ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.145
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.145.1
एवं प्रयाचति तदा भास्करे मुनिसत्तमः ।
जमदग्निर्महातेजाः किं कार्यं प्रत्यपद्यत ॥ १३.१४५.१ ॥
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਜ ਅਪਣਾਇਆ?
13.145.2
स तथा याचमानस्य मुनिरग्निसमप्रभः ।
जमदग्निः शमं नैव जगाम कुरुनन्दन ॥ १३.१४५.२ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਜਮਦਗਨੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਨਾ ਹੋਏ।
13.145.3
ततः सूर्यो मधुरया वाचा तमिदमब्रवीत् ।
कृताञ्जलिर्विप्ररूपी प्रणम्यैनं विशाम्पते ॥ १३.१४५.३ ॥
ਤਦ ਸੂਰਜ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਖਿਆ — ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
13.145.4
चलं निमित्तं विप्रर्षे सदा सूर्यस्य गच्छतः ।
कतं चलं भेत्स्यसि त्वं सदा यान्तं दिवाकरम् ॥ १३.१४५.४ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੂਰਜ ਸਦਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਉਸਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਸਦਾ ਗਮਨ ਕਰਦੇ ਦਿਵਾਕਰ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਭੇਦੋਗੇ?
13.145.5
स्थिरं चापि चलं चापि जाने त्वां ज्ञानचक्षुषा ।
अवस्यं विनयाधानं कार्यमद्य मया तव ॥ १३.१४५.५ ॥
ਮੈਂ ਗਿਆਨ-ਚੱਖੂ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਥਿਰ ਵੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਵੀ। ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ।
13.145.6
मध्याह्ने वै निमेषार्धं तिष्टसि त्वं दिवाकर ।
तत्र भेत्स्यामि सूर्य त्वां न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.१४५.६ ॥
ਹੇ ਦਿਵਾਕਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਅੱਧੇ ਪਲ ਲਈ ਰੁਕਦਾ ਹੈਂ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭੇਦਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੂਰਜ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
13.145.7
असंशयं मां विप्रर्षे भेत्स्यसे धन्विनांवर ।
अपकारिणं मां विद्दि भगवञ्शरणागतम् ॥ १३.१४५.७ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿਓਗੇ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਅਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਸਮਝੋ।
13.145.8
ततः प्रहस्य भगवाञ्जमदग्निरुवाच तम् ।
न भीः सूर्य त्वया कार्या प्रणिपातगतो ह्यसि ॥ १३.१४५.८ ॥
ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਜਮਦਗਨੀ ਹੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੈਨੂੰ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ।
13.145.9
ब्राह्मणेष्वार्जवं यच्च स्थैर्यं च धरणीतले ।
सौम्यतां चैव सोमस्य गाम्भीर्यं वरुणस्य च ॥ १३.१४५.९ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਲਤਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲਤਾ, ਸੋਮ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ।
13.145.10
दीप्तिमग्नेः प्रभां मेरोः प्रतापं धनदस्य च ।
एतान्यतिक्रमेद्यो वै स हन्याच्छरणागतम् ॥ १३.१४५.१० ॥
ਜੋ ਅਗਨੀ ਦੀ ਦੀਪਤੀ, ਮੇਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਉਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਨੂੰ ਮਾਰੇ।
13.145.11
भवेत्स गुरुतल्पी च ब्रह्मिहा च स वै भवेत् ।
सुरापानं स कुर्याच्च यो हन्याच्छरणागतम् ॥ १३.१४५.११ ॥
ਜੋ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂ-ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਭਚਾਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਪੀਵੇਗਾ।
13.145.12
एतस्य त्वपनीतस्य समाधिं तात चिन्तय ।
यथा सुखगमः पन्था भवेत्त्वद्रश्मितापितः ॥ १३.१४५.१२ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਇਸ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਲਈ ਇਲਾਜ ਸੋਚ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਇਹ ਰਾਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਤੁਰਨਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇ।
13.145.13
एतावदुक्त्वा स तदा तूष्णीमासीद्भृगूत्तमः ।
अथ सूर्योऽददत्तस्मै छत्रोपानहमाशु वै ॥ १३.१४५.१३ ॥
ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਉਹ ਤਦ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਖੜਾਊਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
13.145.14
महर्षे शिरसस्त्राणां छत्रं मद्रश्मिवारणम् ।
प्रतिगृह्णीष्व पद्भ्यां च त्राणार्थं चर्मपादुके। ॥ १३.१४५.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੇਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਖੜਾਊਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
13.145.15
अद्यप्रभृति चैवेह लोके सम्प्रचरिष्यति ।
पुण्यकेषु च सर्वेषु परमक्षय्यमेव च ॥ १३.१४५.१५ ॥
ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਮ ਅਕਸ਼ੈ ਹੋਵੇਗਾ।
13.145.16
उपानहौ च च्छत्रं च सूर्येणैतत्प्रवर्तितम् ।
पुण्यमेतदभिख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत ॥ १३.१४५.१६ ॥
ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਖੜਾਊਆਂ ਸੂਰਜ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਪੁੰਨ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
13.145.17
तस्मात्प्रयच्छ विप्रेषु छत्रोपानहमुत्तमम् ।
धर्मस्ते सुमहान्भावी न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.१४५.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਖੜਾਊਆਂ ਦਿਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.145.18
छत्रं हि भरतश्रेष्ठः यः प्रदद्याद्द्विजातये ।
शुभ्रं शतशलाकं वै स प्रेत्य सुखमेधते ॥ १३.१४५.१८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਸੌ ਤੀਲੀਆਂ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਛਤਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
13.145.19
स शक्रलोके वसति पूज्यमानो द्विजातिभिः ।
अप्सरोभिश्च सततं देवैश्च भरतर्षभ ॥ १३.१४५.१९ ॥
ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦਵਿਜਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।
13.145.20
उपानहौ च यो दद्याच्छ्लक्ष्णौ स्नेहसमन्वितौ ।
स्नातकाय महाबाहो संशिताय द्विजातये ॥ १३.१४५.२० ॥
ਨਰਮ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਭਰੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਸਨਾਤਕ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
13.145.21
सोपि लोकानवाप्नोति देवतैरभिपूजितान् ।
गोलोके स मुदा युक्तो वसति प्रेत्य भारत ॥ १३.१४५.२१ ॥
ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
13.145.22
एतत्ते भरतश्रेष्ठ मया कार्त्स्न्येन कीर्तितम् ।
छत्रोपानहदानस्य फलं भरतसत्तम ॥ १३.१४५.२२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਛੱਤਰੀ ਅਤੇ ਖੜਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤਸੱਤਮ।