મહાભારત · અધ્યાય 13.133
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.133.1
उक्ताः पितामहेनेह सुवर्णस्य विधानतः ।
विस्तरेण प्रदानस्य ये गुणाः श्रुतिलक्षणाः ॥ १३.१३३.१ ॥
અહીં પિતામહે સોનાના વિધાન પ્રમાણે દાનના, શ્રુતિમાં કહેલા, ગુણો વિસ્તારથી કહ્યા છે.
13.133.2
यत्तु कारणमुत्पत्तेः सुवर्णस्य प्रकीर्तितम् ।
स कथं तारकः प्राप्तो निधनं तद्ब्रवीहि मे ॥ १३.१३३.२ ॥
સોનાની ઉત્પત્તિનું જે કારણ કહેવાયું, તે તારક કેવી રીતે મૃત્યુ પામ્યો? તે મને કહો.
13.133.3
उक्तं स दैवतानां हि अवध्य इति पार्थिव ।
कथं तस्याभवन्मृत्युर्विस्तरेण प्रकीर्तय ॥ १३.१३३.३ ॥
હે રાજન્, દેવતાઓ માટે તે અવધ્ય કહેવાયો હતો; તેનું મૃત્યુ કેવી રીતે થયું? વિસ્તારથી કહો.
13.133.4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्तः कुरुकुलोद्वह ।
कार्त्स्न्येन तारकवधं परं कौतूहलं हि मे ॥ १३.१३३.४ ॥
હે કુરુકુળને ધારણ કરનાર, આ તમારી પાસેથી સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે — તારકવધ સંપૂર્ણપણે; મને અત્યંત કુતૂહલ છે.
13.133.5
विपन्नकृत्या राजेन्द्र देवता ऋषयस्तथा ।
कृत्तिकाश्चोदयामासुरपत्यभरणाय वै ॥ १३.१३३.५ ॥
હે રાજેન્દ્ર, કાર્ય નિષ્ફળ થતાં દેવતાઓ અને ઋષિઓએ કૃત્તિકાઓને સંતાનનું પાલન કરવા પ્રેરિત કરી.
13.133.6
न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदसः ।
एता हि शक्तास्तं गर्भं सन्धारयितुमोजसा ॥ १३.१३३.६ ॥
દેવતાઓમાંથી કોઈ પણ જાતવેદસ (અગ્નિ)નો તે ગર્ભ ધારણ કરવા સમર્થ નથી; આ જ પોતાના તેજથી તે ગર્ભ ધારણ કરવા શક્તિમાન છે.
13.133.7
षण्णां तासां ततः प्रीतः पावको गर्भधारणात् ।
स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च ॥ १३.१३३.७ ॥
ત્યારે તે છ ગર્ભ ધારણ કરવાથી પાવક પ્રસન્ન થયો; પોતાના તેજના વિસર્ગથી અને પરમ વીર્યથી તેણે (સહાય કરી).
13.133.8
तास्तु षट् कृत्तिका गर्भं पुपुषुर्जातवेदसः ।
षट्सु वर्त्मसु तेजोऽग्नेः सकलं निहितं प्रभो ॥ १३.१३३.८ ॥
તે છ કૃત્તિકાઓએ તે ગર્ભનું પોષણ કર્યું; હે પ્રભુ, જાતવેદ અગ્નિનું સમગ્ર તેજ છ માર્ગોમાં સ્થાપિત થયું.
13.133.9
ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मनः ।
तेजसाऽभिपरीताङ्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे ॥ १३.१३३.९ ॥
પછી વધતા એ મહાત્મા કુમારના તેજથી ઘેરાયેલા અંગોવાળી તેઓને ક્યાંય શાંતિ ન મળી.
13.133.10
ततस्तेजःपरीताङ्ग्यः सर्वाः काल उपस्थिते ।
समं गर्भं सुषुविरे कृतिकास्ता नरर्षभ ॥ १३.१३३.१० ॥
ત્યારે તેજથી ઘેરાયેલા અંગોવાળી સર્વ કૃત્તિકાઓએ સમય આવતાં એકસાથે તે ગર્ભને જન્મ આપ્યો, હે નરશ્રેષ્ઠ.
13.133.11
ततस्तं ष॰धिष्ठानं गर्भमेकत्वमागतम् ।
पृथिवी प्रतिजग्राह कृत्तिकानां समीपतः ॥ १३.१३३.११ ॥
પછી તે …આધારરૂપ, એકત્વ પામેલા ગર્ભને કૃત્તિકાઓની સમીપેથી પૃથ્વીએ ગ્રહણ કર્યો.
13.133.12
स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान्पावकप्रभः ।
दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शनः ॥ १३.१३३.१२ ॥
તે ગર્ભ, દિવ્ય આકારવાળો, તેજસ્વી અને અગ્નિ જેવી પ્રભાવાળો, દિવ્ય શરવણમાં પહોંચીને વધ્યો; તે જોવામાં પ્રિય હતો.
