ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.147.1
क्षत्रा आरम्भयज्ञास्तु वीर्ययज्ञा विशः स्मृताः ।
शूद्रा परिचरायज्ञा जपयज्ञास्तु ब्राह्मणाः ॥ १३.१४७.१ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಯಜ್ಞ ಆರಂಭಕರ್ಮ, ವೈಶ್ಯರ ಯಜ್ಞ ವೀರ್ಯ (ಪರಾಕ್ರಮ), ಶೂದ್ರರ ಯಜ್ಞ ಸೇವೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಯಜ್ಞ ಜಪ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
13.147.2
शुश्रूषाजीविनः शूद्रा वैश्या विपणिजीविनः ।
अनिष्टनिग्रहः क्षत्रा विप्राः स्वाध्यायजीविनः ॥ १३.१४७.२ ॥
ಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವವರು ಶೂದ್ರರು, ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವರು ವೈಶ್ಯರು; ಅನಿಷ್ಟವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು; ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಜೀವಿಸುವವರು ವಿಪ್ರರು.
13.147.3
तपसा शोभते विप्रो राजन्यः पालनादिभिः ।
आतिथ्येन तथा वैश्यः शूद्रो दास्येन शोभते ॥ १३.१४७.३ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಪ್ರನು ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ರಾಜನ್ಯನು (ಕ್ಷತ್ರಿಯ); ಹಾಗೆಯೇ ಆತಿಥ್ಯದಿಂದ ವೈಶ್ಯನು, ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಶೂದ್ರನು ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.147.4
यतात्मना तु शूद्रेण शुश्रूषा नित्यमेव च ।
कर्तव्या त्रिषु वर्णेषु प्रायेणाश्रमवासिषु ॥ १३.१४७.४ ॥
ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ ಶೂದ್ರನು ನಿತ್ಯವೂ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು — ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೂರು ವರ್ಣದವರಿಗೆ.
13.147.5
अशक्तेन त्रिवर्गस्य सेव्या ह्याश्रमवासिनः ।
यथाशक्यं यथाप्रज्ञं यथाधर्मं यथाश्रुतम् ॥ १३.१४७.५ ॥
ಅಶಕ್ತನಾದವನು ಮೂರು ವರ್ಣದವರಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು — ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ, ಬುದ್ಧ್ಯಾನುಸಾರ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರ, ಕೇಳಿದಂತೆ.
13.147.6
विशेषेणैव कर्तव्या शुश्रूषा भिक्षुकाश्रमे ॥ १३.१४७.६ ॥
ಭಿಕ್ಷುಕಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.7
आश्रमाणां तु सर्वेषां चतुर्णां भिक्षुकाश्रमम् ।
प्रधानमिति वर्ण्यन्ते शिष्टाः शास्त्रविनिश्चये ॥ १३.१४७.७ ॥
ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕ ಆಶ್ರಮವೇ ಪ್ರಧಾನ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಟರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.147.8
यच्चोपदिश्यते शिष्टैः श्रुतिस्मृतिविधानतः ।
तथाऽऽस्थेयमशक्तेन स धर्म इति निश्चितः ॥ १३.१४७.८ ॥
ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ ವಿಧಾನದಂತೆ ಶಿಷ್ಟರು ಯಾವುದನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಶಕ್ತನು ಕೂಡ ಅದನ್ನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಅದೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ನಿಶ್ಚಿತ.
13.147.9
अतोऽन्यथा तु कुर्वाणः श्रेयो नाप्नोति मानवः ।
तस्माद्भिक्षुषु शूद्रेण कार्यमात्महितं सदा ॥ १३.१४७.९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಮಾನವನಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶೂದ್ರನು ಭಿಕ್ಷುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸದಾ ತನ್ನ ಹಿತವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.10
इह यत्कुरुते श्रेयस्तत्प्रेत्य समुपाश्नुते ।
तच्चानसूयता कार्यं कर्तव्यं यद्धि मन्यते ॥ १३.१४७.१० ॥
ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದರ ಫಲವನ್ನೇ ಮರಣಾನಂತರ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೋ, ಅದನ್ನು ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.11
असूयता तु तस्येह फलं दुःखादवाप्यते ।
प्रियवादी जितक्रोधो वीततन्द्रीरमत्सरः ॥ १३.१४७.११ ॥
ಆದರೆ ಅಸೂಯೆಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲ ದುಃಖದ ಮೂಲಕ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದವನು.
