
सहस्रशः शुचिर्भुत्वा मानुष्यं प्राप्नुयादथ।
चण्डालः पापयोनिश्च जायते स नराधमः ॥ १३.१२७.१२ ॥
ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਕੰਨ ਫੜ ਕੇ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜੀਵਿਕਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਚਾਂਡਾਲ, ਪਾਪ-ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
13.127.13
घ्राणेन कपिलां यस्तु प्रमादादुपजीवति ।
सोऽपि वर्षसहस्राणि तिर्यग्योनौ प्रजायते ॥ १३.१२७.१३ ॥
ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਸੁੰਘ ਕੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਉਪਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਤਿਰਯਕ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.127.14
व्याधिग्रस्तो जडो रोगी भवेन्मानुष्यमागतः ॥ १३.१२७.१४ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ਵਿਆਧੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ, ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.127.15
मधुसर्पिस्सुगन्धास्तु कपिलाः शास्त्रतः स्मृताः ।
एताः समुपजीवेत सोऽपि तिर्यक्षु जायते ॥ १३.१२७.१५ ॥
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਭੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤਿਰਯਕ ਜੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.127.16
स्थावरत्वमनुप्राप्तो यदि मानुष्यतां लभेत् ।
अल्पायुः स भवेज्जातो हीनवर्णकुलोद्भवः ॥ १३.१२७.१६ ॥
ਜੇ ਸਥਾਵਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖਤਾ ਪਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਵਰਣ ਤੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
13.127.17
ये तु पापा ह्यसूयन्ते कपिलां वाहयन्ति च ।
निरयेषु प्रतिष्ठन्ते यावदाभूतसम्प्लवम् ॥ १३.१२७.१७ ॥
ਜੋ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰ ਢੋਣ ਲਈ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।