マハーバーラタ · 章 13.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.147.1
क्षत्रा आरम्भयज्ञास्तु वीर्ययज्ञा विशः स्मृताः ।
शूद्रा परिचरायज्ञा जपयज्ञास्तु ब्राह्मणाः ॥ १३.१४७.१ ॥
クシャトリヤの祭祀は着手の祭祀、ヴァイシャの祭祀は勇力の祭祀、シュードラの祭祀は奉仕の祭祀、バラモンの祭祀は誦唱の祭祀であると説かれている。
13.147.2
शुश्रूषाजीविनः शूद्रा वैश्या विपणिजीविनः ।
अनिष्टनिग्रहः क्षत्रा विप्राः स्वाध्यायजीविनः ॥ १३.१४७.२ ॥
奉仕によって生計を立てる者がシュードラ、商売によって生計を立てる者がヴァイシャである。不善を抑える者がクシャトリヤ、自らの学習によって生きる者がバラモンである。
13.147.3
तपसा शोभते विप्रो राजन्यः पालनादिभिः ।
आतिथ्येन तथा वैश्यः शूद्रो दास्येन शोभते ॥ १३.१४७.३ ॥
バラモンは苦行によって輝き、クシャトリヤは保護などによって輝く。同様にヴァイシャは客をもてなすことによって、シュードラは奴僕としての務めによって輝く。
13.147.4
यतात्मना तु शूद्रेण शुश्रूषा नित्यमेव च ।
कर्तव्या त्रिषु वर्णेषु प्रायेणाश्रमवासिषु ॥ १३.१४७.४ ॥
自己を制した（克己の）シュードラは、常に三つのヴァルナに奉仕すべきである。多くは、アーシュラマに住む人々に対してである。
13.147.5
अशक्तेन त्रिवर्गस्य सेव्या ह्याश्रमवासिनः ।
यथाशक्यं यथाप्रज्ञं यथाधर्मं यथाश्रुतम् ॥ १३.१४७.५ ॥
力のない者は、三つのヴァルナのうちアーシュラマに住む人々に奉仕すべきである——できる限り、自らの知恵に従い、ダルマに従い、聞いたとおりに。
13.147.6
विशेषेणैव कर्तव्या शुश्रूषा भिक्षुकाश्रमे ॥ १३.१४७.६ ॥
とりわけ托鉢行者（遊行者）のアーシュラマにおいて奉仕すべきである。
13.147.7
आश्रमाणां तु सर्वेषां चतुर्णां भिक्षुकाश्रमम् ।
प्रधानमिति वर्ण्यन्ते शिष्टाः शास्त्रविनिश्चये ॥ १३.१४७.७ ॥
四つの生活期のうち、乞食遊行者の住期が最も優れていると、聖者たちは聖典の決定において説く。
13.147.8
यच्चोपदिश्यते शिष्टैः श्रुतिस्मृतिविधानतः ।
तथाऽऽस्थेयमशक्तेन स धर्म इति निश्चितः ॥ १३.१४७.८ ॥
聖典（シュルティ・スムリティ）の規定に従って賢者が教えることを、力なき者もそのように守るべきである。それこそ法と定められている。
13.147.9
अतोऽन्यथा तु कुर्वाणः श्रेयो नाप्नोति मानवः ।
तस्माद्भिक्षुषु शूद्रेण कार्यमात्महितं सदा ॥ १३.१४७.९ ॥
それに反して行う人は幸福を得ない。ゆえに首陀羅は、乞食の修行者に対して常に自らの利益となることを行うべきである。
13.147.10
इह यत्कुरुते श्रेयस्तत्प्रेत्य समुपाश्नुते ।
तच्चानसूयता कार्यं कर्तव्यं यद्धि मन्यते ॥ १३.१४७.१० ॥
この世で善を行う者は、死後にその善の果を得る。そして正しいと思うことは、妬みなく行うべきである。
13.147.11
असूयता तु तस्येह फलं दुःखादवाप्यते ।
प्रियवादी जितक्रोधो वीततन्द्रीरमत्सरः ॥ १३.१४७.११ ॥
しかし妬む者には、この世でその果報は苦しみを通して得られる。温和に語り、怒りに打ち勝ち、怠惰を離れ、妬みのない者こそ。
13.147.12
क्षमावाञ्शीलसम्पन्नः सत्यधर्मपरायणः ।
आपद्भावेन कुर्याद्धि शुश्रूषां भिक्षुकाश्रमे ॥ १३.१४७.१२ ॥
忍耐強く、戒行を備え、真実と法に専心する者は、困難の時にも乞食遊行者の住期において奉仕すべきである。
13.147.13
अयं मे परमो धर्मस्त्वनेनेदं सुदुष्करम् ।
संसारसागरं घोरं तरिष्यामि न संशयः ॥ १३.१४७.१३ ॥
これが私の最高の義務である。これによって、極めて困難ではあるが、この恐ろしい輪廻の海を渡るであろう。疑いはない。
13.147.14
विभयो देहमुत्सृज्य यास्यामि परमां गतिम् ।
नातः परं ममाप्यन्य एष धर्मः सनातनः ॥ १३.१४७.१४ ॥
恐れなくこの身を捨て、私は至高の境地に至るであろう。私にとってこれより高いものはない。これこそ永遠の義務である。
13.147.15
एवं सञ्चिन्त्य मनसा शूद्रो बुद्धिसमाधिना ।
कुर्यादविमना नित्यं शुश्रूषाधर्ममुत्तमम् ॥ १३.१४७.१५ ॥
このように心に思いを巡らし、集中した知性をもって、シュードラは常に散漫でない心で、最高の奉仕の義務を果たすべきである。
13.147.16
शुश्रूषानियमेनेह भाव्यं शिष्टाशिना सदा ।
शमान्वितेन दान्तेन कार्याकार्यविदा सदा ॥ १३.१४७.१६ ॥
ここでは奉仕の規律に従うべきである。常に善き人々の残りものを食し、心静かに自制し、なすべきこととなすべきでないことを常に知っていなければならない。
13.147.17
सर्वकार्येषु कृत्यानि कृतान्येव तु दुर्शयेत् ।
यथा प्रियो भवेद्भिक्षुस्तथा कार्यं प्रसाधयेत् ॥ १३.१४७.१७ ॥
すべての仕事において、既に成し遂げた義務のみを示すべきである。托鉢僧が喜ぶように仕事を成し遂げるべきである。
13.147.18
यदकल्प्यं भवेद्भिक्षोर्न तत्कार्यं समाचरेत् ।
यथाऽऽश्रमस्याविरुद्धं धर्ममात्राभिसंहितम् ॥ १३.१४७.१८ ॥
托鉢僧にふさわしくないことは行ってはならない。庵の在り方に反せず、ただ法にのみ沿うことを行うべきである。
13.147.19
तत्कार्यमविचारेण नित्यमेव शुभार्थिना ।
मनसा कर्ममा वाचा नित्यमेव प्रसादयेत् ॥ १३.१४७.१९ ॥
善を求める者は、その務めを躊躇なく常に行い、心と行いと言葉によって（師を）常に喜ばせるべきである。
13.147.20
स्थातव्यं तिष्ठमानेषु गच्छमानाननुव्रजेत् ।
आसीनेष्वासितव्यं च नित्यमेवानुवर्तता ॥ १३.१४७.२० ॥
彼らが立っているときは立ち、去る者には従い、彼らが座っているときは座る。常に彼らの意に沿って振る舞うべきである。
13.147.21
धर्मलब्धेन स्नेहेन पादौ सम्पीडयेत्सदा ।
उद्वर्तनादींश्च तथा कुर्यादप्रतिचोदितः ॥ १३.१४७.२१ ॥
正しい方法で得た油で、常に（師の）両足を揉むべきである。同様に、体をさするなどの世話も、頼まれずに行うべきである。
13.147.22
नैजकार्याणि कृत्वा तु नित्यं चैवानुचोदितः ।
यथाविधिरुपस्पृश्य संन्यस्य जलभाजनम् ॥ १३.१४७.२२ ॥
自分の務めを終え、常に師の指示に従い、定めどおり水で口を清め、水の器を置いてから、奉仕に専念すべきである。
13.147.23
भिक्षूणां निलयं गत्वा प्रणम्य विधिपूर्वकम् ।
ब्रह्मपूर्वान्गुरूंस्तत्र प्रणम्यि नियतेन्द्रियः ॥ १३.१४७.२३ ॥
托鉢修行者の住処に行き、定めどおりに礼拝し、そこでブラフマンに通じた者を筆頭とする師に礼拝し、感覚を抑制しているべきである。
13.147.24
तथाऽऽचार्यपुरोगाणामनुकुर्यान्नमस्क्रियाम् ।
स्वधर्मचारिणां चापि सुखं पृष्ट्वाऽभिवाद्य च ॥ १३.१४७.२४ ॥
同様に、師の前を行く人々にも礼拝すべきである。また自らの法を守る人々には、その健勝を尋ねてから丁重に挨拶すべきである。
13.147.25
यो भवेत्पूर्वसंसिद्धस्तुल्यकर्मा भवेत्सदा ।
तस्मै प्रणामः कर्तव्यो नेतरेषु कदाचन ॥ १३.१४७.२५ ॥
既に完成し、常に同じように行う者にのみ礼拝すべきであり、他の者には決して行ってはならない。
13.147.26
अनुक्त्वा तेषु चोत्थाय नित्यमेव यतव्रतः ।
सम्मार्जनमथो गत्वा कृत्वा चाप्युपलेपनम् ॥ १३.१४७.२६ ॥
彼らに何も言わず、誓いを固く守って常に起き、行って掃き、また塗り清めるべきである。
13.147.27
ततः पुष्पबलिं दद्यापुष्पाण्यादाय धर्मतः ।
निष्क्रम्यावसथात्तूर्णमन्यत्कर्म समाचरेत् ॥ १३.१४७.२७ ॥
次に、法に従って花を取り、花の供物を捧げるべきである。そして住居からすぐに出て、他の務めを果たすべきである。
13.147.28
यथोपघातो न भवेत्स्वाध्यायेऽऽश्रमिणां तथा ।
उपघातं तु कुर्वाण एनसा सम्प्रयुज्यते।
तथाऽऽत्मा प्रणिधातव्यो यथा ते प्रीतिमाप्नुयुः ॥ १३.१४७.२८ ॥
修行者の学習を妨げないように振る舞うべきである。妨げをなす者は罪に結びつく。ゆえに、彼らが喜びを得るように自らを捧げるべきである。
13.147.29
परिचारकोऽहं वर्णानां त्रयाणां धर्मतः स्मृतः ।
किमुताश्रमवृद्धानां यथालब्धोपजीविनाम् ॥ १३.१४७.२९ ॥
法に従えば私は三つの階級の奉仕者とされる。まして、得たものによって生きる、遍歴期の年長者たちに対してはなおさらである。
13.147.30
भिक्षूणां गतरागाणां केवलं ज्ञानदर्शिनम् ।
विशेषेण मया कार्या शुश्रूषा नियतात्मना ॥ १३.१४७.३० ॥
執着を離れ、ただ知を見る比丘たちに対して、私は自制した心で特に奉仕すべきである。
13.147.31
तेषां प्रसादात्तपसा प्राप्स्यामीष्टां शुभां गतिम् ।
एवमेतद्विनिश्चित्य यदि सेवेत भिक्षुकान्।
विधिना स्वोपदिष्टेन प्राप्नोति परमां गतिम् ॥ १३.१४७.३१ ॥
彼らの恩寵と苦行によって、私は望む吉祥の境地を得るだろう。このように決心して、もし乞食の修行者に仕えるならば、自ら説いた定めに従い、最高の境地に至る。