മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.147.1
क्षत्रा आरम्भयज्ञास्तु वीर्ययज्ञा विशः स्मृताः ।
शूद्रा परिचरायज्ञा जपयज्ञास्तु ब्राह्मणाः ॥ १३.१४७.१ ॥
ക്ഷത്രിയർക്ക് ആരംഭകർമ്മമാണ് യജ്ഞം, വൈശ്യർക്ക് വീര്യം (പരാക്രമം), ശൂദ്രർക്ക് സേവയാണ് യജ്ഞം, ബ്രാഹ്മണർക്ക് ജപമാണ് യജ്ഞം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.147.2
शुश्रूषाजीविनः शूद्रा वैश्या विपणिजीविनः ।
अनिष्टनिग्रहः क्षत्रा विप्राः स्वाध्यायजीविनः ॥ १३.१४७.२ ॥
സേവകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവർ ശൂദ്രർ, വ്യാപാരംകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവർ വൈശ്യർ; അനിഷ്ടത്തെ നിഗ്രഹിക്കുന്നവർ ക്ഷത്രിയർ; സ്വാധ്യായംകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവർ വിപ്രർ.
13.147.3
तपसा शोभते विप्रो राजन्यः पालनादिभिः ।
आतिथ्येन तथा वैश्यः शूद्रो दास्येन शोभते ॥ १३.१४७.३ ॥
തപസ്സുകൊണ്ട് വിപ്രൻ ശോഭിക്കുന്നു, പാലനം മുതലായവകൊണ്ട് രാജന്യൻ (ക്ഷത്രിയൻ); അതുപോലെ ആതിഥ്യംകൊണ്ട് വൈശ്യനും, ദാസ്യംകൊണ്ട് ശൂദ്രനും ശോഭിക്കുന്നു.
13.147.4
यतात्मना तु शूद्रेण शुश्रूषा नित्यमेव च ।
कर्तव्या त्रिषु वर्णेषु प्रायेणाश्रमवासिषु ॥ १३.१४७.४ ॥
ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള ശൂദ്രൻ എപ്പോഴും സേവ ചെയ്യണം — മിക്കവാറും ആശ്രമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന മൂന്നു വർണ്ണക്കാർക്ക്.
13.147.5
अशक्तेन त्रिवर्गस्य सेव्या ह्याश्रमवासिनः ।
यथाशक्यं यथाप्रज्ञं यथाधर्मं यथाश्रुतम् ॥ १३.१४७.५ ॥
അശക്തനായവൻ മൂന്നു വർണ്ണക്കാരിൽ ആശ്രമവാസികളെ സേവിക്കണം — കഴിവനുസരിച്ച്, ബുദ്ധിക്കനുസരിച്ച്, ധർമ്മമനുസരിച്ച്, കേട്ടറിഞ്ഞതുപോലെ.
13.147.6
विशेषेणैव कर्तव्या शुश्रूषा भिक्षुकाश्रमे ॥ १३.१४७.६ ॥
ഭിക്ഷുകാശ്രമത്തിൽ പ്രത്യേകമായി സേവ ചെയ്യണം.
13.147.7
आश्रमाणां तु सर्वेषां चतुर्णां भिक्षुकाश्रमम् ।
प्रधानमिति वर्ण्यन्ते शिष्टाः शास्त्रविनिश्चये ॥ १३.१४७.७ ॥
നാല് ആശ്രമങ്ങളിൽ ഭിക്ഷുക ആശ്രമമാണ് പ്രധാനമെന്ന് ശാസ്ത്ര നിർണയത്തിൽ ശിഷ്ടർ വർണിക്കുന്നു.
13.147.8
यच्चोपदिश्यते शिष्टैः श्रुतिस्मृतिविधानतः ।
तथाऽऽस्थेयमशक्तेन स धर्म इति निश्चितः ॥ १३.१४७.८ ॥
ശ്രുതി സ്മൃതി വിധികൾ അനുസരിച്ച് ശിഷ്ടർ എന്ത് ഉപദേശിക്കുന്നുവോ, അശക്തനും അത് അപ്രകാരം അനുഷ്ഠിക്കണം; അതാണ് ധർമം എന്ന് നിശ്ചയം.
13.147.9
अतोऽन्यथा तु कुर्वाणः श्रेयो नाप्नोति मानवः ।
तस्माद्भिक्षुषु शूद्रेण कार्यमात्महितं सदा ॥ १३.१४७.९ ॥
അതിനാൽ ഇതിന് വിപരീതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ശ്രേയസ്സ് ലഭിക്കില്ല. അതിനാൽ ശൂദ്രൻ ഭിക്ഷുക്കളോട് എപ്പോഴും സ്വന്തം ഹിതമായത് ചെയ്യണം.
13.147.10
इह यत्कुरुते श्रेयस्तत्प्रेत्य समुपाश्नुते ।
तच्चानसूयता कार्यं कर्तव्यं यद्धि मन्यते ॥ १३.१४७.१० ॥
ഇഹലോകത്ത് ആരെങ്കിലും ശ്രേയസ്സുള്ളത് ചെയ്യുന്നുവോ, അതിന്റെ ഫലം മരണശേഷം അവൻ നേടുന്നു. ഏതു ശരിയെന്ന് തോന്നുന്നുവോ അത് അസൂയയില്ലാതെ ചെയ്യണം.
13.147.11
असूयता तु तस्येह फलं दुःखादवाप्यते ।
प्रियवादी जितक्रोधो वीततन्द्रीरमत्सरः ॥ १३.१४७.११ ॥
എന്നാൽ അസൂയയുള്ളവന് ഇഹലോകത്ത് അതിന്റെ ഫലം ദുഃഖത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു. പ്രിയം പറയുന്നവനും ക്രോധം ജയിച്ചവനും മടിയില്ലാത്തവനും അസൂയയില്ലാത്തവനും.
13.147.12
क्षमावाञ्शीलसम्पन्नः सत्यधर्मपरायणः ।
आपद्भावेन कुर्याद्धि शुश्रूषां भिक्षुकाश्रमे ॥ १३.१४७.१२ ॥
ക്ഷമയുള്ളവനും ശീലസമ്പന്നനും സത്യധർമ്മപരായണനും ആപത്തുകാലത്തും ഭിക്ഷുക ആശ്രമത്തിൽ ശുശ്രൂഷ ചെയ്യണം.
13.147.13
अयं मे परमो धर्मस्त्वनेनेदं सुदुष्करम् ।
संसारसागरं घोरं तरिष्यामि न संशयः ॥ १३.१४७.१३ ॥
ഇതാണ് എന്റെ പരമധർമ്മം; ഇതിലൂടെ, അതിദുഷ്കരമെങ്കിലും, ഈ ഭയങ്കരമായ സംസാരസാഗരം ഞാൻ തരണം ചെയ്യും, സംശയമില്ല.
13.147.14
विभयो देहमुत्सृज्य यास्यामि परमां गतिम् ।
नातः परं ममाप्यन्य एष धर्मः सनातनः ॥ १३.१४७.१४ ॥
ഭയമില്ലാതെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കും; ഇതിനേക്കാൾ ഉയർന്നത് എനിക്ക് മറ്റൊന്നില്ല, ഇതാണ് സനാതനധർമ്മം.
13.147.15
एवं सञ्चिन्त्य मनसा शूद्रो बुद्धिसमाधिना ।
कुर्यादविमना नित्यं शुश्रूषाधर्ममुत्तमम् ॥ १३.१४७.१५ ॥
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച്, ബുദ്ധിയുടെ ഏകാഗ്രതയാൽ, ശൂദ്രൻ എപ്പോഴും ചഞ്ചലമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ ഉത്തമമായ സേവാധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം.
13.147.16
शुश्रूषानियमेनेह भाव्यं शिष्टाशिना सदा ।
शमान्वितेन दान्तेन कार्याकार्यविदा सदा ॥ १३.१४७.१६ ॥
ഇവിടെ സേവാനിയമത്തോടെ ആയിരിക്കണം; എപ്പോഴും സജ്ജനങ്ങളുടെ ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും, ശാന്തനും, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്തതും അറിയുന്നവനും ആയിരിക്കണം.
13.147.17
सर्वकार्येषु कृत्यानि कृतान्येव तु दुर्शयेत् ।
यथा प्रियो भवेद्भिक्षुस्तथा कार्यं प्रसाधयेत् ॥ १३.१४७.१७ ॥
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്തവ തന്നെ കാണിക്കണം; ഭിക്ഷു പ്രിയനാകുംവിധം, അങ്ങനെതന്നെ കാര്യം സാധിക്കണം.
13.147.18
यदकल्प्यं भवेद्भिक्षोर्न तत्कार्यं समाचरेत् ।
यथाऽऽश्रमस्याविरुद्धं धर्ममात्राभिसंहितम् ॥ १३.१४७.१८ ॥
ഭിക്ഷുവിന് യോജിക്കാത്തത് ഏതോ, ആ കർമ്മം ചെയ്യരുത്; ആശ്രമത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്തതും കേവലം ധർമ്മത്തോടു ചേർന്നതുമായ കർമ്മമേ ചെയ്യാവൂ.
13.147.19
तत्कार्यमविचारेण नित्यमेव शुभार्थिना ।
मनसा कर्ममा वाचा नित्यमेव प्रसादयेत् ॥ १३.१४७.१९ ॥
ശുഭം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആ കർത്തവ്യം സംശയമില്ലാതെ എപ്പോഴും ചെയ്യണം; മനസ്സാലും കർമ്മത്താലും വാക്കാലും എപ്പോഴും (ഗുരുവിനെ) പ്രസാദിപ്പിക്കണം.
13.147.20
स्थातव्यं तिष्ठमानेषु गच्छमानाननुव्रजेत् ।
आसीनेष्वासितव्यं च नित्यमेवानुवर्तता ॥ १३.१४७.२० ॥
അവർ നിൽക്കുമ്പോൾ നിൽക്കണം, പോകുന്നവരെ പിന്തുടരണം; അവർ ഇരിക്കുമ്പോൾ ഇരിക്കണം; എപ്പോഴും അവരെ അനുസരിച്ച് നടക്കണം.
13.147.21
धर्मलब्धेन स्नेहेन पादौ सम्पीडयेत्सदा ।
उद्वर्तनादींश्च तथा कुर्यादप्रतिचोदितः ॥ १३.१४७.२१ ॥
ധർമ്മത്താൽ ലഭിച്ച എണ്ണകൊണ്ട് എപ്പോഴും (ഗുരുവിന്റെ) പാദങ്ങൾ തിരുമ്മണം; അതുപോലെ ഉഴിച്ചിൽ മുതലായവയും ആവശ്യപ്പെടാതെ ചെയ്യണം.
13.147.22
नैजकार्याणि कृत्वा तु नित्यं चैवानुचोदितः ।
यथाविधिरुपस्पृश्य संन्यस्य जलभाजनम् ॥ १३.१४७.२२ ॥
സ്വന്തം ജോലികൾ തീർത്ത്, എപ്പോഴും (ഗുരുവിന്റെ) നിർദ്ദേശപ്രകാരം, ചട്ടപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്, ജലപാത്രം വെച്ച് (സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെടണം).
13.147.23
भिक्षूणां निलयं गत्वा प्रणम्य विधिपूर्वकम् ।
ब्रह्मपूर्वान्गुरूंस्तत्र प्रणम्यि नियतेन्द्रियः ॥ १३.१४७.२३ ॥
ഭിക്ഷുക്കളുടെ വാസസ്ഥലത്ത് ചെന്ന്, ചട്ടപ്രകാരം നമസ്കരിച്ച്, അവിടെ ബ്രാഹ്മണ ശ്രേഷ്ഠരായ ഗുരുക്കന്മാരെ നമസ്കരിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവനായിരിക്കണം.
