મહાભારત · અધ્યાય 13.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.153.1
केषां देवा महाभागाः सन्नमन्ते महात्मनाम् ।
लोकेऽस्मिंस्तनृषीन्सर्वञ्श्रोतुमिच्छामि सत्तम ॥ १३.१५३.१ ॥
હે સત્તમ, આ લોકમાં મહાભાગ્યશાળી દેવો કયા મહાત્માઓને નમસ્કાર કરે છે? તે સર્વ ઋષિઓ વિશે સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.
13.153.2
इतिहासमिमं विप्राः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
अस्मिन्नर्थे महाप्राज्ञास्तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १३.१५३.२ ॥
હે યુધિષ્ઠિર, પુરાણજ્ઞ મહાપ્રાજ્ઞ બ્રાહ્મણો આ વિષયમાં આ ઇતિહાસ કહે છે. તે સમજો.
13.153.3
वृत्रं हत्वाऽप्युपावृत्तं त्रिदशानां पुरस्कृतम् ।
महेन्द्रमनुसम्प्राप्तं स्तूयमानं महर्षिभिः ॥ १३.१५३.३ ॥
વૃત્રનો વધ કરીને પાછા ફરેલા, દેવોએ આગળ કરેલા, મહર્ષિઓ દ્વારા સ્તુતિ પામતા મહેન્દ્ર (ઇન્દ્ર) પાસે તે પહોંચ્યો.
13.153.4
श्रिया परमया युक्तं रथस्थं हरिवाहनम् ।
मातलिः प्राञ्जलिर्भूत्वा देवमिन्द्रमुघाच ह ॥ १३.१५३.४ ॥
પરમ શ્રીથી યુક્ત, રથમાં સ્થિત, હરિ (પીળા) અશ્વોના વાહનવાળા ઇન્દ્રને, માતલિએ હાથ જોડીને દેવરાજ ઇન્દ્રને કહ્યું.
13.153.5
नमस्कृतानां सर्वेषां भगवंस्त्वं पुरस्कृतः ।
येषां लोके नमस्कुर्यात्तान्ब्रवीतु भवान्मम ॥ १३.१५३.५ ॥
હે ભગવાન, નમસ્કાર પામતા સર્વમાં આપ જ આગળ છો. આ લોકમાં જેમને (દેવો) નમસ્કાર કરે છે, તેમને મને કહો.
13.153.6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवराजः शचीपतिः ।
यन्तारं परिपृच्छन्तं तमिन्द्रः प्रत्युवाच सः ॥ १३.१५३.६ ॥
તેનું તે વચન સાંભળીને દેવરાજ શચીપતિ ઇન્દ્રે, પ્રશ્ન પૂછતા સારથિને ઉત્તર આપ્યો.
13.153.7
धर्मं चार्थं च कामं च येषां चिन्तयतां मतिः ।
नाधर्मे वर्तते नित्यं तान्नमस्यामि मातले ॥ १३.१५३.७ ॥
ધર્મ, અર્થ અને કામનો વિચાર કરનારાઓનું મન સદા અધર્મમાં પ્રવર્તતું નથી, તેમને હું નમસ્કાર કરું છું, હે માતલિ.
13.153.8
ये रूपगुणसम्पन्नाः प्रमदाहृदयंगमाः ।
निवृत्ताः कामभोगेषु तान्नमस्यामि मातले ॥ १३.१५३.८ ॥
રૂપ અને ગુણોથી સંપન્ન હોવા છતાં સ્ત્રીઓના હૃદયને ગમતા, પણ કામભોગોથી નિવૃત્ત રહેલા લોકોને હું નમસ્કાર કરું છું, હે માતલિ.
13.153.9
स्वेषु भोगेषु सन्तुष्टाः सुवाचो वचनक्षमाः ।
अमानकामाश्चार्घार्हास्तान्नमस्यामि मातले ॥ १३.१५३.९ ॥
પોતાના જ ભોગોમાં સંતુષ્ટ, મધુરભાષી, વચનો સહન કરનારા, માન ન ઇચ્છનારા છતાં આદરને યોગ્ય એવા લોકોને હું નમસ્કાર કરું છું, હે માતલિ.