13.147.12
क्षमावाञ्शीलसम्पन्नः सत्यधर्मपरायणः ।
आपद्भावेन कुर्याद्धि शुश्रूषां भिक्षुकाश्रमे ॥ १३.१४७.१२ ॥
ಕ್ಷಮಾಶೀಲನು, ಶೀಲಸಂಪನ್ನನು, ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನು ಆಪತ್ತಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭಿಕ್ಷು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.13
अयं मे परमो धर्मस्त्वनेनेदं सुदुष्करम् ।
संसारसागरं घोरं तरिष्यामि न संशयः ॥ १३.१४७.१३ ॥
ಇದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಇದರಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದರೂ, ಈ ಭಯಂಕರ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ನಾನು ದಾಟುವೆನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
13.147.14
विभयो देहमुत्सृज्य यास्यामि परमां गतिम् ।
नातः परं ममाप्यन्य एष धर्मः सनातनः ॥ १३.१४७.१४ ॥
ಭಯರಹಿತನಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ನನಗೆ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ, ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.147.15
एवं सञ्चिन्त्य मनसा शूद्रो बुद्धिसमाधिना ।
कुर्यादविमना नित्यं शुश्रूषाधर्ममुत्तमम् ॥ १३.१४७.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿಯ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ಶೂದ್ರನು ಸದಾ ಚಂಚಲವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೇವಾಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
13.147.16
शुश्रूषानियमेनेह भाव्यं शिष्टाशिना सदा ।
शमान्वितेन दान्तेन कार्याकार्यविदा सदा ॥ १३.१४७.१६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ನಿಯಮದಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು; ಸದಾ ಸಜ್ಜನರ ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನಾಗಿ, ಶಾಂತನೂ ಸಂಯಮಿಯೂ, ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದ್ದು ತಿಳಿದವನೂ ಆಗಿರಬೇಕು.
13.147.17
सर्वकार्येषु कृत्यानि कृतान्येव तु दुर्शयेत् ।
यथा प्रियो भवेद्भिक्षुस्तथा कार्यं प्रसाधयेत् ॥ १३.१४७.१७ ॥
ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದುದನ್ನೇ ತೋರಿಸಬೇಕು; ಭಿಕ್ಷು ಪ್ರಿಯನಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.
13.147.18
यदकल्प्यं भवेद्भिक्षोर्न तत्कार्यं समाचरेत् ।
यथाऽऽश्रमस्याविरुद्धं धर्ममात्राभिसंहितम् ॥ १३.१४७.१८ ॥
ಭಿಕ್ಷುವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು; ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
13.147.19
तत्कार्यमविचारेण नित्यमेव शुभार्थिना ।
मनसा कर्ममा वाचा नित्यमेव प्रसादयेत् ॥ १३.१४७.१९ ॥
ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕರ್ಮದಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ (ಗುರುವನ್ನು) ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು.
13.147.20
स्थातव्यं तिष्ठमानेषु गच्छमानाननुव्रजेत् ।
आसीनेष्वासितव्यं च नित्यमेवानुवर्तता ॥ १३.१४७.२० ॥
ಅವರು ನಿಂತಾಗ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಹೋಗುವವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಕುಳಿತಾಗ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರ ಅನುಸಾರ ನಡೆಯಬೇಕು.
13.147.21
धर्मलब्धेन स्नेहेन पादौ सम्पीडयेत्सदा ।
उद्वर्तनादींश्च तथा कुर्यादप्रतिचोदितः ॥ १३.१४७.२१ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ (ಗುರುವಿನ) ಪಾದಗಳನ್ನು ಒತ್ತಬೇಕು; ಅಂತೆಯೇ ಉಜ್ಜುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕೇಳದೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.22
नैजकार्याणि कृत्वा तु नित्यं चैवानुचोदितः ।
यथाविधिरुपस्पृश्य संन्यस्य जलभाजनम् ॥ १३.१४७.२२ ॥
ತನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಯಾವಾಗಲೂ (ಗುರುವಿನ) ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು (ಸೇವೆಗೆ ತೊಡಗಬೇಕು).