13.147.24
तथाऽऽचार्यपुरोगाणामनुकुर्यान्नमस्क्रियाम् ।
स्वधर्मचारिणां चापि सुखं पृष्ट्वाऽभिवाद्य च ॥ १३.१४७.२४ ॥
അതുപോലെ ആചാര്യന് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന മുതിർന്നവർക്കും അതേപോലെ നമസ്കാരം ചെയ്യണം; സ്വധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരുടെ ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ച് അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം.
13.147.25
यो भवेत्पूर्वसंसिद्धस्तुल्यकर्मा भवेत्सदा ।
तस्मै प्रणामः कर्तव्यो नेतरेषु कदाचन ॥ १३.१४७.२५ ॥
മുൻപേ സിദ്ധി നേടിയവനും എപ്പോഴും സമാനകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനുമായവനു മാത്രമേ പ്രണാമം ചെയ്യേണ്ടതുള്ളൂ; മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരിക്കലും അല്ല.
13.147.26
अनुक्त्वा तेषु चोत्थाय नित्यमेव यतव्रतः ।
सम्मार्जनमथो गत्वा कृत्वा चाप्युपलेपनम् ॥ १३.१४७.२६ ॥
അവരോട് ഒന്നും പറയാതെ, വ്രതനിഷ്ഠനായി, എപ്പോഴും എഴുന്നേറ്റ്, ചെന്ന് അടിച്ചുവാരി മെഴുകണം.
13.147.27
ततः पुष्पबलिं दद्यापुष्पाण्यादाय धर्मतः ।
निष्क्रम्यावसथात्तूर्णमन्यत्कर्म समाचरेत् ॥ १३.१४७.२७ ॥
പിന്നെ ധർമ്മപ്രകാരം പുഷ്പങ്ങൾ എടുത്ത് പുഷ്പബലി നൽകണം; ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് വേഗം പുറത്തിറങ്ങി മറ്റു കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
13.147.28
यथोपघातो न भवेत्स्वाध्यायेऽऽश्रमिणां तथा ।
उपघातं तु कुर्वाण एनसा सम्प्रयुज्यते।
तथाऽऽत्मा प्रणिधातव्यो यथा ते प्रीतिमाप्नुयुः ॥ १३.१४७.२८ ॥
ആശ്രമവാസികളുടെ സ്വാധ്യായത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാകാത്ത വിധത്തിൽ വേണം; തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്നവൻ പാപത്തിൽ ചേരുന്നു. അതിനാൽ അവർക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കുംവിധം സ്വയം അർപ്പിക്കണം.
13.147.29
परिचारकोऽहं वर्णानां त्रयाणां धर्मतः स्मृतः ।
किमुताश्रमवृद्धानां यथालब्धोपजीविनाम् ॥ १३.१४७.२९ ॥
മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾക്കും ധർമ്മപ്രകാരം ഞാൻ ദാസനായി കരുതപ്പെടുന്നു; പിന്നെ ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന ആശ്രമത്തിലെ വൃദ്ധരെപ്പറ്റി പറയേണ്ടതുണ്ടോ!
13.147.30
भिक्षूणां गतरागाणां केवलं ज्ञानदर्शिनम् ।
विशेषेण मया कार्या शुश्रूषा नियतात्मना ॥ १३.१४७.३० ॥
രാഗരഹിതരും കേവലം ജ്ഞാനത്തെ കാണുന്നവരുമായ ഭിക്ഷുക്കൾക്ക് ഞാൻ സംയമിതമനസ്സോടെ വിശേഷമായി ശുശ്രൂഷ ചെയ്യണം.
13.147.31
तेषां प्रसादात्तपसा प्राप्स्यामीष्टां शुभां गतिम् ।
एवमेतद्विनिश्चित्य यदि सेवेत भिक्षुकान्।
विधिना स्वोपदिष्टेन प्राप्नोति परमां गतिम् ॥ १३.१४७.३१ ॥
അവരുടെ പ്രസാദത്താലും തപസ്സിനാലും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശുഭഗതി നേടും. ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച് ഭിക്ഷുക്കളെ സേവിക്കുന്നവൻ, താൻ തന്നെ ഉപദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.