મહાભારત · અધ્યાય 13.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.145.1
एवं प्रयाचति तदा भास्करे मुनिसत्तमः ।
जमदग्निर्महातेजाः किं कार्यं प्रत्यपद्यत ॥ १३.१४५.१ ॥
સૂર્ય આ રીતે વિનંતી કરતા હતા ત્યારે, મહાતેજસ્વી જમદગ્નિએ કયું કાર્ય અપનાવ્યું?
13.145.2
स तथा याचमानस्य मुनिरग्निसमप्रभः ।
जमदग्निः शमं नैव जगाम कुरुनन्दन ॥ १३.१४५.२ ॥
હે કુરુનંદન, અગ્નિ સમાન તેજવાળા એ મુનિ જમદગ્નિ આ રીતે વિનંતી કરનારા પ્રત્યે જરાય શાંત ન થયા.
13.145.3
ततः सूर्यो मधुरया वाचा तमिदमब्रवीत् ।
कृताञ्जलिर्विप्ररूपी प्रणम्यैनं विशाम्पते ॥ १३.१४५.३ ॥
ત્યારે સૂર્યે બ્રાહ્મણ રૂપે હાથ જોડી, તેમને પ્રણામ કરીને મધુર વાણીમાં આમ કહ્યું — હે પ્રજાપતિ.
13.145.4
चलं निमित्तं विप्रर्षे सदा सूर्यस्य गच्छतः ।
कतं चलं भेत्स्यसि त्वं सदा यान्तं दिवाकरम् ॥ १३.१४५.४ ॥
હે વિપ્રર્ષિ, સૂર્ય સદા ગતિમાં રહે છે; તે તેની ગતિનું ચિહ્ન છે. સદા ચાલતા દિવાકરને તમે કેવી રીતે ભેદશો?
13.145.5
स्थिरं चापि चलं चापि जाने त्वां ज्ञानचक्षुषा ।
अवस्यं विनयाधानं कार्यमद्य मया तव ॥ १३.१४५.५ ॥
તમે સ્થિર પણ છો અને ગતિમાન પણ છો, એ હું જ્ઞાનચક્ષુથી જાણું છું. આજે મારે તમને અવશ્ય વિનયપૂર્વક શિક્ષા કરવી પડશે.
13.145.6
मध्याह्ने वै निमेषार्धं तिष्टसि त्वं दिवाकर ।
तत्र भेत्स्यामि सूर्य त्वां न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.१४५.६ ॥
હે દિવાકર, મધ્યાહ્ને તમે અડધી પળ સ્થિર રહો છો. ત્યાં જ હું તમને ભેદીશ, હે સૂર્ય — આમાં મને કોઈ શંકા નથી.
13.145.7
असंशयं मां विप्रर्षे भेत्स्यसे धन्विनांवर ।
अपकारिणं मां विद्दि भगवञ्शरणागतम् ॥ १३.१४५.७ ॥
હે વિપ્રર્ષિ, ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ, નિઃસંદેહ તમે મને વીંધશો. હે ભગવન્, મને અપકારી અને શરણાગત જાણો.
13.145.8
ततः प्रहस्य भगवाञ्जमदग्निरुवाच तम् ।
न भीः सूर्य त्वया कार्या प्रणिपातगतो ह्यसि ॥ १३.१४५.८ ॥
ત્યારે ભગવાન જમદગ્નિ હસીને તેને બોલ્યા: હે સૂર્ય, તારે ભય ન રાખવો; તું પ્રણામ કરીને શરણે આવ્યો છે.
13.145.9
ब्राह्मणेष्वार्जवं यच्च स्थैर्यं च धरणीतले ।
सौम्यतां चैव सोमस्य गाम्भीर्यं वरुणस्य च ॥ १३.१४५.९ ॥
બ્રાહ્મણોમાં રહેલી સરળતા, પૃથ્વી પરની સ્થિરતા, સોમની સૌમ્યતા અને વરુણની ગંભીરતા.
13.145.10
दीप्तिमग्नेः प्रभां मेरोः प्रतापं धनदस्य च ।
एतान्यतिक्रमेद्यो वै स हन्याच्छरणागतम् ॥ १३.१४५.१० ॥
અગ્નિની દીપ્તિ, મેરુની પ્રભા અને કુબેરનો પ્રતાપ જે ઓળંગે, તે શરણાગતને મારે.
13.145.11
भवेत्स गुरुतल्पी च ब्रह्मिहा च स वै भवेत् ।
सुरापानं स कुर्याच्च यो हन्याच्छरणागतम् ॥ १३.१४५.११ ॥
જે શરણાગતને મારે તે ગુરુપત્નીગામી અને બ્રહ્મહત્યારો થાય, અને મદ્યપાન પણ કરે.
13.145.12
एतस्य त्वपनीतस्य समाधिं तात चिन्तय ।
यथा सुखगमः पन्था भवेत्त्वद्रश्मितापितः ॥ १३.१४५.१२ ॥
હે પ્રિય, આ કપાયેલા માટે ઉપાય વિચાર, જેથી તારાં કિરણોથી તપેલો માર્ગ સુખે જઈ શકાય.
13.145.13
एतावदुक्त्वा स तदा तूष्णीमासीद्भृगूत्तमः ।
अथ सूर्योऽददत्तस्मै छत्रोपानहमाशु वै ॥ १३.१४५.१३ ॥
આટલું કહીને ભૃગુશ્રેષ્ઠ ત્યારે મૌન રહ્યા. પછી સૂર્યે તેમને તરત છત્રી અને પાદુકા આપી.
13.145.14
महर्षे शिरसस्त्राणां छत्रं मद्रश्मिवारणम् ।
प्रतिगृह्णीष्व पद्भ्यां च त्राणार्थं चर्मपादुके। ॥ १३.१४५.१४ ॥
હે મહર્ષિ, માથાના રક્ષણ માટે મારાં કિરણોને રોકનારી છત્રી અને પગના રક્ષણ માટે ચામડાની પાદુકાઓ સ્વીકારો.
13.145.15
अद्यप्रभृति चैवेह लोके सम्प्रचरिष्यति ।
पुण्यकेषु च सर्वेषु परमक्षय्यमेव च ॥ १३.१४५.१५ ॥
આજથી જ આ લોકમાં આ પ્રચલિત થશે; બધાં પુણ્યસ્થાનોમાં આ પરમ અક્ષય રહેશે.
13.145.16
उपानहौ च च्छत्रं च सूर्येणैतत्प्रवर्तितम् ।
पुण्यमेतदभिख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत ॥ १३.१४५.१६ ॥
છત્રી અને પાદુકા સૂર્યે પ્રવર્તિત કરી. હે ભારત, આ પુણ્ય ત્રણે લોકોમાં પ્રસિદ્ધ છે.
13.145.17
तस्मात्प्रयच्छ विप्रेषु छत्रोपानहमुत्तमम् ।
धर्मस्ते सुमहान्भावी न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.१४५.१७ ॥
તેથી બ્રાહ્મણોને ઉત્તમ છત્રી અને પાદુકા આપો. તને ઘણો મોટો ધર્મ થશે; આમાં મને કોઈ શંકા નથી.
13.145.18
छत्रं हि भरतश्रेष्ठः यः प्रदद्याद्द्विजातये ।
शुभ्रं शतशलाकं वै स प्रेत्य सुखमेधते ॥ १३.१४५.१८ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, જે દ્વિજને સો સળિયાવાળી સફેદ છત્રી આપે છે, તે મૃત્યુ પછી સુખમાં વૃદ્ધિ પામે છે.
13.145.19
स शक्रलोके वसति पूज्यमानो द्विजातिभिः ।
अप्सरोभिश्च सततं देवैश्च भरतर्षभ ॥ १३.१४५.१९ ॥
તે ઇન્દ્રલોકમાં વસે છે, દ્વિજાતિઓ દ્વારા, અપ્સરાઓ દ્વારા અને દેવો દ્વારા સતત પૂજાતો, હે ભરતર્ષભ.
13.145.20
उपानहौ च यो दद्याच्छ्लक्ष्णौ स्नेहसमन्वितौ ।
स्नातकाय महाबाहो संशिताय द्विजातये ॥ १३.१४५.२० ॥
સુંવાળી અને સ્નેહયુક્ત પાદુકાઓ, હે મહાબાહો, સ્નાતક અને સંયમી દ્વિજાતિને જે આપે—
13.145.21
सोपि लोकानवाप्नोति देवतैरभिपूजितान् ।
गोलोके स मुदा युक्तो वसति प्रेत्य भारत ॥ १३.१४५.२१ ॥
તે પણ દેવો દ્વારા પૂજાયેલા લોકોને પ્રાપ્ત કરે છે; હે ભારત, મૃત્યુ પછી આનંદથી યુક્ત થઈ ગોલોકમાં વસે છે.
13.145.22
एतत्ते भरतश्रेष्ठ मया कार्त्स्न्येन कीर्तितम् ।
छत्रोपानहदानस्य फलं भरतसत्तम ॥ १३.१४५.२२ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, છત્ર અને પાદુકાના દાનનું ફળ મેં તમને સંપૂર્ણપણે આ રીતે કહ્યું છે, હે ભરતસત્તમ.