มหาภารตะ · อัธยายะ 13.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.15.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मद्रराजस्य संवादं व्यासस्य च महात्मनः ॥ १३.१५.१ ॥
ที่นี่ก็มีผู้เล่าอิติหาสโบราณนี้ คือบทสนทนาระหว่างพระราชาแห่งมัทระกับพระวยาสผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่
13.15.2
वैताने कर्मणि तते कुन्तीपुत्र यथा पुरा ।
उक्तः स भगवान्यज्ञे तथा तत्राशृणोद्भवान् ॥ १३.१५.२ ॥
โอ้บุตรแห่งกุนตี ดังที่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระภคได้ตรัสไว้แต่ก่อนในพิธีไวตานะอันกว้างใหญ่ ท่านก็ได้ฟังในที่นั้นเช่นนั้นเอง
13.15.3
कानि तीर्थानि भगवन्फलार्थाश्चेह केऽऽश्रमाः ।
क इज्यते कश्च यज्ञः को यूपः क्रमते च कः ॥ १३.१५.३ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ท่าธารศักดิ์สิทธิ์มีอะไรบ้าง และในที่นี้มีฤๅษีองค์ใดที่มุ่งหวังผล ผู้ใดเป็นผู้ถูกบูชา พิธียัญคืออะไร เสาบูชาคืออะไร และผู้ใดข้ามเสานั้น
13.15.4
कश्चाध्वरे शस्यते गीतिशब्दैः ।
कश्चाध्वरे गीयते वल्गुभाषैः।
को ब्रह्मशब्दैः स्तुतिभिः स्तूयते च ।
कस्येह वै हविरध्वर्यवः कल्पयन्ति ॥ १३.१५.४ ॥
ในพิธียัญ ด้วยเสียงขับร้องอันไพเราะ ผู้ใดเป็นผู้ถูกสรรเสริญ ในพิธียัญ ด้วยถ้อยคำอันไพเราะ ผู้ใดเป็นผู้ถูกขับร้อง ด้วยพรหมศัพท์และบทสรรเสริญ ผู้ใดเป็นผู้ถูกยกย่อง และที่นี่ อัธวรยุทั้งหลายเตรียมเครื่องบูชาเพื่อผู้ใด
13.15.5
वर्णाश्रमे गोफले कश्च सोमे ।
कश्चोंकारः कश्च वेदार्थमार्गः।
पृष्टस्तन्मे ब्रूहि सर्वं महर्षे ।
लोकज्येष्ठं कस्य विज्ञानमाहुः ॥ १३.१५.५ ॥
ในวรรณะและอาศรม ผลจากโคคืออะไร ในโสมคืออะไร โอṃ คืออะไร และหนทางสู่ความหมายของพระเวทคืออะไร ข้าแต่มหาฤๅษี ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าผู้ถามทั้งหมดนั้น ผู้ใดคือผู้ที่ปัญญาของเขาถูกเรียกว่าเป็นผู้เฒ่าที่สุดแห่งโลก
13.15.6
लोकज्येष्ठं यस्य विज्ञानमाहु ।
र्योनिज्येष्ठं यस्य वदन्ति जन्म।
पूतात्मानो ब्राह्मणा वेदमुख्या ।
अस्मिन्प्रश्नो दीयतां केशवाय ॥ १३.१५.६ ॥
ปัญญาของผู้ใดถูกกล่าวว่าเป็นผู้เฒ่าที่สุดแห่งโลก และการเกิดของผู้ใดถูกกล่าวว่าเป็นผู้เฒ่าที่สุดโดยกำเนิด พราหมณ์ทั้งหลายผู้มีจิตบริสุทธิ์และเป็นยอดแห่งพระเวทกล่าวเช่นนั้น ขอให้คำถามนี้ถูกถามต่อพระเกศวะ
13.15.7
बालो जात्या क्षत्रधर्मार्थशीलो ।
