ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.140.1
द्विजातयो व्रतोपेता हविस्ते यदि भुञ्जते ।
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह ॥ १३.१४०.१ ॥
ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਜੇ ਹਵਿਸ਼ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ?
13.140.2
अवेदोक्तव्रताश्चैव भुञ्जानाः कामकारणे ।
वेदोक्तेषु तु भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर ॥ १३.१४०.२ ॥
ਵੇਦ-ਵਿਹਿਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਮ ਕਾਰਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਵੇਦੋਕਤ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
13.140.3
यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः ।
तपः स्यादेतदेवेह तपोऽन्यद्वाऽपि किं भवेत् ॥ १३.१४०.३ ॥
ਆਮ ਲੋਕ ਜਿਸਨੂੰ ਤਪ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਹੀ ਤਪ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
13.140.4
मासार्धमासोपवासाद्यत्तपो मन्यते जनः ।
आत्मतन्त्रोपघाती यो न तपस्वी न धर्मवित् ॥ १३.१४०.४ ॥
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਅੱਧੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਤਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ-ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਪਸਵੀ ਹੈ ਨਾ ਧਰਮ-ਜਾਣਕਾਰ।
13.140.5
त्यागस्य चापि सम्पत्तिः शिष्यते तप उत्तमम् ।
सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी तथैव च ॥ १३.१४०.५ ॥
ਤਿਆਗ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਹੀ ਉੱਤਮ ਤਪ ਵਜੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਉਪਵਾਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.140.6
मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो देवांश्चैव सदा यजेत् ।
कुटुम्बिको धर्मकामः सदाऽस्वप्नश्च मानवः ॥ १३.१४०.६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਮੁਨੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰੇ; ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ, ਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਰਹੇ।
13.140.7
अमृताशी सदा च स्यात्पवित्रं च सदा पठेत् ।
ऋतवादी सदा च स्यान्नियतश्च सदा भवेत् ॥ १३.१४०.७ ॥
ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ (ਪਵਿੱਤਰ) ਅੰਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ (ਮੰਤਰ) ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.140.8
विघसाशी कथं च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ।
अमृताशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत् ॥ १३.१४०.८ ॥
ਵਿਘਸਾਸ਼ੀ (ਯੱਗ ਦਾ ਬਚਿਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ) ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ? ਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ-ਪਿਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇ? ਜੋ ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ (ਪਵਿੱਤਰ) ਅੰਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ।
13.140.9
कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी च पार्थिव ।
विघसाशी कथं च स्यात्कथं चैवातिथिप्रियः ॥ १३.१४०.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਉਪਵਾਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇ? ਵਿਘਸਾਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਅਤਿਥੀ-ਪਿਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?
13.140.10
अन्तरा सायमाशं च प्रातराशं च यो नरः ।
सदोपवासी भवति यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः ॥ १३.१४०.१० ॥
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਪਵਾਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.140.11
भार्या गच्छन्ब्रह्मचारी ऋतौ भवति चैव ह ।
ऋतवादी सदा च स्याद्दानशीलस्तु मानवः ॥ १३.१४०.११ ॥
ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.140.12
अभक्षयन्वृथा मांसममांसाशी भवत्युत ।
दानं ददत्पवित्री स्यादस्वप्नश्च दिवाऽस्वपन् ॥ १३.१४०.१२ ॥
ਵਿਅਰਥ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਮਾਂਸਾਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਨਾ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਨੀਂਦ-ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.140.13
भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु नरः सदा ।
अमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर ॥ १३.१४०.१३ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਨੌਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
13.140.14
अभुक्तवत्सु नाश्नाति ब्राह्मणेषु तु यो नरः ।
अभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत ॥ १३.१४०.१४ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਆਪ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ।
13.140.15
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च संश्रितेभ्यस्तथैव च ।
अवशिष्टानि यो भुङ्क्ते तमाहुर्विघसाशिनम् ॥ १३.१४०.१५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਿਘਸਾਸ਼ੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.140.16
तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणः स्मृताः ।
उपस्थिता ह्यप्सरसो गन्धर्वैश्च जनाधिप ॥ १३.१४०.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਨੰਤ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਉੱਥੇ ਗੰਧਰਬਾਂ ਸਮੇਤ ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.140.17
देवतातिथिभिः सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जते ।
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा ॥ १३.१४०.१७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।