13.133.13
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालमर्कसमद्युतिम् ।
जातस्नेहाश्च सौहार्दात्पुपुषुः स्तन्तविस्रवैः ॥ १३.१३३.१३ ॥
કૃત્તિકાઓએ સૂર્ય સમાન તેજસ્વી તે બાળકને જોયો. સ્નેહ જાગતાં, સૌહાર્દથી સ્તનોમાંથી વહેતા દૂધથી તેમણે તેનું પોષણ કર્યું.
13.133.14
अभवत्कार्तिकेयः स त्रैलोक्ये सचराचरे ।
स्कन्नत्वात्स्कन्दतां प्राप्तो गुहावासाद्गुहोऽभवत् ॥ १३.१३३.१४ ॥
તે ત્રણે લોકમાં, ચરાચર સહિત, કાર્તિકેય થયો. સ્કંદિત થવાથી તે સ્કંદ કહેવાયો, અને ગુફામાં વાસ કરવાથી ગુહ થયો.
13.133.15
ततो देवास्त्रयस्त्रिंशद्दिशश्च सदिगीश्वराः ।
रुद्रो धाता च विष्णुश्च यमः पूषाऽर्यमा भगः ॥ १३.१३३.१५ ॥
પછી તેત્રીસ દેવતાઓ, દિશાઓ અને દિક્પાલો, રુદ્ર, ધાતા, વિષ્ણુ, યમ, પૂષા, અર્યમા અને ભગ આવ્યા.
13.133.16
अंशो मित्रश्च साध्याश्च वासवो वसवोऽश्विनौ ।
आपो वायुर्नभश्चन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रविः ॥ १३.१३३.१६ ॥
અંશ, મિત્ર, સાધ્યો, વાસવ (ઇન્દ્ર), વસુઓ, બે અશ્વિનીકુમારો, જળ, વાયુ, આકાશ, ચંદ્ર, નક્ષત્રો, ગ્રહો અને સૂર્ય.
13.133.17
पृथग्भूतानि चान्यानि यानि देवगणानि वै ।
आजग्मुस्तेऽद्भुतं द्रष्टुं कुमारं ज्वलनात्मजम् ॥ १३.१३३.१७ ॥
બીજા જુદા જુદા દેવગણો પણ આવ્યા. તેઓ અદ્ભુત, અગ્નિપુત્ર કુમારને જોવા આવ્યા.
13.133.18
ऋषयस्तुष्टुवुश्चैव गन्धर्वाश्च जगुस्तथा ।
षडाननं कुमारं तु द्विषडक्षं द्विजप्रियम् ॥ १३.१३३.१८ ॥
ઋષિઓએ સ્તુતિ કરી અને ગંધર્વોએ પણ તેમ ગાયું. છ મુખવાળા, બાર નેત્રવાળા, બ્રાહ્મણોને પ્રિય કુમારની (સ્તુતિ કરી).
13.133.19
पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम् ।
शयानं शरगुल्मस्थं दृष्ट्वा देवाः सहर्षिभिः।
लेभिरे परमं हर्षं मेनिरे चासुरं हतम् ॥ १३.१३३.१९ ॥
પહોળા ખભા, બાર ભુજાઓ, અગ્નિ અને સૂર્ય જેવા તેજવાળા તેમને શરકંડાની ઝાડીમાં સૂતેલા જોઈને દેવોએ ઋષિઓ સહિત પરમ હર્ષ પ્રાપ્ત કર્યો અને માન્યું કે અસુર હણાયો છે.
13.133.20
ततो देवाः प्रियाण्यस्य सर्व एव समाहरन् ।
क्रीडतः क्रीडनीयानि ददुः पक्षिगणांश्च ह ॥ १३.१३३.२० ॥
ત્યારે દેવોએ બધાએ તેમને પ્રિય વસ્તુઓ એકઠી કરી; રમતા તેમને રમકડાં અને પક્ષીઓનાં ટોળાં આપ્યાં.
13.133.21
सुपर्णोऽस्य ददौ पुत्रं मयूरं चित्रबर्हिणम् ।
राक्षसाश्च ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ ॥ १३.१३३.२१ ॥
સુપર્ણે તેમને પોતાનો પુત્ર, વિચિત્ર પીંછાંવાળો મોર આપ્યો; રાક્ષસોએ તેમને ભૂંડ અને ભેંસ બંને આપ્યાં.
13.133.22
कुक्कुटं चाग्निसङ्काशं प्रददावरुणः स्वयम् ।
चन्द्रमाः प्रददौ मेषमादित्यो रुचिरां प्रभाम् ॥ १३.१३३.२२ ॥
અરુણે પોતે અગ્નિ જેવો કૂકડો આપ્યો; ચંદ્રે ઘેટો આપ્યો; સૂર્યે સુંદર પ્રભા આપી.
13.133.23
गवां माता च गा देवी ददौ शतसहस्रशः ।
छागमग्निर्गुणोपेतमिला पुष्पफलं बहु ॥ १३.१३३.२३ ॥
ગાઓની માતા દેવીએ લાખો ગાયો આપી; અગ્નિએ ગુણયુક્ત બકરો આપ્યો; ઇલાએ પુષ્કળ ફૂલ અને ફળ આપ્યાં.