13.147.23
भिक्षूणां निलयं गत्वा प्रणम्य विधिपूर्वकम् ।
ब्रह्मपूर्वान्गुरूंस्तत्र प्रणम्यि नियतेन्द्रियः ॥ १३.१४७.२३ ॥
ಭಿಕ್ಷುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರೇ ಮೊದಲಾದ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
13.147.24
तथाऽऽचार्यपुरोगाणामनुकुर्यान्नमस्क्रियाम् ।
स्वधर्मचारिणां चापि सुखं पृष्ट्वाऽभिवाद्य च ॥ १३.१४७.२४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆಚಾರ್ಯರ ಮುಂದಿರುವ ಹಿರಿಯರಿಗೂ ಅದೇ ರೀತಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು; ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿ ಅಭಿವಾದನ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.25
यो भवेत्पूर्वसंसिद्धस्तुल्यकर्मा भवेत्सदा ।
तस्मै प्रणामः कर्तव्यो नेतरेषु कदाचन ॥ १३.१४७.२५ ॥
ಹಿಂದೆಯೇ ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವನೂ ಸದಾ ಸಮಾನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನೂ ಆದವನಿಗೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು; ಇತರರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.
13.147.26
अनुक्त्वा तेषु चोत्थाय नित्यमेव यतव्रतः ।
सम्मार्जनमथो गत्वा कृत्वा चाप्युपलेपनम् ॥ १३.१४७.२६ ॥
ಅವರೊಂದಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳದೆ, ವ್ರತನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಸದಾ ಎದ್ದು, ಹೋಗಿ ಗುಡಿಸಿ ಸಾರಿಸಬೇಕು.
13.147.27
ततः पुष्पबलिं दद्यापुष्पाण्यादाय धर्मतः ।
निष्क्रम्यावसथात्तूर्णमन्यत्कर्म समाचरेत् ॥ १३.१४७.२७ ॥
ನಂತರ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪುಷ್ಪಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಹೊರಟು ಇತರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.28
यथोपघातो न भवेत्स्वाध्यायेऽऽश्रमिणां तथा ।
उपघातं तु कुर्वाण एनसा सम्प्रयुज्यते।
तथाऽऽत्मा प्रणिधातव्यो यथा ते प्रीतिमाप्नुयुः ॥ १३.१४७.२८ ॥
ಆಶ್ರಮವಾಸಿಗಳ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕು; ಅಡ್ಡಿಮಾಡುವವನು ಪಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುವಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
13.147.29
परिचारकोऽहं वर्णानां त्रयाणां धर्मतः स्मृतः ।
किमुताश्रमवृद्धानां यथालब्धोपजीविनाम् ॥ १३.१४७.२९ ॥
ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮದಂತೆ ನಾನು ಸೇವಕನೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಆಶ್ರಮದ ಹಿರಿಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೇನು!
13.147.30
भिक्षूणां गतरागाणां केवलं ज्ञानदर्शिनम् ।
विशेषेण मया कार्या शुश्रूषा नियतात्मना ॥ १३.१४७.३० ॥
ರಾಗರಹಿತರಾದ, ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಕಾಣುವ ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗೆ, ನಾನು ಸಂಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.147.31
तेषां प्रसादात्तपसा प्राप्स्यामीष्टां शुभां गतिम् ।
एवमेतद्विनिश्चित्य यदि सेवेत भिक्षुकान्।
विधिना स्वोपदिष्टेन प्राप्नोति परमां गतिम् ॥ १३.१४७.३१ ॥
ಅವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಬಯಸಿದ ಶುಭಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು. ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಭಿಕ್ಷುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು, ತಾನೇ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.