13.153.10
धनं विद्यास्तथैश्वर्यं येषां न चलयेन्मतिम् ।
चलितां ये निगृह्णन्ति तान्नित्यं पूजयाम्यहम् ॥ १३.१५३.१० ॥
ધન, વિદ્યા અને ઐશ્વર્ય જેમનું મન ચલિત કરી શકતા નથી, અને ચલિત થયેલા મનને પણ જેઓ નિગ્રહ કરે છે, તેમને હું સદા પૂજું છું.
13.153.11
इष्टैर्दारैरुपेतानां शुचीनामग्निहोत्रिणाम् ।
चतुष्पादकुटुम्बानां मातिले प्रणमाम्यहम् ॥ १३.१५३.११ ॥
પ્રિય પત્નીઓ સાથે રહેનારા, શુદ્ધ, અગ્નિહોત્રી અને ચાર પગવાળા પશુઓ ધરાવતા કુટુંબોને, હે માતલિ, હું પ્રણામ કરું છું.
13.153.12
महतस्तपसा प्राप्तौ धनस्य विपुलस्य च ।
कत्यागस्तस्य न वै कार्यो योऽऽत्मानं नावबुध्यते ॥ १३.१५३.१२ ॥
મહાન તપથી પ્રાપ્ત થયેલું વિપુલ ધન ત્યાગવું ન જોઈએ; પણ જે પોતાને ઓળખતો નથી, તેણે તે ત્યાગવું.
13.153.13
येषामर्थस्तथा कामो धर्ममूलविवर्धितः ।
धर्मार्थौ तस्य नियतौ तान्नमस्यामि मातले ॥ १३.१५३.१३ ॥
જેમનો અર્થ અને કામ ધર્મના મૂળમાંથી વધે છે, તેમના ધર્મ અને અર્થ સ્થિર રહે છે; તેમને હું નમસ્કાર કરું છું, હે માતલિ.
13.153.14
धर्ममूलार्थकामानां ब्राह्मणानां गवामपि ।
पतिव्रतानां नारीणां प्रणामं प्रकरोम्यहम् ॥ १३.१५३.१४ ॥
ધર્મ જેમના અર્થ-કામનું મૂળ છે, એવા બ્રાહ્મણો, ગાયો અને પતિવ્રતા સ્ત્રીઓને પણ હું પ્રણામ કરું છું.
13.153.15
ये भुक्त्वा मानुषान्भोगान्पूर्वे वयसि मातले ।
तपसा स्वर्गमायान्ति शश्वत्तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.१५३.१५ ॥
જેઓ યૌવનના આરંભે માનુષી ભોગો ભોગવીને તપથી સ્વર્ગે જાય છે, તેમની હું સદા પૂજા કરું છું, હે માતલિ.
13.153.16
असंभोगान्नचासक्तान्धर्मनित्याञ्जितेन्द्रियान् ।
संन्यस्तानचलप्रख्यान्मनसा पूजयामि तान् ॥ १३.१५३.१६ ॥
જેઓ ભોગરહિત, અનાસક્ત, નિત્ય ધર્મપરાયણ, ઇન્દ્રિયજિત, સંન્યાસી અને પર્વત જેવા અચળ છે, તેમની હું મનથી પૂજા કરું છું.
13.153.17
ज्ञानप्रसन्नविद्यानां निरूढं धर्ममीप्सितम् ।
परैः कीर्तितशौचानां मातले तान्नमाम्यहम् ॥ १३.१५३.१७ ॥
જ્ઞાનથી પ્રસન્ન વિદ્યાવાળા, ધર્મમાં દૃઢપણે સ્થિર અને બીજાઓ દ્વારા જેમની શુચિતા વખણાય છે, તેમને, હે માતલિ, હું નમસ્કાર કરું છું.