जातो देवक्यां शूरपुत्रेण वीर।
वेत्तुं वेदानर्हते क्षत्रियो वै ।
दाशार्हाणामुत्तमः पुष्कराक्षः ॥ १३.१५.७ ॥
เด็กหนุ่มผู้นี้โดยกำเนิดมีความมุ่งมั่นต่อธรรมและจุดหมายของกษัตริย์ วีรบุรุษผู้นี้เกิดจากเทวกีแก่บุตรแห่งศูระ ไม่เหมาะที่จะรู้พระเวท เพราะเขาเป็นกษัตริย์ เขาคือผู้ประเสริฐที่สุดแห่งทศารหะ ผู้มีตาดั่งดอกบัว
13.15.8
पाराशर्य ब्रूहि यद्ब्राह्मणेभ्यः ।
प्रीतात्मा वै ब्रह्मकल्पः सुमेधाः।
पृष्टो यज्ञार्थं पाण्डवस्यातितेजा ।
एतच्छ्रेयस्तस्य लोकस्य चैव ॥ १३.१५.८ ॥
โอ้บุตรแห่งปราศร โปรดบอกแก่พราหมณ์ทั้งหลายในสิ่งที่ควรบอก จิตของท่านปีติ ท่านเป็นดั่งพระพรหม มีปัญญาอันดี ท่านถูกถามเพื่อประโยชน์แห่งยัญของปาณฑพ ทั้งนี้เป็นความเจริญของเขาและของโลกด้วย
13.15.9
उक्तं वाक्यं यद्भवान्मामवोच-
त्प्रश्नं चित्रं नाहमत्रोत्सहेऽद्य।
छेत्तुं विस्पष्टं तिष्ठति त्वद्विधे वै ।
लोकज्येष्ठे विश्वरूपे सुनाभे ॥ १३.१५.९ ॥
คำถามที่ท่านได้ถามข้าพเจ้านั้นเป็นเรื่องน่าอัศจรรย์ ข้าพเจ้าในวันนี้ไม่กล้าแก้ไขมัน สำหรับผู้ที่เป็นเช่นท่านนั้นมันชัดเจนแล้ว โอ้ผู้เฒ่าที่สุดแห่งโลก โอ้ผู้มีรูปทั้งหมด โอ้ผู้มีสะดือดุจดอกบัว
13.15.10
तत्त्वं वाक्यं ब्रूहि यत्त्वं महर्षे ।
यस्मिन्कृष्णः प्रोच्यते वै यथावत्।
प्रीतस्तेऽहं ज्ञानशक्त्या यथाव-
त्तस्मान्निर्देशे कर्मणां ब्रूहि सिद्धिम् ॥ १३.१५.१० ॥
ข้าแต่มหาฤๅษี โปรดกล่าวถ้อยคำแห่งความจริงนั้น ซึ่งในนั้นพระกฤษณะถูกประกาศอย่างถูกต้อง ข้าพเจ้าปีติด้วยพลังแห่งปัญญาของท่าน เพราะฉะนั้น ในคำสั่งสอนเรื่องพิธีกรรม โปรดบอกความสำเร็จแก่ข้าพเจ้าด้วย
13.15.11
उक्तवाक्ये सत्तमे यादवानां ।
कृष्णो व्यासः प्राञ्जलिर्वासुदेवम्।
विप्रैः सार्धं पूजयन्देवदेवं ।
कृष्णं विष्णुं वासुदेवं बभाषे ॥ १३.१५.११ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งยาทพ เมื่อถ้อยคำนั้นได้กล่าวจบ พระกฤษณะวยาสก็ประนมมือ พร้อมด้วยพราหมณ์ทั้งหลาย บูชาวาสุเทพผู้เป็นเทพแห่งเทพ แล้วตรัสต่อพระกฤษณะ พระวิษณุ พระวาสุเทพ
13.15.12
आनन्त्यं ते विश्वकर्मंस्तवैवं ।
रूपं पौराणं शाश्वतं च ध्रुवं च।
कस्ते बुद्ध्येद्वेदवादेषु चैत-
ल्लोके ह्यस्मिञ्शासकस्त्वं पितेव ॥ १३.१५.१२ ॥
โอ้ผู้สร้างจักรวาล พระรูปของพระองค์เป็นเช่นนี้ คืออนันต์ เป็นโบราณ เป็นนิรันดร และมั่นคง ใครเล่าจะเข้าใจพระองค์ได้ในคำสอนของพระเวท ในโลกนี้พระองค์ปกครองดั่งบิดา