มหาภารตะ · อัธยายะ 13.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.127.1
केन वर्णविभागेन विज्ञेया कपिला भवेत् ।
कति वा लक्षणान्यस्या दृष्टानि मुनिभिः पुरा ॥ १३.१२७.१ ॥
ควรจำแนกกปิลาโคด้วยการแบ่งสีใด และในอดีตฤๅษีทั้งหลายได้เห็นลักษณะของนางกี่ประการ
13.127.2
शृणु तात यथा गोषु विज्ञेया कपिला भवेत् ।
नेत्रयोः शृङ्गयोश्चैव खुरेषु वृषणेषु च।
कर्णतो घ्राणतश्चापि षड्विधाः कपिलाः स्मृताः ॥ १३.१२७.२ ॥
ดูก่อนลูกรัก จงฟังเถิดว่าในหมู่โคควรจำกปิลาโคได้อย่างไร คือด้วยลักษณะที่ดวงตา เขา กีบ อัณฑะ และที่หูกับจมูก กล่าวกันว่ากปิลามีหกประเภท
13.127.3
एतेषां लक्षणानां तु यद्येकमपि दृश्यते ।
कपिलां तां विजानीयादेवमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.१२७.३ ॥
หากเห็นลักษณะเหล่านี้แม้เพียงข้อเดียว ก็พึงรู้ว่านางคือกปิลาโค ปราชญ์ทั้งหลายกล่าวไว้เช่นนี้
13.127.4
आग्नेयी नेत्रकपिला खुरैर्माहेश्वरी भवेत् ।
ग्रीवायां वैष्णवी ज्ञेया पूष्णो घ्राणादजायत ॥ १३.१२७.४ ॥
โคที่ดวงตามีสีกปิลาเป็นอาคเนยี โคที่รู้ได้จากกีบเป็นมเหศวรี โคที่มีลักษณะที่คอพึงรู้ว่าเป็ไวษณวี นางเกิดจากจมูกของพระปูษัน
13.127.5
कर्णतस्तु वसन्तेन स्वयोनिमभिजायते ।
गायत्र्याश्च वृषणयोरुत्पत्तिः षड्गुणा स्मृता ॥ १३.१२७.५ ॥
จากหู ด้วยฤดูวสันต์ นางย่อมเกิดจากต้นกำเนิดของตนเอง และการเกิดของคายตรีจากอัณฑะกล่าวกันว่ามีหกเท่า
13.127.6
एवं गावश्च विप्राश्च गायत्री सत्यमेव च ।
वसन्तश्च सुवर्णश्च एकतः समजायत ॥ १३.१२७.६ ॥
ดังนี้ โค พราหมณ์ คายตรี และความจริง ฤดูวสันต์และทองคำ ล้วนเกิดร่วมมาจากต้นกำเนิดเดียวกัน
13.127.7
नेत्रयोः कपिलां यस्तु वाहयेत दुहेत वा ।
स पापकर्मा नरकं प्रतिष्ठां प्रतिपद्यते ॥ १३.१२७.७ ॥
ผู้ใดใช้โคกปิลาให้แบกของด้วยดวงตา หรือรีดนมนาง ผู้นั้นเป็นผู้กระทำบาปกรรม ย่อมถึงนรกและฐานะต่ำ
13.127.8
नरकाद्विप्रमुक्तस्तु तिर्यग्योनिं निषेवते ।
यदा लभेत मानुष्यं जात्यन्धो जायते नरः ॥ १३.१२७.८ ॥
เมื่อพ้นจากนรกแล้ว เขาต้องไปเกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน และเมื่อได้กำเนิดเป็นมนุษย์ เขาก็เกิดมาเป็นคนตาบอดตั้งแต่กำเนิด
13.127.9
शृङ्गयोः कपिलां यस्तु वाहयेत दुहेत वा ।
तिर्यग्योनिं स लभते जायमानः पुनः पुनः ॥ १३.१२७.९ ॥
