ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.159.1
एको लोकस्तु कृतिनां स्वर्गे लोके पितामह ।
उत तत्रापि नानात्वं सर्वं ब्रूहि पितामह ॥ १३.१५९.१ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਪੁੰਨਕਰਮੀਆਂ ਲਈ ਸਵਰਗਲੋਕ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਭੇਦ ਹਨ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
13.159.2
कर्मभिः पार्थ नानात्वं लोकानां यान्ति मानवाः ।
पुण्यान्पुण्यकृतो यान्ति पापान्पापकृतो नराः ॥ १३.१५९.२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਕਰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ-ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪ-ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.159.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गौतमस्य मुनेस्तात संवादं वासवस्य च ॥ १३.१५९.३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.159.4
ब्राह्मणो गौतमः कश्चिन्मृदुर्दान्तो जितेन्द्रियः ।
महावने हस्तिशिशुं परिद्यूनममातृकम् ॥ १३.१५९.४ ॥
ਗੌਤਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ; ਉਹ ਕੋਮਲ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਂ-ਰਹਿਤ ਹਾਥੀ ਦਾ ਬੱਚਾ ਦੇਖਿਆ।
13.159.5
तं दृष्ट्वा जीवयामास सानुक्रोशो धृतव्रतः ।
स तु दीर्घेण कालेनि बभूवातिबलो महान् ॥ १३.१५९.५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬਣ ਗਿਆ।
13.159.6
तं प्रपन्नं महादीर्घं प्रभूतं सर्वतोमदम् ।
धृतराष्ट्रस्वरूपेण शक्रो जग्राह हस्तिनम् ॥ १३.१५९.६ ॥
ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਹਾਥੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
13.159.7
ह्रियमाणं तु तं दृष्ट्वा गौतमः संशितव्रतः ।
अभ्यभाषत राजानं धृतराष्ट्रं महातपाः ॥ १३.१५९.७ ॥
ਉਸਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
13.159.8
मामाहार्षीर्हस्तिनं पुत्रमेनं ।
दुःखात्पुष्टं धृतराष्ट्रात्कृतज्ञ।
मैत्रं सतां सप्तपदं वदन्ति ।
मित्रद्रोहो नेह राजन्स्पृसेत्त्वाम् ॥ १३.१५९.८ ॥
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਹਾਥੀ ਖੋਹ ਲਿਆ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ! ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਪਤਪਦ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹ ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹੇਗਾ।
13.159.9
इध्मोदकप्रदातारं शून्यपालं ममाश्रमे ।
विनीतमाचार्यकुले सुयुक्तं गुरुकर्मणि ॥ १३.१५९.९ ॥
ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਆਚਾਰਯ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ, ਗੁਰੂ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ।
13.159.10
शिष्टं दान्तं कृतज्ञं च प्रियं च सततं मम ।
न मे विक्रोशतो राजन्हर्तुमर्हसि कुञ्जरम् ॥ १३.१५९.१० ॥
ਉਹ ਸ਼ਿਸ਼ਟ, ਦਮਨਸ਼ੀਲ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਚੀਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਹਾਥੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
13.159.11
गवां सहस्रं भवते ददानि ।
शतानि निष्कस्य ददानि पञ्च।
अन्यच्च वित्तं विविधं महर्षे ।
किं ब्राह्मणस्येह गजेन कृत्यम् ॥ १३.१५९.११ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿਆਂਗਾ, ਪੰਜ ਸੌ ਨਿਸ਼ਕ ਸੋਨਾ ਦਿਆਂਗਾ; ਹੇ ਮਹਰਸ਼ੀ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਦਿਆਂਗਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ?
13.159.12
तवैव गावो हि भवन्तु राज-
न्दास्यः सनिष्का विविधं च रत्नम्।
अन्यच्च वित्तं विविधं नरेन्द्र ।
किं ब्राह्मणस्येह धनेन कृत्यम् ॥ १३.१५९.१२ ॥
ਰਾਜਨ, ਗਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹੀ ਹੋਣ; ਦਾਸੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਰਤਨ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਹੋਰ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਾ ਧਨ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਨ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ?
