મહાભારત · અધ્યાય 13.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.140.1
द्विजातयो व्रतोपेता हविस्ते यदि भुञ्जते ।
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह ॥ १३.१४०.१ ॥
વ્રતધારી દ્વિજાતિઓ જો હવિષ્ય ખાય, બ્રાહ્મણોની કામનાથી અન્ન ખાય, તો હે પિતામહ, આ કેવી રીતે?
13.140.2
अवेदोक्तव्रताश्चैव भुञ्जानाः कामकारणे ।
वेदोक्तेषु तु भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर ॥ १३.१४०.२ ॥
વેદવિહિત ન હોય એવા વ્રતધારીઓ કામથી ખાય છે; વેદોક્ત ખાનારા વ્રતભ્રષ્ટ થતા નથી, યુધિષ્ઠિર.
13.140.3
यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः ।
तपः स्यादेतदेवेह तपोऽन्यद्वाऽपि किं भवेत् ॥ १३.१४०.३ ॥
સામાન્ય લોકો જેને તપ કહે છે, આ ઉપવાસ એ જ તપ છે, કે તેનાથી અન્ય કોઈ તપ હોઈ શકે?
13.140.4
मासार्धमासोपवासाद्यत्तपो मन्यते जनः ।
आत्मतन्त्रोपघाती यो न तपस्वी न धर्मवित् ॥ १३.१४०.४ ॥
એક માસ કે અર્ધ માસના ઉપવાસને લોકો તપ માને છે; પરંતુ જે પોતાના શરીરતંત્રને હાનિ પહોંચાડે તે તપસ્વી નથી, ધર્મજ્ઞ પણ નથી.
13.140.5
त्यागस्य चापि सम्पत्तिः शिष्यते तप उत्तमम् ।
सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी तथैव च ॥ १३.१४०.५ ॥
ત્યાગની સંપૂર્ણતા જ ઉત્તમ તપ તરીકે બાકી રહે છે; હંમેશાં ઉપવાસી અને એ જ રીતે બ્રહ્મચારી હોવો જોઈએ.
13.140.6
मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो देवांश्चैव सदा यजेत् ।
कुटुम्बिको धर्मकामः सदाऽस्वप्नश्च मानवः ॥ १३.१४०.६ ॥
બ્રાહ્મણ સદા મુનિ હોવો જોઈએ અને સદા દેવોનું યજન કરવું જોઈએ; ગૃહસ્થ, ધર્મકામી મનુષ્યે સદા અનિદ્રિત રહેવું જોઈએ.
13.140.7
अमृताशी सदा च स्यात्पवित्रं च सदा पठेत् ।
ऋतवादी सदा च स्यान्नियतश्च सदा भवेत् ॥ १३.१४०.७ ॥
હંમેશાં અમૃત (પવિત્ર) અન્ન ખાવું, હંમેશાં પવિત્ર (મંત્ર) પાઠ કરવો, હંમેશાં સત્ય બોલવું અને હંમેશાં સંયમી રહેવું.
13.140.8
विघसाशी कथं च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ।
अमृताशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत् ॥ १३.१४०.८ ॥
વિઘસાશી (યજ્ઞશેષ ખાનાર) કેવી રીતે બનવું? હંમેશાં અતિથિપ્રિય કેવી રીતે રહેવું? જે હંમેશાં અમૃત (પવિત્ર) અન્ન ખાય, તેણે હંમેશાં પવિત્ર રહેવું.
13.140.9
कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी च पार्थिव ।
विघसाशी कथं च स्यात्कथं चैवातिथिप्रियः ॥ १३.१४०.९ ॥
હે રાજન્! મનુષ્ય હંમેશાં ઉપવાસી અને બ્રહ્મચારી કેવી રીતે રહે? વિઘસાશી કેવી રીતે બને, અને અતિથિપ્રિય કેવી રીતે થાય?
13.140.10
अन्तरा सायमाशं च प्रातराशं च यो नरः ।
सदोपवासी भवति यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः ॥ १३.१४०.१० ॥
સાંજના ભોજન અને સવારના ભોજન વચ્ચે જે મનુષ્ય ફરી વચ્ચે કંઈ ખાતો નથી, તે હંમેશાં ઉપવાસી થાય છે.
13.140.11
भार्या गच्छन्ब्रह्मचारी ऋतौ भवति चैव ह ।
ऋतवादी सदा च स्याद्दानशीलस्तु मानवः ॥ १३.१४०.११ ॥
પત્ની પાસે જવા છતાં જે ઋતુકાળમાં જ જાય છે, તે બ્રહ્મચારી જ થાય છે. મનુષ્યે હંમેશાં સત્યવાદી અને દાનશીલ રહેવું જોઈએ.
13.140.12
अभक्षयन्वृथा मांसममांसाशी भवत्युत ।
दानं ददत्पवित्री स्यादस्वप्नश्च दिवाऽस्वपन् ॥ १३.१४०.१२ ॥
વ્યર્થ માંસ ન ખાનાર અમાંસાશી થાય છે. દાન આપનાર પવિત્ર થાય છે; દિવસે ન સૂનાર નિદ્રારહિત થાય છે.
13.140.13
भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु नरः सदा ।
अमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर ॥ १३.१४०.१३ ॥
જે માણસ સદા સેવકો અને અતિથિઓ જમી લીધા પછી જ જમે છે, તેને કેવળ અમૃત ભોગવનાર જાણ, હે યુધિષ્ઠિર.
13.140.14
अभुक्तवत्सु नाश्नाति ब्राह्मणेषु तु यो नरः ।
अभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत ॥ १३.१४०.१४ ॥
બ્રાહ્મણો જમ્યા ન હોય ત્યાં સુધી પોતે ન જમનાર માણસ, તેના ન જમવાથી જ તેણે સ્વર્ગ જીતેલો છે.
13.140.15
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च संश्रितेभ्यस्तथैव च ।
अवशिष्टानि यो भुङ्क्ते तमाहुर्विघसाशिनम् ॥ १३.१४०.१५ ॥
દેવો, પિતૃઓ અને આશ્રિતોને આપ્યા પછી જે બચ્યું હોય તે જે ખાય છે, તેને 'વિઘસાશી' કહે છે.
13.140.16
तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणः स्मृताः ।
उपस्थिता ह्यप्सरसो गन्धर्वैश्च जनाधिप ॥ १३.१४०.१६ ॥
તેમના લોકો અંતહીન છે; બ્રહ્માના સદનમાં તે સ્મરાય છે. હે જનાધિપ, ત્યાં ગંધર્વો સાથે અપ્સરાઓ ઉપસ્થિત હોય છે.
13.140.17
देवतातिथिभिः सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जते ।
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा ॥ १३.१४०.१७ ॥
દેવો, અતિથિઓ અને પિતૃઓ સાથે જમીને, પુત્ર-પૌત્રો સાથે આનંદ કરનારાઓની ગતિ સર્વોત્તમ છે.