13.133.24
सुधन्वा शकटं चैव रथं चाञ्चितकूबरम् ।
वरुणो वारुणान्दिव्यान्सगजान्प्रददौ शुभान् ॥ १३.१३३.२४ ॥
સુધન્વાએ તેમને ગાડું અને વળેલા કૂબરવાળો રથ આપ્યો; વરુણે હાથીઓ સહિત દિવ્ય, શુભ વારુણ પ્રાણીઓ આપ્યાં.
13.133.25
सिंहान्सुरेन्द्रो व्याघ्रांश्च द्विपानन्यांश्च दंष्ट्रिणः ।
श्वापदांश्च बहून्घोराञ्शस्त्राणि विविधानि च ॥ १३.१३३.२५ ॥
સુરેન્દ્રે સિંહો, વાઘો, હાથીઓ, બીજા દાઢવાળા પ્રાણીઓ, ઘણાં ભયંકર હિંસક પશુઓ અને વિવિધ શસ્ત્રો પણ આપ્યાં.
13.133.26
राक्षसासुरसङ्घाश्च अनुजग्मुस्तमीश्वरम् ॥ १३.१३३.२६ ॥
રાક્ષસો અને અસુરોના સમૂહો પણ તે ઈશ્વરની પાછળ ચાલ્યા.
13.133.27
वर्धमानवधोपायं प्रार्थयामास तारकः ।
उपायैर्बहुभिर्हन्तुं नाशकच्चापि तं विभुम् ॥ १३.१३३.२७ ॥
તારકે વધતા જતા તે વિભુને મારવાનો ઉપાય માંગ્યો; ઘણા ઉપાયોથી પણ તે તેમને મારી શક્યો નહીં.
13.133.28
सैनापत्येन तं देवाः पूजयित्वा गुहालयम् ।
शशंसुर्विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम् ॥ १३.१३३.२८ ॥
દેવોએ સેનાપતિપદ આપી ગુહાલયની પૂજા કરી, અને તારકે કરેલો તે અપકાર તેમને કહ્યો.
13.133.29
स विवृद्धो महावीर्यो देवसेनापतिः प्रभुः ।
जघानामोघया शक्त्या दानवं तारकं गुहः ॥ १३.१३३.२९ ॥
તે વિકસિત મહાપરાક્રમી દેવસેનાપતિ પ્રભુ ગુહે અમોઘ શક્તિથી દાનવ તારકને હણી નાખ્યો.
13.133.30
तेन तस्मिन्कुमारेण क्रीडता निहतेऽसुरे ।
सुरेन्द्रः स्थापितो राज्ये देवानां पुनरीश्वरः ॥ १३.१३३.३० ॥
તે કુમારે રમતાં રમતાં તે અસુરને હણ્યો ત્યારે સુરેન્દ્ર ફરીથી દેવોના રાજ્યમાં સ્થાપિત થઈ દેવોના ઈશ્વર બન્યા.
13.133.31
स सेनापतिरेवाथ बभौ स्कन्दः प्रतापवान् ।
ईशो गोप्ता च देवानां प्रियकृच्छङ्करस्य च ॥ १३.१३३.३१ ॥
ત્યારે એ સેનાપતિ, પ્રતાપી સ્કંદ શોભ્યા; તેઓ દેવોના ઈશ, રક્ષક અને શંકરને પ્રિય કરનાર હતા.
13.133.32
हिरण्यमूर्तिर्भगवानेव एव च पावकिः ।
सदा कुमारो देवानां सैनापत्यमवाप्तवान् ॥ १३.१३३.३२ ॥
સુવર્ણરૂપ ભગવાન, અગ્નિપુત્ર, સદા કુમાર દેવોનું સેનાપતિત્વ પામ્યા.
13.133.33
तस्मात्सुवर्णं मङ्गल्यं रत्नमक्षय्यमुत्तमम् ।
सहजं कार्तिकेयस्य वह्नेस्तेजः परं मतम् ॥ १३.१३३.३३ ॥
તેથી સુવર્ણ મંગલકારી, અક્ષય, ઉત્તમ રત્ન છે; તે કાર્તિકેય અને અગ્નિનું સહજ તેજ મનાય છે.
13.133.34
एवं रामाय कौरव्य वसिष्ठोऽकथयत्पुरा ।
तस्मात्सुवर्णदानाय प्रयतस्व नराधिप ॥ १३.१३३.३४ ॥
હે કૌરવ, પૂર્વે વસિષ્ઠે રામને આ પ્રમાણે કહ્યું હતું; તેથી, હે નરાધિપ, સુવર્ણદાન માટે પ્રયત્ન કર.
13.133.35
रामः सुवर्णं दत्त्वा हि विमुक्तः सर्वकिल्बिषैः ।
त्रिविष्टपे महत्स्थानमवापासुलभं नरैः ॥ १३.१३३.३५ ॥
રામે સુવર્ણદાન કરીને સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ, સ્વર્ગમાં મનુષ્યોને દુર્લભ એવું મહાન સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.