13.159.13
ब्राह्मणानां हस्तिभिर्नास्ति कृत्यं ।
राजन्यानां नागकुलानि विप्र।
स्वं वाहनं नयतो नास्त्यधर्मो ।
नागश्रेष्ठं गौतमास्मान्निवर्त ॥ १३.१५९.१३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਵਿਪਰ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਹਨ। ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਗੌਤਮ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰੋ।
13.159.14
यत्र प्रेतो नन्दति पुण्यकर्मा ।
यत्र प्रेतः शोचते पापकर्मा।
वैवस्वतस्य सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਪੁੰਨ-ਕਰਮੀ ਪ੍ਰੇਤ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪਾਪ-ਕਰਮੀ ਪ੍ਰੇਤ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.15
ये निष्क्रिया नास्तिकाः श्रद्धधानाः ।
पापात्मान इन्द्रियार्थे निसृष्टाः।
यमस्य ते यातनां प्राप्नुवन्ति ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.१५ ॥
ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਾਸਤਿਕ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਰਗੇ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਦੀ ਯਾਤਨਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
13.159.16
वैवस्वती संयमनी जनानां ।
यत्रानृतं नोच्यते यत्र सत्यम्।
यत्रांबलान्बलिनो घातयन्ति ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१६ ॥
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮਨੀ ਨਗਰੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸੱਚ ਹੀ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਬਲਵਾਨ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਹੀ, ਹਸਤਿਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਲਾਵਾਂਗਾ।
13.159.17
ज्येष्ठां स्वसारं पितरं मातरं च ।
गुरून्यथाऽमानयन्तश्चरन्ति।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.१७ ॥
ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ ਇਹੀ ਹੈ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ; ਉੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।
13.159.18
मन्दाकिनी वैश्रवणस् राज्ञो ।
महाभागा भोगिजनप्रवेश्या।
गन्धर्वयक्षैरप्सरोभिश्च जुष्टा ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१८ ॥
ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਰਾਜੇ (ਕੁਬੇਰ) ਦੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਭੋਗੀ ਲੋਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ; ਉੱਥੇ ਹੀ, ਹਸਤਿਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਲਾਵਾਂਗਾ।
13.159.19
अतिथिव्रताः सुव्रता ये जना वै ।
प्रतिश्रयं ददति ब्राह्मणेभ्यः।
शिष्टाशिनः संविभज्याश्रितेभ्यो ।
मन्दाकिनीं तेऽपि हि भूषयन्ति ॥ १३.१५९.१९ ॥
ਮਹਿਮਾਨ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਵਰਤ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਵ੍ਰਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ ਕੇ ਬਾਕੀ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਉਹ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
13.159.20
मेरोरग्रे यद्वनं भाति रम्यं ।
सुपुष्पितं किन्नरीगीतजुष्टम्।
सुदर्शना यत्र जम्बूर्विशाला ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२० ॥
ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਰਮਣੀਕ ਬਣ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ; ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨਾ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ, ਹਸਤਿਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣ ਲਾਵਾਂਗਾ।
13.159.21
ये ब्राह्मणा मृदवः सत्यशीला ।
बहुश्रुताः सर्वभूताभिरामाः।
येऽधीयते सेतिहासं पुराणं ।
मध्वाहुत्या जुह्वति वै द्विजेभ्यः ॥ १३.१५९.२१ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਮਲ, ਸਤ ਸ਼ੀਲ, ਬਹੁਸ਼ਰੁਤ ਅਤੇ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੇਤ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੁਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
13.159.22
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र।
यदन्यत्ते विदितं स्थानमस्ति ।
तद्ब्रूहि त्वं त्वरितो ह्येष यामि ॥ १३.१५९.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਅਜਿਹਿਆਂ ਲਈ ਇਹੀ ਲੋਕ ਹੈ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਪਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੱਸੋ; ਛੇਤੀ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
13.159.23
सुपुष्पितं किंनरराजजुष्टं ।
प्रियं वनं नन्दनं नारदस्य।
गन्धर्वाणामप्सरसां च सद्म ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२३ ॥
ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਿੰਨਰ-ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨੰਦਨ ਵਨ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਘਰ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਹਾਥੀ।
13.159.24
ये नृत्यगीते कुशला जनाः सदा ।
देवात्मानः प्रियकामाश्चरन्ति।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.२४ ॥