ผู้ใดใช้โคกปิลาให้แบกของด้วยเขา หรือรีดนมนาง ผู้นั้นย่อมได้กำเนิดเป็นสัตว์เดรัจฉาน เกิดแล้วเกิดอีกซ้ำแล้วซ้ำเล่า
13.127.10
खुरेषु कपिलां यस्तु वाहयेत दुहेत वा ।
तमस्यपारे मज्जेत धनहीनो नराधमः ॥ १३.१२७.१० ॥
ผู้ใดใช้โคกปิลาให้แบกของด้วยกีบ หรือรีดนมนาง คนชั่วต่ำทรามผู้ไร้ทรัพย์ ย่อมจมลงในความมืดที่ไม่มีที่สิ้นสุด
13.127.11
कपिलां वालधानेषु वाहयेत दुहेत वा ।
निराश्रयः सदा चैव जायते यदि चेत्कृमिः ॥ १३.१२७.११ ॥
ผู้ใดใช้โคกปิลาให้แบกของด้วยหาง หรือรีดนมนาง เขาย่อมเกิดมาโดยไม่มีที่พึ่งเสมอ และหากเกิดเป็นหนอน เขาก็จะเกิดเป็นหนอน
13.127.12
कर्णेन कपिलां यस्तु जानन्नप्युपजीवति ।
सहस्रशः शुचिर्भुत्वा मानुष्यं प्राप्नुयादथ।
चण्डालः पापयोनिश्च जायते स नराधमः ॥ १३.१२७.१२ ॥
ผู้ใดรู้อยู่แล้วแต่ยังหาเลี้ยงชีพด้วยหูของโคกปิลา แม้จะชำระตนให้บริสุทธิ์นับพันครั้งและได้กำเนิดเป็นมนุษย์ เขาก็เกิดเป็นจัณฑาล มีกำเนิดอันชั่วร้าย เป็นคนต่ำทรามที่สุดในหมู่มนุษย์
13.127.13
घ्राणेन कपिलां यस्तु प्रमादादुपजीवति ।
सोऽपि वर्षसहस्राणि तिर्यग्योनौ प्रजायते ॥ १३.१२७.१३ ॥
ผู้ใดด้วยความประมาทหาเลี้ยงชีพโดยการดมกลิ่นโคกปิลา เขาก็จะเกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉานเป็นเวลาหลายพันปีเช่นกัน
13.127.14
व्याधिग्रस्तो जडो रोगी भवेन्मानुष्यमागतः ॥ १३.१२७.१४ ॥
แม้ได้กำเนิดเป็นมนุษย์แล้ว เขาก็ย่อมกลายเป็นผู้ถูกโรคเบียดเบียน โง่เขลา และเจ็บป่วย
13.127.15
मधुसर्पिस्सुगन्धास्तु कपिलाः शास्त्रतः स्मृताः ।
एताः समुपजीवेत सोऽपि तिर्यक्षु जायते ॥ १३.१२७.१५ ॥
ตามคัมภีร์ โคกปิลากล่าวกันว่ามีกลิ่นหอมดุจน้ำผึ้งและเนยใส ผู้ใดหาเลี้ยงชีพด้วยโคเหล่านี้ เขาก็ย่อมเกิดในหมู่สัตว์เดรัจฉานเช่นกัน
13.127.16
स्थावरत्वमनुप्राप्तो यदि मानुष्यतां लभेत् ।
अल्पायुः स भवेज्जातो हीनवर्णकुलोद्भवः ॥ १३.१२७.१६ ॥
ผู้ที่ตกไปสู่สภาพไม่เคลื่อนที่ได้ หากได้กลับมาเป็นมนุษย์อีก เขาก็จะเกิดมามีอายุสั้น ในตระกูลและวรรณะที่ต่ำต้อย
13.127.17
ये तु पापा ह्यसूयन्ते कपिलां वाहयन्ति च ।
निरयेषु प्रतिष्ठन्ते यावदाभूतसम्प्लवम् ॥ १३.१२७.१७ ॥
ส่วนคนบาปผู้ริษยาโคกปิลาและใช้นางให้แบกของ ย่อมคงอยู่ในนรกจนถึงกาลสิ้นโลกที่สัตว์ทั้งปวงถูกทำลาย