ਜੋ ਲੋਕ ਨਾਚ ਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਦੈਵੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਅਜਿਹਿਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਲੋਕ ਹੈ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।
13.159.25
यत्रोत्तराः कुरवो भान्ति रम्या ।
देवैः सार्धं मोदमाना नरेन्द्रः।
यत्राग्नियौनाश्च वसन्ति विप्रा ।
अब्योनयः पर्वतयोनयश्च ॥ १३.१५९.२५ ॥
ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਰਮਣੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਨਰੇਂਦਰ; ਜਿੱਥੇ ਅਗਨੀ-ਯੋਨੀ ਵਿਪ੍ਰ, ਜਲ-ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਪਰਬਤ-ਯੋਨੀ ਵਸਦੇ ਹਨ।
13.159.26
यत्र शक्रो वर्षति सर्वकामा-
न्यत्र स्त्रियः कामचारा भवन्ति।
यत्र चेर्ष्या नास्ति नारीनराणां ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२६ ॥
ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਤਰੀ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.27
ये सर्वभूतेषु निवृत्तकामा ।
अमांसादा न्यस्तदण्डाश्चरन्ति।
न हिंसन्ति स्थावरं जङ्गमानि ।
भूतानां ये सर्वभूतात्मभूताः ॥ १३.१५९.२७ ॥
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਡੰਡਾ ਤਿਆਗ ਕੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਥਾਵਰ ਤੇ ਜੰਗਮ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ।
13.159.28
निराशिषो निर्ममा वीतरागा ।
लाभालाभे तुल्यनिन्दाप्रशंसाः।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.२८ ॥
ਆਸ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਰਹਿਤ, ਵੀਤਰਾਗ, ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ — ਅਜਿਹਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।
13.159.29
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा वीतशोकाः।
सोमस्य राज्ञः सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२९ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਚਮਕਦੇ ਹਨ — ਅਤਿ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ — ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.30
ये दानशीला न प्रतिगृह्णते सदा ।
न चाप्यर्थांश्चाददते परेभ्यः।
येषामदेयमर्हते नास्ति किञ्चि-
त्सर्वातिथ्याः सुप्रजना जनाश्च ॥ १३.१५९.३० ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਧਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਨੂੰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਅਤਿਥੀ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.159.31
ये क्षन्तारो नाभिजल्पन्ति चान्या-
ञ्शक्ता भूत्वा सततं पुण्यशीलाः।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३१ ॥
ਜੋ ਖਿਮਾਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਦਾ ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ। ਉੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।
13.159.32
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातना ।
विराजसा वितमस्का विशोकाः।
आदित्यदेवस्य पदं महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३२ ॥
ਫਿਰ ਹੋਰ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਰਜੋਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਅੰਧਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ; ਮਹਾਤਮਾ ਆਦਿਤਿਆਦੇਵ ਦਾ ਪਦ ਇਹ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.33
स्वाध्यायशीला गुरुशुश्रूषकाश्च ।
तपस्विनः सुव्रताः सत्यसन्धाः।
आचार्याणामप्रतिकूलभाषिणो ।
नित्योत्थिता गुरुकर्मस्वचोद्याः ॥ १३.१५९.३३ ॥
ਵੇਦ-ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਪਸਵੀ, ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤੀ, ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ; ਆਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਜਾਗਦੇ, ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਗੁਰੂ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ।
13.159.34
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
विशुद्धानां भावितो वाग्यतानाम्।
सत्ये स्थितानां वेदविदां महात्मनां ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३४ ॥
ਅਜਿਹਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ—ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।
13.159.35
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा विशोकाः।
वरुणस्य राज्ञः सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३५ ॥
ਫਿਰ ਹੋਰ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਪੁੰਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਰਜੋਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਸ਼ੋਕ ਰਹਿਤ; ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.36
चातुर्मास्यैर्ये यजन्ते जनाः सदा ।
तथेष्टीनां दशशतं प्राप्नुवन्ति।
ये चाग्निहोत्रं जुह्वति श्रद्दधाना ।
यथान्यायं त्रीणि वर्षाणि विप्राः ॥ १३.१५९.३६ ॥
ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਟੀਆਂ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ (ਫਲ) ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯਥਾਨਿਆਏ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ!
13.159.37
स्वदारगाणां धर्मकृतां महात्मनां ।
यथोदिते वर्त्मनि सुस्थितानाम्।
धर्मान्मनामुद्वहतां गतिं तां ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३७ ॥
ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ, ਕਹੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਗਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ—ਪਰਮ (ਲੋਕ) ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
13.159.38
इन्द्रस्य लोका विरजा विशोका ।
दुरन्वयाः काङ्क्षिता मानवानाम्।
तस्याहं ते भवने भूरितेजसो ।
राजन्निमं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३८ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ—ਨਿਰਮਲ, ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੁਰਗਮ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ—ਉਸ (ਲੋਕ) ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਥੀ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ।
13.159.39
शतवर्षजीवी यश्च शूरो मनुष्यो ।
वेदाध्यायी यश्च यज्वाऽप्रमत्तः।
एते सर्वे शक्रलोकं व्रजन्ति ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३९ ॥
ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਜੀਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸੂਰਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਮਤ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; (ਪਰ) ਪਰਮ (ਲੋਕ) ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
13.159.40
प्राजापत्याः सन्ति लोका महान्तो ।
नाकस्य पृष्ठे पुष्कला वीतशोकाः।
मनीषिणां सर्वलोकाभयानां ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.४० ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਹਨ; ਸਵਰਗ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਸੋਗ-ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਿਡਰ ਮਨੀਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.41
ये राजानो राजसूयाभिषिक्ता ।
धर्मात्मानो रक्षितारः प्रजानाम्।
ये चाश्वमेधावभृथे प्लुताङ्गा-
स्तेषां लोका धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.४१ ॥
ਰਾਜਸੂਯ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਰਾਜੇ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.159.42
ततःपरं भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा वीतशोकाः।
तस्मिन्नहं दुर्लभे चाप्यधृष्ये ।
गवां लोके हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.४२ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਚਮਕਦੇ ਹਨ — ਅਤਿ ਪੁੰਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਮਲ, ਸੋਗ-ਰਹਿਤ। ਉਸ ਦੁਰਲੱਭ ਤੇ ਅਜੇਯ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.43
यो गोसहस्री शतदो महात्मा ।
यो गोशती दश दद्याच्च शक्त्या।
तथा दशभ्यो यश्च दद्यादिहैकां ।
पञ्चभ्यो वा दानशीलस्तथैकाम् ॥ १३.१५९.४३ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮਾ; ਸੌ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ ਗਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਥੇ ਦਸ ਲਈ ਇੱਕ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਲਈ ਇੱਕ ਦੇਵੇ — ਉਹ ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।
13.159.44
ये जीर्यन्ते ब्रह्मचर्येणि विप्रा ।
ब्राह्मीं वाचं परिरक्षन्ति चैव।
मनस्विनस्तीर्थयात्रापरा ये ।
ते तत्र मोदन्ति ततो विमानैः ॥ १३.१५९.४४ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਨਸਵੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.159.45
प्रभासं मानसं तीर्थ पुष्कराणि महत्सरः ।
पुण्यं च नैमिषं तीर्थं बाहुदां करतोयिनीम् ॥ १३.१५९.४५ ॥
ਪ੍ਰਭਾਸ, ਮਾਨਸ ਤੀਰਥ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਮਹਾਸਰੋਵਰ, ਪੁੰਨ ਨੈਮਿਸ਼ ਤੀਰਥ, ਬਾਹੁਦਾ ਅਤੇ ਕਰਤੋਇਨੀ।
13.159.46
गां हयशिरश्चैव विपाशां स्थूलवालुकाम् ।
तूष्णीं गङ्गां शनैर्गङ्गां महाह्रदमथापि च ॥ १३.१५९.४६ ॥
ਗਾ, ਹਯਸ਼ਿਰਸ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਸਥੂਲਵਾਲੁਕਾ, ਤੂਸ਼ਣੀ ਗੰਗਾ, ਹੌਲੀ ਵਗਦੀ ਗੰਗਾ, ਮਹਾਹ੍ਰਦ ਵੀ।
13.159.47
गोमतीं कौशिकीं पंपां महात्मानो धृतव्रताः ।
सरस्वतीदृषद्वत्यौ यमुनां ये तु यान्ति च ॥ १३.१५९.४७ ॥
ਗੋਮਤੀ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਪੰਪਾ; ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਹਾਤਮਾ; ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ, ਯਮੁਨਾ—ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.159.48
तत ते दिव्यसंस्थाना दिव्यमाल्यधराः शिवाः ।
प्रयान्ति पुण्यगन्धाढ्या धृतराष्ट्रो न तत्र वै ॥ १३.१५९.४८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ, ਸ਼ੁਭ, ਪੁੰਨ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਨਹੀਂ।
13.159.49
यत्र शीतभयं नास्ति न चोष्णभयमण्वपि ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिर्न दुःखं न सुखं तथा ॥ १३.१५९.४९ ॥
ਜਿੱਥੇ ਠੰਢ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਗਰਮੀ ਦਾ ਵੀ ਰਤਾ ਭਰ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਹੀਂ, ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ।
13.159.50
न द्वेष्यो न प्रियः कश्चिन्न बन्धुर्न रिपुस्तथा ।
न जरामरणे तत्र न पुण्यं न च पातकम्। ॥ १३.१५९.५० ॥
ਉੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਯੋਗ ਹੈ ਨਾ ਪਿਆਰਾ, ਨਾ ਬੰਧੂ ਹੈ ਨਾ ਵੈਰੀ। ਉੱਥੇ ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ ਹੈ ਨਾ ਮੌਤ; ਨਾ ਪੁੰਨ ਹੈ ਨਾ ਪਾਪ।
13.159.51
तस्मिन्विरजसि स्फीते प्रज्ञासत्वव्यवस्थिते ।
स्वयम्भुभवने पुण्ये हस्तिनं यातयिष्यति ॥ १३.१५९.५१ ॥
ਉਸ ਨਿਰਮਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪ੍ਰਗਿਆ ਤੇ ਸਤ੍ਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਸਤਿਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਵੇਗਾ।
13.159.52
निर्मुक्ताः सर्वसङ्गैर्ये कृतात्मानो यतव्रताः ।
अध्यात्मयोगसंस्तानैर्युक्ताः स्वर्गगतिं गताः ॥ १३.१५९.५२ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਆਸਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਤਮ-ਸੰਜਮੀ, ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ, ਅਧਿਆਤਮ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਸਵਰਗ-ਗਤੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ—
13.159.53
ते ब्रह्मभवनं पुण्यं प्राप्नुवन्तीह सात्विकाः ।
न तत्र धृतराष्ट्रस्ते शक्यो द्रष्टुं महामुने ॥ १३.१५९.५३ ॥
ਉਹ ਸਾਤ੍ਵਿਕ ਲੋਕ ਇੱਥੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਭਵਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
13.159.54
रथन्तरं यत्र बृहच्च गीयते ।
यत्र वेदिः पुण्यजनैर्वृता च।
यत्रोपयाति हरिभिः सोमपीथी ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.५४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਰਥੰਤਰ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁੰਨਜਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਮ-ਪਾਨੀ ਇੰਦਰ ਹਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਸਤਿਨ ਸਮੇਤ ਭੇਜਾਂਗਾ।
13.159.55
बुध्यामि त्वां वृत्रहणं शतक्रतुं ।
व्यतिक्रमन्तं भुवनानि विश्वा।
कच्चिन्न वाचा वृजिनं कदाचि-
दकार्षं ते मनसोऽभिषङ्कात् ॥ १३.१५९.५५ ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤਰਹੰਤਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ। ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਆਸਕਤੀ ਨਾਲ?
13.159.56
शतक्रतुरुवाच ।
मघवाऽहं लोकपथं प्रजाना-
मन्वागमं परिवादे गजस्य ।
तस्माद्भवान्प्रणतं माऽनुशास्तु
ब्रवीषि यत्तत्करवाणि सर्वम् ॥ १३.१५९.५६ ॥
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਬੋਲੇ: ਮਘਵਾ (ਇੰਦਰ) ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਮਾਰਗ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ। ਹਾਥੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਹੋਗੇ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।
13.159.57
श्वेतं करेणुं मम पुत्रं हि नागं ।
प्रियं तु मे षष्टिवर्षं तु बालम्।
यो मे वने वसतोऽभूद्द्वितीय-
स्तमेव मे देहि सुरेन्द्र नागम् ॥ १३.१५९.५७ ॥
ਗੌਤਮ ਬੋਲੇ: ਚਿੱਟਾ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਥੀ — ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ। ਜੋ ਵਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵੱਸਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਹੇ ਸੁਰੇਂਦਰ, ਉਹੀ ਹਾਥੀ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ।
13.159.58
शतक्रतुरुवाच ।
अयं सुतस्ते द्विजमुख्यनाग
आघ्रायते त्वामभिवीक्षमाणः ।
पादौ च ते नासिकयोपजिघ्रते
श्रेयो ममाध्याहि नमश्च तेऽस्तु ॥ १३.१५९.५८ ॥
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਬੋਲੇ: ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਸੁੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.159.59
शिवं सदैवेह सुरेन्द्र तुभ्यं ।
ध्यायामि पूजां च सदा प्रयुञ्जे।
ममापि त्वं शक्र शिवं ददस्व ।
त्वया दत्तं प्रतिगृह्णामि नागम् ॥ १३.१५९.५९ ॥
ਗੌਤਮ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਸੁਰੇਂਦਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਹਾਥੀ ਮੈਂ ਕਬੂਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
13.159.60
शतक्रतुरुवाच ।
येषां वेदा निहिता वै गुहायां
मनीषिणां सत्यवतां महात्मनाम् ।
तेषां त्वयैकेन महात्मनाऽस्मि
बुद्धस्तस्मात्प्रीतिमांस्तेऽहतद्य ॥ १३.१५९.६० ॥
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨਿਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੀਸ਼ੀ, ਸੱਚਵਾਦੀ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਬੋਧ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
13.159.61
हन्तैहि ब्राह्मणि क्षिप्रं सह पुत्रेण हस्तिना ।
त्वं हि प्राप्तुं शुभाँल्लोकानह्नाय च चिराय च ॥ १३.१५९.६१ ॥
ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦਿਨ ਲਈ ਅਤੇ ਚਿਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ।
13.159.62
स गौतमं पुरुस्कृत्य सह पुत्रेण हस्तिना ।
दिवमाचक्रमे वज्री सद्भिः सह दुरासदम् ॥ १३.१५९.६२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸਮੇਤ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਗਮ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
13.159.63
इदं यः शृणुयान्नित्यं यः पठेद्वा जितेन्द्रियः ।
स याति ब्रह्मणो लोकं ब्राह्मणो गौतमो यथा ॥ १३.१५९.६३ ॥
ਜਿਹੜਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੌਤਮ ਗਿਆ।